Zit Rusland achter het Zweedse mast-mysterie?

Zweden is in de ban van een mysterie. Zondag zaten duizenden gezinnen zonder radio en tv, nadat een zendmast was afgebroken. Het gevolg van sabotage, zo blijkt, en het is niet de eerste keer dat dat gebeurt. Vandaag viel dan weer de communicatie op negen luchthavens uit. Gespeculeerd wordt dat de Russen achter de sabotage zitten, maar het kan ook een kwajongensstreek zijn.
Adam Ihse
De mast staat midden in de bossen.

In Zweden is zondag de Häglaredsmast in Borås, te midden van de bossen in het zuidwesten van Zweden afgebroken. De bovenste 200 meter van de 332 meter hoge toren kwam naar beneden, waardoor tienduizenden gezinnen zonder radio en tv zaten.

Al snel bleek dat er sabotage in het spel was, want uit onderzoek van de politie bleek dat er zware schroeven waren losgedraaid om zo een van de steunkabels die de mast recht houden, los te maken. Er werd een mobiele mast ingeschakeld om de kapotte mast te vervangen.

Intussen raakte bekend dat er begin mei al eens een soortgelijk incident geweest was, aan een zendmast in Tranemo werd een kabel doorgeknipt.

Adam Ihse

Eén van de ankerkabels van de mast werd losgemaakt.

Zeer ernstig

De autoriteiten nemen het incident zeer ernstig, want het gaat om "kritieke infrastructuur". Ook de hulpdiensten rekenen immers op de antenne voor hun communicatie naar de bevolking bij ernstige incidenten, en er staat ook een antenne op voor versleutelde verbindingen tussen de politie en de reddingsdiensten.

De uitbater van de zendmasten, Teracom, zegt dat hij bewakers gestuurd heeft naar de 53 belangrijkste Zweedse zendinstallaties, maar wandelaars zeggen dat ze nog steeds zonder problemen aan de masten geraken, en de bouten zouden kunnen losdraaien.

Vliegvelden gesloten

De Zweedse media speculeren nu al dagenlang over wie er achter de zaak zit, maar in feite is er niets met zekerheid geweten.

De speculaties worden nog aangewakkerd door het feit dat er vandaag grote communicatieproblemen waren op de Zweedse luchthavens en bij de spoorwegen. De datacommunicatie liep in de knoop en de luchthaven van Stockholm en acht andere luchthavens werden gesloten. De VRT-correspondent in Zweden, Marcel Burger, zei in "De wereld vandaag" op Radio 1 dat hij gehoord had dat een reiziger in een bus, ver weg van een luchthaven, hoorde hoe de radiocommunicatie in de bus uitviel met een luide knal, net op het ogenblik dat ook de communicatie op de luchthavens uitviel.

Officieel is er geen verband tussen de sabotage van de mast en de communicatieproblemen op de luchthavens. De fout in de datacommunicatie is gevonden, maar de oorzaak wordt niet meegedeeld, en dat wakkert de onrust aan. 

Adam Ihse

Het bovenste deel van de mast dat nog recht staat.

Russen?

En hoewel er officieel dus niets vaststaat, wijzen veel Zweedse media met een beschuldigende vinger naar Rusland.

Rusland en Zweden zijn oude vijanden, dat is al sinds 1700 zo, toen een door Rusland geleide coalitie in de Grote Noordse Oorlog vocht tegen Zweden, om de Zweedse suprematie rond de Oostzee te breken.

De Russen schijnen met kleine duikbootjes in de archipel van Stockholm te hebben gevaren en volgens de Zweedse inlichtingendienst zijn de Russen heel geïnteresseerd in gegevens over Zweden, en verzamelen ze bijvoorbeeld kaarten van militaire domeinen en gebouwen van openbare diensten.

Zweden ligt natuurlijk erg strategisch, ook bij een eventuele oorlog tegen de NAVO, en het is belangrijk binnen de Scandinavische landen.

De sabotage zou dan een poging zijn van de Russen om na te gaan hoe Zweden reageert bij een ramp, hoe de Zweedse inlichtingendiensten met elkaar communiceren en hoe de hulpdiensten reageren. Zo kunnen de Russen leren hoe Zweden georganiseerd is, voor het geval men ooit zou overwegen het land binnen te vallen, zei correspondent Marcel Burger. 

Voorlopig blijft het evenwel een mysterie: misschien is er dus iets meer aan de hand en heel veel mensen denken ook het ergste, maar de sabotage kan ook gewoon een kwajongensstreek zijn, en de opeenvolging van de sabotage en de communicatieproblemen gewoon toeval.