"De dood van Gaston is het einde van een tijdperk"

"Volgens mij is Gaston een van de grootste komieken die Vlaanderen ooit heeft gekend." Zo reageert acteur Carry Goossens op het overlijden van Gaston Berghmans. De twee hebben ooit nog een poosje samengewerkt. Ook uit andere hoeken van de maatschappij regent het rouwberichten.

"Gaston had de gave om komisch te zijn voor alle leeftijd, van 7 tot 77 jaar", zegt Goossens. "Hij was één van de laatste van de generatie van grote variété-artiesten van na WO II tot het einde van de jaren 70. Volgens mij is hij een van de grootste komieken die Vlaanderen ooit heeft gekend."

"De dood van Gaston is het einde van een tijdperk, ook wat soort humor betreft. Toen ik nog een kleine jongen was, ging ik naar zijn optredens kijken. Later heb ik met hem kunnen samenwerken. Dat was natuurlijk een geweldige ervaring."

"Gaston was voor mij een kinderheld", zegt comedian William Bouva. "Ik keek altijd op tv naar zijn sketches. Dat was voor mij de eerste kennismaking met humor. Hij was de godfather van de Vlaamse comedyscene. We zullen hem missen."

"Nu is de laatste en grootste clown van Vlaanderen verdwenen"

"Een van de allergrootste komieken die Vlaanderen ooit heeft gekend", zegt cabaretier Geert Hoste. "Met het overlijden van Gaston Berghmans komt er een einde aan de naoorlogse periode in het cabaret en de variété, waartoe ook Toon Hermans en Wim Sonneveld behoorden. In Vlaanderen waren zij de "grote drie" en ik denk dat iedere Vlaming wel van Gaston Berghmans hield. En nu is de laatste en de grootste clown van Vlaanderen verdwenen."

Acteur Ben Segers noemt Gaston Berghmans zijn leermeester. Voor de 80e verjaardag van de komiek mocht hij in de Bourlaschouwburg in Antwerpen twee van zijn sketches brengen. Hij had graag met Berghmans willen samenwerken, en even zag het ernaar uit dat dat ook zou lukken. "Het was de bedoeling dat hij zou meedoen in enkele sketches van "Wat als?", maar tijdens de voorbereidingen bleek dat zijn gezondheid dat niet meer toeliet."

Voor Segers kwam Berghmans' overlijden niet geheel onverwacht. "Ik wist dat het niet goed met hem ging en had een vermoeden dat we snel afscheid van hem zouden moeten nemen. Hij heeft een mooie leeftijd bereikt, 90 jaar, en prachtige dingen gedaan."

"Alle komieken zijn goede acteurs, ook Gaston"

"Gaston Berghmans was een raskomiek én een goed acteur", zegt Jacques Vermeire. "Er wordt vaak meewarig gedaan over komieken, maar een komische rol vertolken is zeer moeilijk en Gaston deed dat met verve. Daarnaast kon hij ook het serieuzere werk aan."

Samenwerken deden ze nooit, op een tv-spot voor een comedyfestival na. "Komieken zijn afwerkers, wij werken nooit samen en hebben elk onze eigen stijl. We werden zelfs vaak tegen elkaar uitgespeeld door de media en als we elkaar dan eens zagen, dan lachten we daarmee. Ik had zijn humor graag, maar hij heeft me niet rechtstreeks geïnspireerd. Mijn bewondering voor hem is wel heel groot."

"Gaston was de meester van de timing"

"Een geniale vakidioot, maar een lief mens", zo omschrijft VTM-oprichter Mike Verdrengh Berghmans die één van de pioniers van VTM was. "Gaston was de meester van de timing, hij kon het publiek geweldig bespelen. In het naoorlogse België was hij één van de grootste komieken. Hij was trouwens een perfectionist, een pietje-precies."

Verdrengh kende Berghmans ook buiten het werk. "Hij was erg joviaal en we hebben veel gelachen. Gaston hield ook van het leven, met een biertje of een whisky. Hij was ook een bourgondiër."

Wel kijkt Verdrengh met enige tristesse terug op de periode dat vanuit bepaalde hoek werd neergekeken op de humor van Gaston en Leo. "Gelukkig is dat later toch nog goedgemaakt en hebben veel mensen ingezien dat Gaston en Leo onwaarschijnlijke vakmannen waren."

"Het viel op hoe populair Gaston was en bleef"

"Gaston was een heel lieve man, een toffe vriend", laat de Antwerpen journalist en cameraman van ATV Pascal van Nuffel. Hij volgt Berghmans al zijn hele leven en kende hem al tien jaar persoonlijk. "Ik heb hem na zijn 80e verjaardag beter leren kennen. Nadien zijn we heel veel samen op stap geweest."

"Het viel op hoe populair Gaston was en bleef, terwijl hij waarschijnlijk al aan de derde of vierde generatie fans toe was. Daar kon hij echt van genieten. De laatste tijd ging het minder goed met hem. Op zijn 90e verjaardag had hij nog een heel goeie dag, nadien ging het bergaf."

"Monument van Vlaamse volkshumor"

Ook Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) reageert op de dood van Berghmans. "Hij is een monument van de Vlaamse volkshumor", laat hij weten in een persbericht. "Als cabaretier wist hij - eerst samen met zijn kompaan Leo Martin, nadien alleen - een breed segment van de bevolking te beroeren. Joske Vermeulen is een deel van ons canon geworden. Vlaanderen verliest vandaag een icoon."

"Bij zijn verjaardag bedankte ik Gaston nog voor de lach die hij op het gelaat van de Vlamingen toverde", laat N-VA-voorzitter en burgemeester van Antwerpen Bart De Wever op zijn beurt weten. "Speels en ongedwongen vertolkte hij op het podium al het goede van wat men "volks" noemt. De Sinjorenstad zal hem missen. Ik wens mijn medeleven te betuigen aan zijn familie en naasten. Rust zacht, Gaston."

"Triest, maar ook dankbaar voor de vele keren dat Gaston Berghmans een grote glimlach opwekte", zegt de Antwerpse schepen van Cultuur Philip Heylen (CD&V). "Ik ben, net als vele Antwerpenaren, met Gaston opgegroeid. Eerst als kleine jongen in de Seefhoek, later met de vele sketches die tot het collectieve geheugen van Vlaanderen behoren."

"De breekbare humorist"

"Adieu Gaston, warme man, acteur die cultuur naar de mensen bracht, feilloze timing voor humor", schrijft Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open VLD) op Twitter. "Dank u voor de lach." De minister zal zich Berghmans herinneren als de "breekbare humorist". "Hij speelde vaak de schlemiel, toonde zijn zachte kant". Hij had iets weemoedigs -the tears of a clown."

Voor Gatz was hij een vakman, met een feilloos gevoel voor timing. "Humor gaat niet alleen om goede grappen, maar ook om timing: dat is het verschil tussen iemand die op café scoort met wat grappen en iemand die dat op scène doet, zoals Berghmans".

De cultuurminister ziet niet meteen Vlaamse comedians die in het voetspoor van Berghmans stappen. "Humor is natuurlijk veranderd, en Gaston Berghmans was een kind van zijn tijd. Sommige van zijn sketches zijn voor moderne ogen misschien wat voorbijgestreefd. Philippe Geubels komt me voor de geest: eveneens een Antwerpenaar, en ook dat lijzige, de rol van underdog."

"Gaston was de man die telkens nieuwe generaties aan het lachen bracht", zegt CD&V-voorzitter Wouter Beke. "Brengt jeugdherinneringen boven. Sterkte aan familie."