Europese Commissie: "Begrotingen Spanje en Portugal ontspoord"

De Europese Commissie heeft formeel vastgesteld dat de begrotingen van Spanje en Portugal ontspoord zijn. Het is nu aan de Europese ministers van Financiën om te beslissen of de sanctieprocedure gelanceerd moet worden.
AFP or licensors

De Commissie stelde via een schriftelijke procedure vast dat Portugal en Spanje in 2014 en 2015 onvoldoende hebben gedaan om hun buitensporig begrotingstekort weg te werken. Beide landen zitten al sinds 2009 op het zogenoemde strafbankje omdat het tekort op hun begrotingen meer dan drie procent van hun bruto binnenlands product bedraagt.

Waarschuwingen

Drie jaar geleden stelden de Europese ministers van Financiën dat Portugal zijn buitensporig deficit tegen 2015 moest indijken, maar het land bleef steken op 4,4 procent. Het land moest dat jaar de bank Banif van de ondergang redden, maar ook zonder die tussenkomst zou het tekort op meer dan drie procent zijn gestrand, aldus bevoegd eurocommissaris Pierre Moscovici.

Spanje werd drie jaar geleden gesommeerd om zijn buitensporig tekort tegen dit jaar weg te werken, maar dat zal volgens de Commissie wellicht niet lukken. Vorig jaar noteerde het land nog een tekort van 5,1 procent en intussen heeft Spanje nog steeds geen volwaardige nieuwe regering, ondanks het feit dat er eind juni voor de tweede keer in zes maanden verkiezingen plaatsvonden.

Wat nu?

De beslissing komt nu toe aan de Europese ministers van Financiën. Indien zij akkoord gaan met deze analyse, dan is de Commissie wettelijk verplicht om binnen twintig dagen boetes en een opschorting van een deel van de structuurfondsen voor te stellen. Ook in die fase is er nog speelruimte. De Commissie kan immers voorstellen om de boetes te verminderen of tot nul te herleiden op basis van uitzonderlijke economische omstandigheden, of op basis van een gemotiveerd verzoek van Lissabon en Madrid.

"We moeten zeker rekening houden dat we in de nasleep van een crisis zitten en dat beide landen al veel inspanningen hebben gedaan", zo verklaarde vicevoorzitter Valdis Dombrovskis. Spanje en Portugal klauteren na een diepe financiële en economische crisis opnieuw uit het dal. Europese besparingseisen liggen er politiek zeer gevoelig. Zo wees de Portugese premier Antonio Costa er eerder deze week al op dat het Portugese volk na alle besparingen geen begrip zou hebben voor eventuele sancties. "Dit dreigt een anti-Europees gevoel uit te lokken", waarschuwde hij.

Striktere toepassing van Europese begrotingsregels?

Aan de andere kant van de ring staan dan weer landen als Duitsland, die een striktere toepassing van de Europese begrotingsregels eisen en zich blauw ergeren aan de meer flexibele koers die de Commissie sinds het aantreden van voorzitter Jean-Claude Juncker vaart. Moscovici erkende dat de Commissie geen makkelijke opdracht heeft. "We moeten geloofwaardigheid en intelligentie combineren bij de toepassing van de regels", zei de Fransman.

Zo wordt steevast de vergelijking met Frankrijk gemaakt. Ook dat land kampt al sinds 2009 met een tekort van meer dan drie procent en verkreeg vorig jaar nog uitstel tot 2017. Dat Frankrijk de dans blijft ontspringen, is volgens Moscovici echter op objectieve gronden gebaseerd. In tegenstelling tot Spanje en Portugal nam Parijs de voorbije jaren wel voldoende structurele maatregelen om de begroting te saneren.

De Commissie boog zich in mei al over Spanje en Portugal, maar besloot haar beslissing uit te stellen vanwege de Spaanse verkiezingen. Sindsdien is de Europese economie door het resultaat van het Britse referendum opnieuw in grote onzekerheid gedompeld. Dinsdag komen de Europese ministers van Financiën bijeen in Brussel, op maandag voorafgegaan door beraad van de ministers van de eurolanden. Hoewel de beslissing pas vandaag via een schriftelijke procedure is genomen, is er volgens Dombrovskis nog voldoende tijd om de dossiers op de agenda te zetten. Die beslissing komt het Slovaakse voorzitterschap toe.