Krijgt Italië er een nieuw L'Aquila bij?

Luchtbeelden van gisteren tonen hoe groot de ravage is in de dorpen die getroffen zijn door de aardbeving in Centraal-Italië. Ze roepen herinneringen op aan L'Aquila, het stadje in de buurt dat in 2009 getroffen werd door een aardbeving. Tot op vandaag is het historische centrum van L'Aquila een spookstad: een sprekend bewijs dat ook de heropbouw van de gisteren getroffen dorpen een moeilijke klus en wellicht een werk van lange adem wordt.
Pescara del Tronto

Tv-collega Bert De Vroey was enkele dagen geleden nog in L'Aquila. "Grote delen van de oude stad zijn nog altijd ingepakt in zeilen en stellingen, schermen en planken", beschrijft hij. "Zowat alle huizen en palazzi worden nog gestut door forse skeletten van hout en ijzer. Heel wat zijstraatjes blijven afgesloten voor het publiek. En her en der woekert het onkruid: voor de gevels en - waar je kan binnenkijken - op binnenkoeren en in de leegstaande huizen."

"Hier en daar zet een kleine bar of pizzeria toch weer wat tafeltjes buiten, voor de (ramp)toeristen. Een vleugje leven en een stroompje inkomsten. Op zeildoeken en posters worden optimistische slogans en projecten geafficheerd: L'Aquila rinasce. (L'Aquila wordt herboren)"

(Lees verder onder foto)

Dat het historische stadscentrum van L'Aquila vandaag nog altijd veel weg heeft van een spookstad, heeft ook te maken met beslissingen die de Italiaanse regering in 2009 heeft genomen. Toenmalig premier Silvio Berlusconi besloot om in eerste instantie in te zetten op nieuwbouw buiten L'Aquila, ten behoeve van de 80.000 daklozen. Dat had het voordeel dat de nieuwe woningen snel konden worden gebouwd, terwijl de heropbouw van het oude L'Aquila per definitie moeilijker en dus trager zou verlopen.

De praktijk is enigszins anders gebleken. Enerzijds was er minder haast om L'Aquila herop te bouwen, anderzijds bleek achteraf dat duizenden nieuwe woningen zo slecht gebouwd zijn dat ze vandaag weer moeten worden afgebroken. Met dank aan het minderwaardige bouwmateriaal, de waterinsijpeling en de instabiele constructies.

Hoe dan ook bood de aardbeving de bouwsector kansen. Er waren niet alleen de nieuw te bouwen woningen, maar ook de stellingen om de oude gebouwen te ondersteunen, in afwachting van de heropbouw. Sinds 2009 is naar schatting 250 miljoen euro uitgegeven aan stellingen in L'Aquila. Een firma vroeg tot 30 euro per koppelstuk. Dergelijke verbindingsstukken zijn nodig om stellingen bijeen te houden. 

(Lees verder onder foto)

L'Aquila had de pech dat het in volle economische crisis door een natuurramp werd getroffen. Bovendien schoot de wetgeving tekort op het vlak van crisismanagement en werd bijna uitsluitend ingezet op noodmaatregelen.

Volgens viceburgemeester Nicola Trifuoggi van L'Aquila is tot nu toe al 9 miljard euro gespendeerd aan de heropbouw, en is er de komende 6 jaar nog eens 6 miljard nodig. Met dergelijke bedragen komt in Italië ook de maffia zijn graantje meepikken. "Waar er veel geld omgaat, wordt de appetijt geprikkeld", verduidelijkt Trifuoggi.

Hoeveel mensen er vandaag dakloos zijn door de aardbeving, is nog niet duidelijk. Wel duidelijk is dat de heropbouw ook nu weer een zware klus wordt, en daarbij kan alleen maar worden gehoopt dat de regering-Renzi de zaken iets transparanter zal aanpakken en dat al te hongerige geldwolven op een afstand kunnen worden gehouden.