Moet beroepsgeheim artsen soepeler worden in strijd tegen terrorisme?

In Duitsland lokte het beroepsgeheim voor artsen de afgelopen dagen een verhitte discussie uit tussen de regeringspartijen. Minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière (CDU) had geopperd dat artsen verplicht zouden moeten worden om vermoedens van terrorisme bij hun patiënten te melden bij de politie. Hij zei evenwel dat de huidige regeling behouden blijft, maar dat hij met artsenvertegenwoordigers overleg zou plegen om meer te doen in de strijd tegen terreur. In ons land houden dokters vast aan een meldingsplicht, al wil de Orde van Artsen wel kijken of het beroepsgeheim aangepast moet worden.
Cedric Hatto

Michel Deneyer, woordvoerder van de Orde der Artsen, laat weten dat het beroepsgeheim niet absoluut is. De arts heeft nooit een aangifteplicht, maar wel een meldingsrecht. De arts moet "als een goede huisvader" een afweging maken tussen de vertrouwensrelatie met de patiënt en een ernstig en dreigend gevaar voor de maatschappij.

“Stel bijvoorbeeld dat Mohamed Abrini, de man met het hoedje, zich zou aanbieden op een spoedafdeling, en hij heeft nog explosieven bij zich, dan zou de arts het belang van de maatschappij kunnen laten doorwegen op de dokter-patiëntrelatie", aldus Deneyer.

En wat als Abrini geen explosieven meer bij zich zou hebben? “Dat is een moeilijkere situatie. Dan is de toestand misschien niet zeer dreigend, en zou de arts zijn beroepsgeheim kunnen respecteren. In zulke twijfelgevallen raden we artsen aan om te overleggen met iemand van de Orde. Achteraf zal een rechter ook vaststellen of de arts correct gehandeld heeft.”

De Orde is wel van plan om de komende maanden te bekijken of dat beroepsgeheim aangepast moet worden.

ASGB: "Meldingsplicht werkt contraproductief"

Reinier Hueting, voorzitter van het Algemeen Syndicaat der Geneeskundigen van België (ASGB), zegt in eigen naam dat een meldingsplicht contraproductief zou zijn. "Welke patiënt zou er nog iets vertellen tegen zijn dokter?" vraagt hij zich af. De huidige regeling maakt het al mogelijk dat een arts melding maakt als er een acuut gevaar is voor een mensenleven. Hij waarschuwt voor overhaaste politieke maatregelen om de bevolking een gevoel van veiligheid te geven. Het beroepsgeheim voor artsen is er niet voor niets. "De therapeutische relatie met de patiënt staat voorop", besluit hij.

In Nederland alleen bij concrete dreiging

In Nederland heeft de artsenfederatie KNMG zopas een richtlijn opgesteld over het beroepsgeheim bij terreurdreiging. Nederlandse artsen moeten volgens de federatie hun beroepsgeheim niet schenden als een vermoedelijke jihadist vertelt over gewelddadige ideeën of zegt dat hij zich wil aansluiten bij een terroristische organisatie. Dat mag alleen bij een concrete dreiging, bijvoorbeeld "als de betrokkene dreigt kinderen of anderen tegen hun zin daar naartoe te ontvoeren". KNMG meent dat zonder beroepsgeheim patiënten het bezoek aan de arts misschien uitstellen of niet meer alles vertellen wat hen dwars zit. "De arts wordt zo een verlengstuk van justitie", aldus de federatie.