"Consensus omarmen en vechten tegen cynisme"

De Amerikaanse president Barack Obama roept zijn landgenoten op meer begrip voor elkaar te tonen. Hij hield een toespraak op een herdenkingsplechtigheid in Dallas ter ere van de vijf politieagenten die vorige week zijn doodgeschoten door een dolgedraaide schutter. Eerder waren bij twee schietincidenten in Louisiana en Minnesota in totaal twee zwarte mannen doodgeschoten door de politie.

"We proberen ons leed ergens zin te geven", zei Obama. "Tegen alle waarschijnlijkheid in staan we nu zover naast elkaar. We mogen niet toegeven aan de wanhoop." De schietpartij van vorige vrijdag in Dallas was een triest hoogtepunt van een gewelddadige week waarin zowel politieagenten als Afro-Amerikaanse mannen zijn doodgeschoten.

"We zijn niet zo verdeeld als het lijkt", aldus Obama. In deze donkere tijden en als president op het einde van zijn ambtstermijn profileert hij zich meer en meer als wijs staatsman die mensen probeert te verenigen. Zo heeft hij gezien dat mensen elkaar vooral probeerden te helpen na de schietpartij in Dallas. "Lijden leidt tot volharding. Dat is het Amerika dat ik ken." Obama prees ook de politie-aanpak in Dallas, waar het aantal moorden de afgelopen jaren fors is gedaald.

Nuance

De boodschap van Obama is genuanceerd. "De meerderheid van de politie doet zijn werk goed en verdient ons respect." Maar het is niet al goud dat blinkt: de president moet toegeven dat raciale vooroordelen tijdens zijn presidentschap zijn toegenomen. Hij bevestigt ook dat Afro-Amerikanen relatief harder worden aangepakt en zwaarder worden bestraft.

Daarnaast is er ook de toch wel bijzonder soepele wapenwetgeving in de VS. "We overspoelen onze steden met wapens. Voor vele kinderen is het makkelijker een Glock-pistool in handen te krijgen, dan een boek of een computer". Obama verbergt zijn frustratie niet over het feit dat hij er als president niet in geslaagd is het wapenbezit enigszins aan banden te leggen.

Begrip

Desondanks probeerde de Amerikaanse president vooruit te kijken. Hij pleit ervoor dat zijn landgenoten meer naar consensus streven en tegen cynisme vechten. "Kunnen we dat doen? Ons hart openen voor elkaar?" Het uiteindelijke doel: elkaar beter begrijpen. Hoewel hij het niet letterlijk zegt, zet Obama zich hier af tegen de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump, die zich in de eerste plaats profileert als man van meer "law and order".

Barack Obama pleitte ervoor om te kijken naar "het goede in ons" en "de dromen die we delen". Voor hem moeten de Amerikanen de krachten bundelen "om te doen wat juist is".