Francken pareert kritiek na Charleroi: "Breek records terugsturen illegale criminelen"

De 33-jarige Algerijn die zaterdag twee agentes aanviel in Charleroi, had een blanco strafblad en was dus niet bekend bij het gerecht. Dat zegt staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA), die naar eigen zeggen hard zijn best doet om criminelen die illegaal in ons land verblijven terug naar hun eigen land te sturen. Speurders hebben intussen drie huiszoekingen gehouden in de omgeving van de dader, maar daar werd voorlopig niets verdachts aangetroffen.

De dader - die werd doodgeschoten door de politie - verbleef illegaal in ons land en had twee keer (in 2012 en in 2014) het bevel gekregen om ons land te verlaten. In elk geval was hij bij de diensten niet bekend voor terrorisme. Wel was de man al eens betrapt op zwartwerk, werd hij ooit opgepakt voor het bezit van softdrugs en had hij ooit zijn busabonnement geruild met zijn broer. "Dat zijn allemaal kleine feiten die allemaal werden geseponeerd. De man had een blanco strafblad en was dus niet bekend bij het gerecht", stelt staatssecretaris Francken in "De ochtend" op Radio 1.

Tot op de dag van de aanval stond de dader van Charleroi dus niet bekend als crimineel bij het gerecht. Dat in tegenstelling tot tientallen andere migranten zonder geldige papieren, die in de gevangenis zitten. De staatssecretaris doet naar eigen zeggen hard zijn best om die mensen terug naar hun eigen land te sturen. "Ik heb vorige maand 141 criminelen weggedaan uit de gevangenis. Ik breek alle records wat dat betreft. Het gaat om zware jongens: moordenaars, verkrachters, drugdealers. Dat is van een heel andere orde als de dader in Charleroi", verdedigt Theo Francken zich.

Huis broer dader doorzocht

De diensten willen nu vooral achterhalen of en hoelang de de dader van Charleroi contacten had met radicale groeperingen. Terreurgroep IS heeft de aanval opgeëist, maar de speurders houden er ook rekening mee dat de aanvaller alleen handelde en enkel geïnspireerd was door de IS-ideologie.

De Algerijn die de agenten in Charleroi heeft aangevallen, verbleef minstens een tijd bij zijn broer. Dat huis is intussen twee keer doorzocht. Er was ook een huiszoeking in Henegouwse gemeente Farciennes, waar de dader een hele tijd heeft gewoond bij de ex-partner van zijn broer.

Voorlopig hebben de speurders niets verdachts aangetroffen: geen wapens en geen jihadistisch propagandamateriaal. Wel zijn alle computers en laptops meegenomen en die worden nu volop uitgeplozen.

"Geen aanleiding om niveau voor politiekantoren te verhogen"

De aanval in Charleroi was gericht tegen politieagenten. Het dreigingsniveau in het hele land staat op drie, maar specifiek voor de politie staat het op een trapje lager. Onaanvaardbaar, vinden de politievakbonden. "Ik begrijp de druk die op de politiediensten staat", zegt minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). "Maar de analyse gebeurt door het onafhankelijke OCAD op basis van gekwalificeerde informatie, en niet op basis van impulsen. Er is nu geen specifieke aanwijzing dat er een dreiging is tegen alle politiekantoren."

Volgens minister Jambon ziet het er naar uit dat de aanval in Charleroi past in het rijtje van "doe-het-zelf"-aanslagen, eerder dan een aanslag voorbereid door een netwerk. "We zien stelselmatig dat wanneer iemand een terreurdaad solitair doet, dat IS die dan enkele dagen later opeist. Dat is gemakkelijk. Op dit moment weten we nog niet of de aanval in Charleroi aangestuurd was, dan wel achteraf gerecupereerd."

"Heel moeilijk samenwerken met Algerije"

Met Algerije is het overigens "al jaar en dag"  bijzonder moeilijk samenwerken op het gebied van repatriëren, herhaalde Francken in "De ochtend". "We doen er ongeveer honderd per jaar, maar dat is maar een hele kleine fractie ten opzichte van het totale aantal illegale Algerijnen dat in ons land verblijft", klinkt het.

"Vaak gaat het om mensen uit de noordelijke Berber-regio en blijkbaar is het moeilijk voor de diensten in Algerije om de mensen juist te identificeren: zijn het Marokkanen of Algerijnen? Dat creëert heel wat problemen. Bovendien wil Algerije enkel met Air Algiers werken, en dan niet met de vlucht van vrijdag. Dat is namelijk de dag van het gebed en dan zit het vliegtuig vanuit Brussel vol met diplomaten en zakenmensen:  Algerije wil dan geen illegalen op het toestel, want fier zijn ze daar natuurlijk niet op", vertelt Francken. De staatssecretaris wil daarom ook andere maatschappijen inschakelen, zoals JetairFly, om illegale Algerijnen terug te sturen. "De onderhandelingen daarover zouden nu bijna rond zijn."

Francken wil vooral prioritair een akkoord met Algerije over de illegale Algerijnen in onze gevangenissen. Dat terwijl eigenlijk Europa zou moeten onderhandelen met Algiers. "Maar dat is verschrikkelijk. Sinds 2002 heeft de Europese Commissie een mandaat om een akkoord te bereiken met Algerije. Dat is 14 jaar, maar ze hebben niets bereikt. Ik ga dat dan bilateraal doen, maar puur wettelijk mag dat niet, want het ligt eigenlijk in handen van de EU. Ik zie de Algerijnse ambassadeur daarvoor elke twee maanden."