Frans-Britse aanval in Macedonië

In deze rubriek geven we een overzicht van de grote en kleine gebeurtenissen tijdens de Eerste Wereldoorlog deze week honderd jaar geleden. De grote Geallieerde troepenmacht rond Saloniki in Grieks Macedonië is voor het eerst in maanden in actie gekomen. De Britten en de Fransen vallen Bulgaarse stellingen aan bij de grens met Servië.

Franse en Britse divisies zijn een aanval begonnen op de Bulgaarse stellingen aan het Doiranmeer. Dat meer ligt op de grens tussen Griekenland en – het door de Centralen bezette – Servië. In totaal zijn 45.000 man Geallieerde troepen ingezet.

De stad Doiran wordt bestookt door de Geallieerde artillerie. De Fransen hebben een heuvel ten zuiden van de stad veroverd, maar de Bulgaren bieden hevig weerstand.

De bevelhebber van de Geallieerde troepenmacht, de Franse generaal Sarrail, schouwt de Italiaanse troepen bij hun aankomst in Saloniki.

Beginfoto: Britse artillerie in actie bij Doiran ( NAM )

Het is de eerste dergelijke aanval sinds de Fransen en Britten zich in december 1915 in Saloniki terugtrokken, na een vergeefse poging om Servië te helpen.

Intussen zijn ook de eerste Italiaanse troepen in Saloniki aangekomen. Zij moeten de bestaande Geallieerde troepenmacht versterken.

Er zijn nu zo’n 300.000 Geallieerde militairen in en rond de grote Macedonische havenstad: Fransen, Britten, Serviërs, Russen en Italianen.

Russische opmars duurt voort

Aan het Oostfront is het Russische Broesilov-offensief in alle hevigheid hervat. Zowel in Polen als Oost-Galicië hebben de Duitsers zich voor de Russen moeten terugtrekken. In de Boekovina moeten de Oostenrijkers nog verder wijken.

Een poging om bij de Oekraïense stad Kovel door de Duitse linies te breken is evenwel afgeslagen.

De Russische opmars gaat echter gepaard met hevige verliezen. Hele formaties aanvallende Russen worden neergemaaid bij bosjes.

De Russische troepen zijn er ondanks hun vechtlust ellendig aan toe. Zoals altijd zijn er problemen met de aanvoer van voedsel, munitie en materiaal. Soms hebben de soldaten niets anders dan hun blote handen om prikkeldraad en andere hindernissen op te ruimen.

Links, Russische officieren observeren een gevecht in de verte. Rechts, gewonde Russische troepen worden afgevoerd.

Franse vooruitgang bij het Bois de Hem

Ten noorden van de Somme hebben de Fransen de voorbije dagen beperkt vooruitgang geboekt.

In de buurt van het Bois de Hem hebben ze op een front van 5 kilometer een lijn van Duitse loopgraven en bolwerken veroverd. Bij de gevechten zijn opnieuw zeer veel slachtoffers gevallen.

Op de Duitsers veroverd bolwerk in de buurt van het Bois de Hem.

Duitsers fusilleren priester in Gent

In Gent hebben de Duitsers Octaaf De Clercq, onderpastoor van Sint-Pieters-Buiten in Gent, gefusilleerd. Nog vijf andere mannen werden samen met hem terechtgesteld.

Ze waren afkomstig uit Brussel, Antwerpen, Oudenaarde en Kortrijk en actief in een spionagenetwerk.

De woning van de priester fungeerde als brievenbus waar geheime informatie over troepenverplaatsingen en munitie-opslagplaatsen binnengebracht en opgehaald werd. Het netwerk zou ook een Duitse trein bij Gent hebben laten ontsporen.

De familie van De Clercq dachten dat de Duitsers een priester niet zouden durven fusilleren, maar een gratieverzoek werd afgewezen.

Gedenkeniskaart voor priester De Clercq en de 5 die samen met hem gefusilleerd werden.

Bidprentje van de Oudenaardse advocaat Jozef Braet met zijn afscheidswoorden.

Restaurants twee dagen per week zonder vlees

In alle restaurants en andere eetgelegenheden in bezet België mag er op bevel van de Duitse bezetter voortaan nog maar één vleesschotel per dag meer worden geserveerd.

Elke maandag en vrijdag mag er in het geheel geen vlees, gevogelte, wild of vis worden opgediend, net zo min als schotels die gebakken of gegrild zijn met vet of spek. Elke zaterdag is er een verbod op varkensvlees.

De Duitse verordening zegt bovendien dat het geserveerde vlees enkel in eigen vet mag worden gebakken, zonder er vetstoffen – plantaardige of dierlijke - aan toe te voegen.

Links, boze burgers gooien manden met eieren om op een markt in Brussel uit verontwaardiging over de hoge prijzen. Rechts: "Er is vlees tekort bij de slagers, vlees is een zeldzaam goed en klanten ook".

(Prenten uit 1916, Stadsarchief Brussel )

Een andere verordening verbiedt dan weer de verkoop van room of van niet-afgeroomde melk. Die mogen ook niet worden gebruikt bij het vervaardigen van gebak of chocolade. Uitzonderingen kunnen alleen gegeven worden… op doktersvoorschrift.

De Duitse overheid wijst er op dat dergelijke beperkingen al een tijd in Duitsland gelden, waar een groot tekort aan vlees en vetstoffen is. Sommige Duitse kranten zouden er zich over hebben beklaagd dat de Belgen er beter aan toe zijn dan de Duitsers.

Comité Heldenhulde opgericht

Een aantal Vlaamse studenten en oud-studenten die in het Belgisch leger dienst doen zijn, hebben een “Comité voor Heldenhulde” opgericht.

Doel van het comité is gesneuvelde medestudenten een grafzerk te bezorgen die geïnspireerd is door het katholiek en Vlaamsgezind gedachtengoed.

Zo de geldmiddelen het toelaten zouden ook eenvoudige Vlaamse volksjongens een dergelijke grafsteen kunnen krijgen.

Daarmee reageren de oprichters op het feit dat alle gesneuvelde Belgische militairen begraven worden onder een grafsteen met het Franstalige opschrift ‘Mort pour la Patrie’. Ook de Vlamingen, hoewel die de grote meerderheid onder de soldaten vormen.

Rechts frontarts Frans Daels, links Cyriel Verschaeve.

Voorzitter van het comité wordt Cyriel Verschaeve, de onderpastoor van Alveringem in het onbezette gebied achter de IJzer. Deze priester is tevens dichter en heeft al meermalen initiatieven van Vlaamsgezinde militairen gesteund.

De stichters zijn actief in het Secretariaat der Katholieke Vlaamse Hoogstudenten.

Die organisatie werd eerder dit jaar opgericht door de frontdokter Frans Daels, ook met de steun van Verschaeve. Ze ijvert tegen de “immoraliteit” die de soldaten bedreigt en spoort het aan hun godsdienstige plichten niet te verwaarlozen.

lees ook