België, een verdeeld land - Johanne Montay

Hoe kijken Franstaligen naar de stakingsgolf? Geven ze dezelfde uitleg als in Vlaanderen te horen is? Is het de schuld van de PS, van voorzitter Elio Di Rupo? Willen de stakers de regering-Michel weg? Onze Franstalige collega van de RTBF zoekt een antwoord.
opinie
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Johanne Montay is chef van de politieke redactie van de RTBF. Zij kijkt voor ons met Franstalige ogen naar de Belgische, Vlaamse, Waalse of Brusselse politiek. Deze bijdrage verschijnt ook op de nieuwssite van de Franstalige omroep.

De gevangenissen van Brussel en Wallonië, de NMBS in Brussel en Wallonië, de bussen in Wallonië… Hoe komt het dat er de jongste weken het meest in het zuiden van het land gestaakt wordt? Is de staking tegen de regering-Michel gericht? Is het eigenlijk een PS-staking? Los van de clichés, een poging tot uitleg.

De politieke partijen zijn gesplitst: Franstalig versus Nederlandstalig. De vakbonden zijn unitair gebleven. Ze hebben dus nationale, Belgische structuren. Zo hopen ze meer invloed te verwerven en dus meer op werkgevers en politiek te kunnen wegen. Want als de werknemers verdeeld zijn, worden ze zwak. Zo eenvoudig is dat voor de bonden.

Maar de realiteit is aan het veranderen. Structuren blijven nationaal, maar de publieke opinie blijkt al gesplitst. De Franstalige ACOD (CGSP) wil expliciet de regering-Michel doen vallen. De Waalse vleugel van de vakbond heeft dat duidelijk geformuleerd in haar oproep voor de staking van deze week.

Was dat niet te verwachten met een regering die een minderheid van de Franstalige opinie vertegenwoordigt? Misschien, maar de Vlaamse SP.A zit ook in de oppositie, en toch blijft de staking beperkt in Vlaanderen? Dus misschien klopt deze uitleg niet.

Ja, maar hoe groot zijn de linkse partijen in Vlaanderen nog? Stel de vraag, en je krijgt het antwoord. Ze zijn klein, terwijl de PS groot is. Het is dus logisch dat de Vlaamse linkerzijde minder invloed heeft. Toch lanceren de PS en de SP.A vandaag samen een oproep tot solidariteit tussen de vakbonden. Deze oproep staat op de Facebookpagina van fractievoorzitster Laurette Onkelinx en werd samen met haar collega van de SP.A Meryame Kitir geschreven.

De PS stuurt het ABVV?

De vakbonden zijn onafhankelijk van de politieke partijen. Dat blijkt uit de feiten. Partijvoorzitter Elio Di Rupo kan niet beslissen of de bonden staken of niet. Herinner u dat regering-Di Rupo in januari 2012 ook geconfronteerd met  een algemene staking tegen de beperking van de werkloosheidsuitkeringen. De eerste in zeven jaar.

In de eerste helft van 2012 waren er 290.442 stakingsdagen. 21 procent meer dan in de zelfde periode van 2011. Het was een slecht jaar voor de werkgelegenheid in België, vooral in Vlaanderen.

En nu? De regering-Michel kondigt wel de creatie aan van 65.000 arbeidsplaatsen sinds mei 2014. Dat is een goede zaak, maar Michel heeft wel een reeks moeilijke beslissingen genomen die niet in het programma van de MR  stonden, waaronder de pensioenleeftijd op 67 jaar, en een indexsprong. En dat ligt moeilijk in Wallonië.

Elio Di Rupo, premier van de oppositie?

Voor de eerste keer zitten alle Franstalige partijen behalve de MR in de oppositie. Een ex-premier is voorzitter van de belangrijkste oppositiepartij in Wallonië geworden: Elio Di Rupo, de premier van de oppositie. Is dat de reden voor het sterke sociale verzet in Wallonië?

Nee. Het is het niet de eerste keer dat een premier naar de voorzittersstoel van zijn partij terugkeert: Paul Vanden Boeynants werd opnieuw voorzitter van de PSC nadat hij premier was, in 1979. Verhofstadt werd kort voorzitter ad interim van de Open VLD na 2009.

Elio Di Rupo wordt kwaad wanneer de pers hem vraagt of de PS het ABVV leidt. Marc Goblet, de Franstalige topman van het ABVV, is lid van het partijbureau van de PS, maar hij zegt daar nooit naartoe te gaan.

Elio Di Rupo was aanwezig op de nationale betoging van vorige week. Is dat een teken dat hij een grote greep heeft op de socialistische vakbond? Ook niet. Hij kon toch niet de woordvoerder van de PVDA/PTB, Raoul Hedebouw, alleen op straat laten betogen… Besluit? Vakbond en partij zijn twee aparte werelden.

Meer ontevredenheid in Wallonië?

Plots is er ook een staking bij de TEC, de Waalse tegenhanger van De Lijn en dus een bevoegdheid van het gewest, met de PS van Di Rupo in de regering. De ontevredenheid zit dus dieper dan de ambitie om de regering-Michel te doen vallen.

En nu? Wordt dit een uitgebreide sociale revolutie, of blijft het een staking van de linkervleugel van het land? Dit is zeker de staking van een ontevreden deel van de bevolking dat niet langer een Europa van besparingen wil en geen bijkomende maatregelen wil. Dit ongenoegen vind je natuurlijk meer bij de linkse partijen. En dus meer in Wallonië dan in Vlaanderen.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.