"Francken is god niet, maar is ook afhankelijk van andere actoren"

De oppositie reageert met gemengde gevoelens op de uitlatingen van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) na de aanslag in Charleroi van zaterdag. Vlaams Belang heeft het over een falend uitwijzingsbeleid, maar zowel SP.A als Groen kunnen zich grotendeels vinden in het gevoerde terugkeerbeleid, hoewel ze zich storen aan zijn uitspraak dat hij "records breekt" bij het terugsturen van criminele illegalen. Bij de meerderheidspartijen kreeg onze redactie geen commentaar te horen.

"Theo Francken doet zijn best", geeft Kamerlid Monica De Coninck (SP.A) toe. De Coninck kan zich naar eigen zeggen grotendeels vinden in het uitwijzingsbeleid van criminele illegalen, maar plaatst ook enkele kanttekeningen. "Het is niet gemakkelijk om te onderhandelen met landen die uitgewezen mensen moeten terugnemen, zeker niet met Noord-Afrikaanse landen. Theo Francken is God niet. Ook hij is afhankelijk van andere actoren in een internationale context, net als de beleidsmakers vóór hem."

"Ik pleit voor een snel en aanklampend terugkeerbeleid", zegt Kamerlid Wouter De Vriendt (Groen). "Het is belangrijk te vermijden dat mensen hier jarenlang in de illegaliteit verzeild raken."

De dader van de aanslag in Charleroi was van Algerijnse origine en verbleef hier illegaal. Hij had al twee keer het bevel gekregen het land te verlaten. "We moeten Algerije met alle mogelijke middelen verplichten om hier uitgewezen mensen terug te nemen, in het kader van de VN-vluchtelingenconventie", vindt De Vriendt. Hij denkt dat dit ook haalbaar is. "We kunnen Algerije onder druk zetten: economisch, financieel of via ontwikkelingssamenwerking. Vergeet niet dat Algerije een belangrijke handelspartner van de EU is."

"Alle goednieuwsberichten van N-VA-staatssecretaris Francken ten spijt blijft het uitwijzingsbeleid in dit land ronduit catastrofaal", hekelt VB-voorzitter Tom Van Grieken. "Minder dan 20 procent van de 43.433 bevelen om het grondgebied te verlaten die vorig jaar werden afgeleverd, werd uitgevoerd", zegt hij.

Let wel: Van Grieken heeft het hier over bevelen om het grondgebied te verlaten, en niet over het terugsturen van criminele illegalen (waarover staatssecretaris Franken het heeft, nvdr.). "Hoe ver kan je gaan bij het actief opsporen van mensen die hier illegaal zijn", vraagt Monica De Coninck zich luidop af. "Dat begint te lijken op razzia's."

Terrorisme of iets anders?

De aanslag in Charleroi is achteraf opgeëist door terreurgroep IS, maar VRT-journalist Rudi Vranckx sluit niet uit dat de dader alleen handelde. "Het beangstigende is dat elke gestoorde mens zichzelf zin kan geven", zei hij in Het Journaal.

"Misschien moeten we ook eens kijken naar de problematiek van drugsgebruik en psychotisch gedrag", merkt Monica De Coninck op. "Als OCMW-voorzitter in Antwerpen heb ik vastgesteld dat daar een duidelijke toename is, zeker bij jongemannen met een migratieachtergrond. Wetenschappelijk kan ik dat niet onderbouwen, maar misschien loont het wel de moeite om dit te onderzoeken. Maar het gaat hier over een clusterproblematiek die ook te maken heeft met uitsluiting, uitval in het onderwijs, gewelddadige beelden op televisie, enz..."

Storende communicatie?

"Ik stoor mij aan de dualisering in de communicatie van Theo Francken", zegt De Coninck. "Alsof het vroeger slechter was dan nu. Hij zoekt nodeloos ruzie ten behoeve van zijn eigen achterban en ook de ondertoon en de sfeerschepping in zijn communicatie vind ik niet leuk."

"Het probleem bestaat al jaren", zegt ook Wouter De Vriendt. "Maar Theo Francken is nú politiek verantwoordelijk. Het heeft weinig zin om de zwarte piet door te spelen."

"Wat ik betreur, is dat onze politici ondertussen vooral naar elkaar verwijzen om de schuld voor racistische voorvallen vandaag aan de ander toe te schrijven. Voor de enen is racisme het gevolg van vorig beleid, voor de anderen is het de schuld van uitspraken van leden van andere partijen vandaag", schrijft Johan Leman op Facebook. Leman is oud directeur van het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding, de voorganger van UNIA. Beide standpunten noemt hij "niet ernstig, want onbewezen".

"Persoonlijk denk ik trouwens dat racisme nooit uitgebannen zal kunnen worden, zoals dit ook met hebzucht, machtswellust en andere negatieve menselijke "kwaliteiten" het geval is", besluit Leman.