Vandeurzen wil ziekenhuislandschap hertekenen

Het ziekenhuislandschap in Vlaanderen zal er in de toekomst helemaal anders uitzien. Ziekenhuizen zullen niet langer alle zorg aanbieden. Er komen enerzijds toegankelijke basisziekenhuizen en anderzijds ziekenhuizen met gespecialiseerde of supergespecialiseerde zorg.

Vlaanderen telt 55 ziekenhuizen, verspreid over 105 ziekenhuiscampussen. De voorbije decennia was er sprake van een fusiegolf en schaalvergroting in de ziekenhuissector.

Maar tegelijk willen ziekenhuizen graag alle vormen van zorg blijven aanbieden. "Iedereen wil graag alles doen en mensen kunnen bijna overal in de eigen regio terecht in een ziekenhuis. Maar het is niet omdat je in een ziekenhuis in je buurt terechtkan dat je op een optimale manier verzorgd wordt", legt expert Geert Peuskens van het agentschap Zorg en Gezondheid uit. Zo worden bepaalde behandelingen in sommige ziekenhuizen eigenlijk onvoldoende toegepast om de kwaliteit te garanderen.

Limiet bereikt

Met het Zorgstrategisch Plan Vlaanderen wil Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) daar iets aan doen. "Met het plan wil Vlaanderen de ziekenzorg nog beter afstemmen op de behoefte van de burger", zegt Vandeurzen. "De concentratie van grootschalige ziekenhuizen die het volledig arsenaal aan (super)specialistische functies willen aanbieden, lijkt zijn limiet bereikt te hebben."

Het ziekenhuislandschap zal hertekend worden. Vlaanderen wordt opgedeeld in zorggebieden. Die moeten toelaten dat er een aanbod is op maat van de behoeften van de bevolking.

Zo moet er een solide en toegankelijk basisaanbod zijn. Voor complexere pathologieën zal het aanbod wellicht geconcentreerd worden in gespecialiseerde ziekenhuizen. "Voor dat aanbod zal de patiënt soms iets verder moeten rijden."

En er komt ook een niveau van superspecialisatie, waarvan er per categorie wellicht maar één of twee over heel Vlaanderen zullen zijn. "Denk bijvoorbeeld aan de transplantcentra of het tertiair programma voor kinderen (behandeling van ernstige en chronische aandoeningen, red.)", zegt Peuskens.

Over het Zorgstrategisch Plan Vlaanderen wordt nog overleg gepleegd, zowel met het federale niveau als met de ziekenhuissector. Het plan wordt ook voor advies voorgelegd aan de strategische adviesraad Welzijn, Gezondheid en Gezin (SAR WGG) en de SERV.

"Van concurrentie- naar samenwerkingsmodel"

Zorgnet-Icuro, het netwerk van Vlaamse zorgorganisaties, reageert tevreden op het plan van Vandeurzen. Zorgnet wijst erop dat Vandeurzens conceptnota aansluit bij hun "visie op de noodzakelijke hervorming van het zorglandschap".

De ziekenhuiskoepel beklemtoont dat "de principes van netwerkvorming beleidsmatig worden ondersteund en richting krijgen". Met de plannen van de minister "maakt het concurrentiemodel plaats voor een samenwerkingsmodel", aldus Zorgnet.

De samenwerkingsverbanden die zo gerealiseerd worden zullen moeten aansluiten "bij de behoeften van de bevolking in een logisch geografisch zorggebied, zonder dat er partners in het zorggebied worden uitgesloten", klinkt het nog.

In de uitbouw van een "evenwichtig nieuw ziekenhuislandschap is de door de minister beloofde valorisatie van de basisziekenhuizen een belangrijk thema". Voor Zorgnet spelen zij "een cruciale rol voor de steeds groeiende groep chronische patiënten".