We hebben het overleefd... - Peter Decroubele

Het EK voetbal is weer voorbij. Vooraf was er veel om te doen, niet alleen sportief. Is het toernooi verlopen zoals gehoopt? Zoals gevreesd? Wat met de sfeer, de fans en beleving? Het bilan, daags na de finale…
analyse
Analyse
Aansturen van de 'analyse' teaser o.a. op de home pagina en 'analyse' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'analyse' overzichtspagina

Peter Decroubele is VRT-radiojournalist en volgde het EK van heel nabij, zowel in Frankrijk als in eigen land.

Dat Portugal de toch wel verrassende- Europese kampioen is. Dat het sportief allemaal wat minder was. Dat er niet echt een uitblinker was op het EK, of het moet dan toch Christiano Ronaldo zijn, die op alle vlakken voor de nodige “fuzz” en het nodige drama heeft gezorgd. En dat de Rode Duivels eigenlijk niet tevreden mogen zijn met een plaats bij de laatste acht. Enfin, dat weten we allemaal. Maar is het toernooi op zich eigenlijk verlopen zoals gehoopt? Zoals gevreesd? Wat met de sfeer, de fans en beleving? Het bilan, daags na de finale…

De afgelopen weken was ik sfeerverslaggever voor de radio. Laat ons zeggen dat ik alles van het EK volgde, alles behalve het voetbal zelf dan, niet onbelangrijk. Enkele Rode Duivels-matchen volgde ik in Frankrijk (tegen de Zweden in Nice, tegen de Hongaren in Toulouse, de verliesmatch tegen Wales in Rijsel) en daar zag ik dat de tricolore trawanten massaal waren uitgerukt. Een stadion op zowat 900 kilometer van de deur, gevuld met 15.000 rode shirts, voor een liefhebber –zoals ik- van drama en spelen is dat goed voor een overdosis kippenvel. De gezangen van de fans in Nice blijven me bij. De avond voordien al was het “la fête totale” in de binnenstad, in “le vieux Nice” verbroederden Belgische brulboeien met hoogblonde Zweden en hun langbenig vrouwelijk gezelschap. Hier en daar kwam er nog eens een Ier tussen, ook altijd goed voor de nodige decibels en een extra factor gezelligheid. Zelden meegemaakt, een dergelijke verbroedering en “convivialiteit”.

Na de match natuurlijk ook topsfeer, idem na de match in Toulouse. Ik was mee op een zogenoemde “fan flight” en zag daar hoe gek sommige mensen zijn om een vlucht heen en terug te nemen met tussenin een voetbalmatch. Nu ja, supporters van clubs die Europees spelen, doen dat uiteindelijk ook. Opvallend wel, zo’n vlucht zit toch afgeladen vol invités en gesponsorde tickets. Laat ons zeggen dat het niet voor alleman is. Maar laat ons ook zeggen dat het aantoont dat mensen ver willen gaan voor een voetbalmatch.

Niet ver genoeg geraakt?

Rijsel was iets anders natuurlijk. Dichter bij de deur, minder exotisch, slecht weer én een onverwachte uitschuiver tegen een Welsh blok. Sfeer in mineur, maar wat was dat in de loop van de dag in de binnenstad van Rijsel? Heel even was Lille weer van ons, weer “Vlaams”. Kortom, het Belgische gevoel in Frankrijk was enorm. Ook in de “fan zone” daar, waar de Belgen niet anders konden dan toegeven dat de Welshmen beter waren. Trouwens, het weze gezegd, die “fan zones” in de verschillende speelsteden, het was een waar succes. Goed georganiseerd, veilig, proper en de ideale plek om risicoloos een boel volk te stallen.

De sfeer bij ons dan. Dito. Alhoewel. De match tegen de Italianen heb ik gevolgd in de tuin van een Belgo-Italo-koppel, de vlotte winst tegen de Ieren beleefde ik mee op ’t Zand in Brugge, in het fandorp daar. Intens, luid, rauw, hees en teder (vrij naar Thé). En ja, overal hingen de tricolores weer uit. En gadgets overspoelden de toonbanken. En de speelplaatsen werden de marktplaats voor Panini-stickers en voetbalprentjes.

En toch, en toch. En toch heb ik de indruk dat het allemaal wat minder was dan twee jaar geleden. Dat het WK in Brazilië meer beroerde, meer kietelde, meer prikkelde dan dit EK. Zijn we de vet betaalde sterren beu? Is het gewenning? Spreekt een EK gewoonweg minder aan? Of zijn we gewoonweg niet ver genoeg geraakt in het toernooi? Dat laatste wellicht, ja. Verder doorstoten zou aanleiding zijn geweest tot de geile gekte. Helaas.

Hooliganisme

Een smet toch op het EK: troepen agressieve en marginale “supporters” die het nodig vinden om het mooie van het voetbal te ontsieren met driest, droef en dronken geweld. De taal van de vuist en domheid, niet de gezangen van het legioen. Al bij al is het beperkt gebleven tot de eerste week. Het probleem loste zichzelf op want de Engelsen en de Russen, de grootste boosdoeners, moesten al vroeg naar huis. Exit van hun ploeg, dus dropen ze maar mee af. Met hun adem stinkend naar bier en hun voetsporen geurend naar testosteron.

Een blamage voor de Engelsen die jaren geleden sukkelden met hun imago van hooliganisme. En zo schorsingen aan de broek kregen, orde op zaken stelden, het vuil wegveegden, maar nu toch weer te maken kregen met de opstoten van heethoofden. Werk aan de winkel, alweer. Niet te vergelijken met de camaraderie en het plezier van pakweg de Ieren, de Zweden, wijzelf en de Welshmen. Jammer van die rellen trouwens op de laatste avond, toen een bende heethoofden de fan zone in Parijs niet meer binnen mocht en dan maar de politie begon uit te dagen. Traangastristesse. Maar meer ook niet.

Anders dan de Russen. Wat is dat daar toch in Poetin-land? Die Russen mogen zich niet vertonen in de typische toeristenhotels rond de Middellandse Zee of ze laten een spoor van vernieling achter. Idem in Frankrijk deze keer. Voetbal kijken is goed voor een boel boertigheid. Net dat land dat geopolitiek al zoveel tegenwind krijgt. Dat land dat op de komende Olympische Spelen ook al ondervertegenwoordigd zal zijn. Want er is al eens een oog te veel toegenepen, een spuitje te veel gezet, vindt het IOC, wellicht niet onterecht. En wie organiseert het WK voetbal over twee jaar? Juist. Een groot probleem toch.

Veiligheid boven alles

“La sécurité totale” was het in Frankrijk. Natuurlijk, herinner u “Le Bataclan” vorig jaar in november en de schietpartijen in die buurt. Herinner u vooral ook dat toen in het Stade de France een nog groter bloedbad is vermeden. Weet dat enkele maanden later de kruitsporen van de terreur zich vermengden met het bloed van slachtoffers op Brussels Airport en in de Brusselse metro. De angst zat er diep in bij de Fransen. Logisch. De controles (op luchthavens, aan de stadions, in treinstations…) waren navenant. Zelf ben ik de afgelopen weken wellicht 20 keer gecontroleerd, gefouilleerd, betast en ondervraagd. Om telkens uit te leggen dat ik een computer mee had. En ja, dat is een microfoon. Geen wapen. Mijn accreditatie? Juist, ja, hierzo. En ja, ik heb die rugzak echt nodig.

Maar logisch allemaal, het tegendeel zou pas schandalig zijn geweest. De EK-organisatie kan zeggen dat er op het vlak van veiligheid amper incidenten zijn geweest – of het moet dat bomalarm in de mediaruimte zijn op de openingsdag, een scheet in een fles dus. De beveiliging was dan ook enorm, overal. Kosten noch moeite noch personeel zijn gespaard, Frankrijk was een maand lang een versterkte burcht. Alhoewel, wat doe je als een handvol gekken met machinegeweren opdoemen? Ik blijf erbij, tegen het blinde geweld is niets opgewassen. Zelfs geen veiligheidsdam van duizenden agenten.

Maar kom, op dat vlak is alles goed gegaan. En wellicht is het ons wat ontglipt, in de drukte van het EK, maar mogelijk is een nieuw terreurdrama bij ons vermeden. Enkelingen die iets beraamden tijdens de match tegen de Ieren. Het herinnert er ons eer aan: we zullen moeten leren leven met de dreiging van terreur. Dat was ook zo tijdens het EK. En we hebben het allemaal overleefd.

Het EK is voorbij. Een maand lang hield voetbal het continent in bedwang. Mij ook. Mooie herinneringen, die snel zullen vervagen. Want het blijft toch allemaal maar bijzaak. Maar wel de belangrijkste bijzaak van de wereld. Volgens velen. Toch? Obrigado.