Poging tot staatsgreep aan de gang in Turkije

In Turkije hebben militairen belangrijkste strategische punten zoals luchthavens, bruggen en dergelijke ingenomen. Militairen hebben de staatszender TRT ingenomen en de staat van beleg uitgeroepen. In Istanbul hebben soldaten het vuur geopend op burgers die een brug over de Bosporus probeerden over te steken. In Ankara heeft een F16-gevechtsvliegtuig een helikopter van de putchisten neergeschoten en zijn er 17 politieagenten omgekomen bij gevechten.
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Iets voor tien uur vanavond kwamen er meldingen dat militaire vliegtuigen en helikopters op lage hoogte rondvlogen boven de Turkse hoofdstad Ankara. Daar kwamen de militairen met tanks en pantserwagens op straat en dat bleek nadien ook het geval te zijn in andere grootsteden zoals Istanbul en Izmir

Burgers beschoten in Istanbul

In Istanbul hebben troepen twee grote strategische bruggen over de Bosporus afgezet, wat tot lange files leidde. Soldaten hebben het vuur gepend op burgers die via een van die bruggen de Bosporus probeerden over te steken, en daarbij zouden gewonden zijn gevallen. De bruggen over de Bosporus zijn strategisch belangrijk, want ze verbinden het Aziatische en Europese deel van de stad.

Militairen bezetten ook de luchthaven van Istanbul, een van de grootste luchthavens van Europa. De luchthaven is inmiddels gesloten. Verschillende buitenlandse maatschappij hebben vluchten afgeleid naar luchthavens in buurlanden. Er zou ook geschoten worden bij de luchthaven van Istanbul.

Agenten doodgeschoten in Ankara

Het leger heeft ook de staatszender TRT ingenomen en bevestigt dat het de macht heeft overgenomen. In hoeverre dat een succes is, is nog niet duidelijk. Net voor middernacht werden zware explosies behoord in Ankara en zouden tanks en helikopters het vuur hebben geopend nabij een satellietstation en het parlement.

Legerhelikopters zouden het hoofdkwartier van de politie en het hoofdkwartier van de veiligheidsdienst hebben beschoten. een F-16-gevechtsvliegtuig heeft ook een door de putchisten buitgemaakte helikopter neergeschoten boven Ankara. Bij gevechten aan het hoofdkwartier van de politie zijn 17 politieagenten omgekomen bij gevechten.

"Iedereen verrast"

"Ik denk dat iedereen heel verrast is dat het leger, of een deel van het leger, deze coup heeft gepland", zegt Joost Lagendijk vanuit Istanbul. Lagendijk is docent en Turkije-kenner. hij gelooft niet dat de gebeurtenissen van vanavond geënsceneerd zijn door het regime. "De president en de AKP zaten stevig in het zadel. Dat lijkt me eerlijk gezegd een theorie die niet opgaat."

"Zij die rebelleren, zullen de zwaarste prijs betalen", zegt de Turkse premier Binali Yildirim. Hij voegde eraan toe dat de regering nog altijd aan de macht is. "Enkel de natie kan beslissen over een wijziging in de Turkse regering."

"Vredesraad heeft de macht overgenomen"

Het leger heeft alleszins de staatstelevisie TRT overgenomen. In een mededeling zegt het leger dat er nu in heel het land de krijgswet afgekondigd en zijn de luchthavens nu gesloten. De militairen zeggen dat ze in heel het land nu de macht hebben overgenomen.

Nog volgens het leger heeft een "vredesraad" de macht overgenomen om de democratie en de mensenrechten te beschermen, ongeacht godsdienst, ras of taal. Onder de regering van Erdogan zouden die rechten volgens de militairen "uitgehold" zijn. Er zou zo snel mogelijk een nieuwe grondwet worden opgesteld en intussen zouden de vrijheden van de burgers  behouden blijven. 

De militaire junta belooft ook dat de buitenlandse relaties van Turkije hetzelfde zullen blijven. Dat lijkt vooral gericht op de westerse bondgenoten en de NAVO. 

Geen unicum

Het is niet de eerste keer dat Turkije te maken krijgt met een staatsgreep. De afgelopen decennia heeft het Turkse leger al tot drie keer toe succesvol de macht gegrepen, in een periode waarin de Turkse politiek vooral gekenmerkt werd door anarchie en chaos.

In 1980 greep generaal Kenan Evren de macht toen er politieke chaos dreigde in Turkije. De militairen stuurden daarop de politici naar huis en lieten alle politieke partijen opheffen. De laatste staatsgreep dateert van 1997 toen het leger premier Necmettin Erbakan naar huis stuurde omdat die de seculiere republiek zou ondermijnen. Erbakan was toen hoofd van de islamitische partij, waaruit ook Erdogan is voortgekomen.

Het Turkse leger ziet zichzelf als de behoeder van de seculiere staat en de erfenis van Kemal Atatürk. In het verleden heeft het leger al vaker te kennen gegeven geen hoge pet op te hebben van een al te grote islamitische invloed op het openbare leven.

Turkije is strategisch erg belangrijk. Het beschikt na de VS over het tweede leger van de westerse alliantie NAVO en controleert niet enkel de belangrijke zeestraten tussen de Middellandse en de Zwarte Zee", maar grenst ook aan het Midden-Oosten, meer bepaald aan Syrië, Irak en Iran.

Beelden uit Ankara

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Beelden uit Istanbul

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

De eerste berichten op Twitter