Meest recent

    "Geen permanente Russische bases in Iran"

    Voor de tweede opeenvolgende dag hebben Russische vliegtuigen vanuit bases in Iran luchtaanvallen uitgevoerd op rebellen in Syrië. Dat leidt tot ergernis bij de westerse landen over de steeds nauwere Russisch-Iraanse as, maar tegelijk botst dat feit ook met de Iraanse grondwet.

    Gisteren raakte bekend dat vier langeafstandsbommenwerpers van het type Tupolev-22 M "Backfire" bombardementen hebben uitgevoerd op Syrische rebellengroepen rond de stad Aleppo. Die Russische vliegtuigen vlogen vanuit een Iraanse luchtmachtbasis nabij Hamadan in het zuidwesten van Iran over Irak naar Syrië en terug.

    Vandaag maakte Moskou bekend dat er opnieuw bombardementen in Syrië waren vanuit Iran. Daarbij zouden uiterst moderne Soechoj-34-vliegtuigen zijn ingezet. Er zijn dus minstens twee types Russische gevechtsvliegtuigen gestationeerd in Iran.

    Dat duidt op een volgende stap in de strategische toenadering tussen Moskou en Teheran, twee landen die ideologisch nochtans mijlenver uiteen liggen. Beiden zijn echter bondgenoten van de belaagde Syrische dictator Bashar al-Assad en beiden zijn militair tussenbeide gekomen in Syrië om Assad aan de macht te houden.

    Tussen Rusland en Iran waren er al lang diplomatieke en economische banden. Zo heeft Rusland in Iran kerninstallaties gebouwd, al was ook Moskou gekant tegen de mogelijkheid van Iran om kernwapens te maken. Het stationeren van Russische gevechtsvliegtuigen in Iran is echter een forse stap verder en duidt nu ook op een militaire alliantie in het Midden-Oosten.

    Dat komt tegen de achtergrond van het aanhalen van de relaties tussen Rusland en NAVO-lidstaat Turkije, na de mislukte staatsgreep van eerder deze zomer. Het Turkse regime van president Tayyip Erdogan -dat vorig jaar nog een Russisch vliegtuig in Syrië neerschoot- lijkt nu op ramkoers met de VS en de EU en zoekt nu blijkbaar steun in Moskou, dat daar gretig in toestemt.

    Rusland: "Geen overtreding van VN-resolutie 2231"

    Volgens de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov is de stationering van gevechtsvliegtuigen in Iran "geen schending van de VN-resolutie 2231".

    Die resolutie werd in juli vorig jaar goedgekeurd door de VN-Veiligheidsraad en bepaalt de controles op het Iraanse nucleaire programma en de opheffing van sancties als dat land zich houdt aan de afspraken. Die resolutie verbiedt tegelijk ook de levering van gevechtsvliegtuigen aan Iran. De Verenigde Staten onderzoeken nu of Rusland die resolutie schendt.

    Russische aanwezigheid niet zonder risico

    Opvallend is ook dat de coalitie van westerse en Arabische landen die in Syrië en Irak actief zijn, pas erg laat gewaarschuwd werden dat de Russische vliegtuigen vanuit Iran op weg waren naar Syrië. Die waarschuwing was nodig om te voorkomen dat er incidenten zouden zijn tijdens de doorvlucht, maar die tip kwam dus blijkbaar vrij laat.

    Het Westen heeft voorlopig nog niet gereageerd op de nieuwe situatie evenmin als de soennitische Arabische landen, maar ongetwijfeld zullen die nota nemen van de Russische militaire aanwezigheid in Iran. De situatie in het Midden-Oosten zal er niet eenvoudiger op worden.

    Toch zit blijkbaar ook het Iraanse religieuze regime wat verveeld met de situatie. De Iraanse grondwet die werd ingevoerd na de islamitische revolutie van 1979 verbiedt uitdrukkelijk het stationeren van buitenlandse troepen op Iraans grondgebied. Dat was toen gericht tegen de Verenigde Staten, maar slaat even goed op Rusland.

    De voorzitter van het Iraanse parlement, Ali Larijani, maakt zich sterk dat er "geen sprake is van permanente Russische bases in het land", maar hij liet zich niet uit hoe lang de Russen daar zullen blijven. Wel steken we niet weg dat we "een goede samenwerking met Rusland hebben", aldus Larijani.

    Iran heeft een erg strikt religieus sjiitisch-islamitisch regime, maar tegelijk er een erg sterke en nationalistische trots op de eigen cultuur en geschiedenis en militaire aanwezigheid van buitenlanders (Britten, Amerikanen en mogelijk Russen...) heeft in het verleden altijd hevige reacties uitgelokt.