Het uur van de waarheid nadert voor Rousseff

In de Braziliaanse Senaat is het proces begonnen waarbij de 81 senatoren zullen moeten oordelen of president Dilma Rousseff, die in mei preventief geschorst is wegens het opsmukken van de begroting, definitief moet worden afgezet. De beschuldiging luidt dat ze met de begroting heeft gesjoemeld, maar Rousseff ontkent dat en zegt dat haar politieke tegenstanders haar gewoon aan de kant willen schuiven.

De 81 senatoren zijn de komende dagen een soort rechters. Zij zullen moeten oordelen of de feiten waarvan Rousseff wordt beschuldigd zwaar genoeg zijn om haar af te zetten. Voorzitter Ricardo Lewandowski van het federaal hooggerechtshof drukte hen op het hart dat ze zich als rechters horen te gedragen en "hun ideologische standpunten" even opzij moeten schuiven. Verwacht wordt dat tegen 31 augustus een beslissing zal vallen.

Rousseff werd al op 12 mei tijdelijk geschorst door de Senaat. Sindsdien heeft ze een gerechtelijke procedure doorlopen, en de zitting die vandaag is begonnen is het sluitstuk van een politieke procedure die eind vorig jaar is ingezet in het Braziliaanse Lagerhuis.

Dat een president geld leent om de begroting op te smukken is misschien wel een laakbare praktijk, maar is strikt genomen niet illegaal. In het verleden hebben wel meer Braziliaanse presidenten zich eraan bezondigd. Rousseff schreeuwt dan ook moord en brand dat de hele afzettingsprocedure in feite een soort staatsgreep is door haar politieke tegenstanders.

Sinds haar schorsing is haar vroegere bondgenoot Michel Temer interim-president. Volgens Rousseff zijn hij en ex-Kamervoorzitter Eduardo Cunha de grote aanstichters van de afzettingsprocedure tegen haar.

Einde van een politiek tijdperk nabij

Om Rousseff te kunnen afzetten moet een tweederdemeerderheid van 54 senatoren daarvoor stemmen. Daardoor zal Dilma Rousseff gedurende acht jaar geen politieke functie kunnen uitoefenen.

In dat geval zal Michel Temer van de centrumrechtse PMDB staatshoofd blijven tot 2018, als de ambtstermijn van Rousseff afloopt. Hoe dan ook betekent dit het einde van 13 jaar bewind van de socialistische Arbeiderspartij in Brazilië.

Onder het bewind van Rousseff en haar politieke vader Lula da Silva kende Brazilië aanvankelijk een forse economische groei. De middenklasse groeide aanzienlijk en voor de vele armen kwamen er betere sociale voorzieningen. Dat veranderde toen de economie begon te sputteren. De populariteit van Rousseff kelderde, waardoor ze politieke bondgenoten verloor en dus kwetsbaar werd.

Haar opvolger Temer zal geconfronteerd worden met gelijkaardige problemen, want amper 14 procent van de bevolking staat achter hem. Zijn partij is trouwens ook betrokken bij de corruptieaffaire rond staatsoliebedrijf Petrobras.

De hele Brazilaanse politieke wereld maakt dezer dagen geen al te beste beurt: van de 81 senatoren die over het lot van Rousseff moeten beslissen, wordt meer dan de helft verdacht van corruptie.