"Verantwoordelijken zullen hoge prijs betalen"

De mensen achter de poging tot staatsgreep zullen "een zeer hoge prijs betalen voor dit verraad". Dat heeft de Turkse president Recep Tayyip Erdogan afgelopen nacht gezegd in Istanbul, waar hij voor het eerst sinds het begin van de couppoging te zien was.
(Archieffoto)

Volgens de president zit de in ballingschap verblijvende Fethullah Gülen - zijn gezworen vijand - achter de couppoging. Hij beschuldigt hem ervan parallelle structuren te hebben opgezet om hem ten val te brengen. Gülen zelf veroordeelde de couppoging al met klem en verklaarde dat "overheden gewonnen moeten worden via een proces van vrije en eerlijke verkiezingen". (zie onder)

Erdogan meldde bovendien dat het hotel waar hij op vakantie was in de kuststad Marmaris, in het zuidwesten van het land, gebombardeerd werd na zijn vertrek. Hij benadrukte nog dat er een missie is begonnen om het leger "volledig te zuiveren van verraderlijke elementen".

In een tweede toespraak, na zonsopgang zaterdag, verklaarde Erdogan nog dat Turkije "niet geleid zal worden door de gewapende krachten". Hij bedankte de burgers ook voor de steun. Heel wat mensen zouden namelijk gehoor hebben gegeven aan zijn vraag om op straat te komen tegen het leger. 

Wie is Gülen?

Erdogan verwijst naar Fethullah Gülen als aanstoker van de staatsgreep. Wie is die man? "Gülen is een prediker die een islam van tolerantie en vriendschap predikt", legt Dirk Rochtus, professor internationale politiek aan de KU Leuven uit in "Bonus" op Radio 1.

Gülen leeft in ballingschap in de Verenigde Staten. "Hij vluchtte destijds weg uit Turkije omdat de handhavers van de seculiere orde hem niet moesten hebben."

Toen Erdogan aan de macht kwam, kreeg hij de steun van Gülen. "Ze delen dezelfde waarden", weet Rochtus, "ze geloven in een islamitische moraal". Maar mettertijd werd Gülen een concurrent van Erdogan: "Erdogan wil alle macht naar zich toetrekken en duldt geen parallelle structuren."

Gülen heeft volgens Rochtus heel wat sympathisanten bij justitie, leger en politie. "Het is best mogelijk dat onder de coupplegers heel wat aanhangers van Gülen zitten. Maar Gülen zelf ontkent en verwerpt de coup."