Zo komt Apple aan een belastingvoet van 0,005 procent

Technologiebedrijf Apple moet 13 miljard euro betalen aan Ierland. Dat heeft de Europese Commissie beslist. De Commissie dook in de boeken van Apple Europa en ontdekte "illegale staatssteun". Een blik in wellicht de "beste" boekhouding van Europa.
AFP or licensors
Het hoofdkwartier van Apple in Cork, in het zuiden van Ierland.

Voor alle duidelijkheid: Apple wordt niet rechtstreeks als schuldige aangeduid. De Commissie legt Ierland op om de 13 miljard euro (plus rente) van Apple te vorderen, omdat het land dat bedrag al had moeten innen van 2003 tot 2014. Waarom deed het dat niet?

Ierland kent een heel gunstig belastingregime. Bedrijven betalen er een schamele 12,5 procent belastingen op hun winst. Dat is voor veel multinationals reden genoeg om hun Europese hoofdkwartier onder te brengen in Dublin. Iets wat ook Facebook en Google hebben gedaan. Dat levert Ierland natuurlijk duizenden jobs op.

Maar het kan altijd "beter". Dankzij zogenoemde tax rulings kunnen bedrijven afzonderlijk een deal sluiten met de Ierse overheid over hun belastingvoet. Apple slaagde er zo in om nauwelijks belastingen te betalen op zijn Europese winst (0,005% in 2014) en daar wringt het schoentje voor Europa. Binnen één land mogen bedrijven niet fiscaal bevoordeeld worden.

Dat is een praktijk die trouwens ook in ons land gebeurt en waarvoor ons land ook al veroordeeld is door Europa. Nu is dus Ierland aan de beurt. Maar er is meer.

Creatieve boekhouding

Naast de uitzonderlijk gunstige deal met Ierland, doet Apple ook aan creatieve boekhouding. Niets illegaals, wel het werk van goedbetaalde fiscalisten en juristen. De Europese Commissie gaf vandaag nog een hoop details vrij over de Europese boekhouding van Apple.

Stel: u koopt een iPhone in de Apple Store in de Nieuwstraat in Brussel voor pakweg 800 euro. Dat geld gaat integraal naar Apple Sales International, een vennootschap opgericht door Apple in Ierland. Een iPhone maken kost wel wat geld, maar het grootste deel van uw 800 euro is winst.

Die winst werd dan opgesplitst. Het overgrote deel kwam terecht in "het hoofdkantoor" binnen Apple Sales International. Dat "hoofdkantoor" bestond alleen op papier. Het was een fiscaal achterpoortje dat Apple had ontdekt en dat vorig jaar door Ierland werd gedicht. Ondertussen had Apple wel jarenlang 0% belastingen betaald op zijn winst.

Het beetje winst dat niet in dat fictieve hoofdkantoor terechtkwam, viel onder de belastingdeal met de Ierse overheid. Om die winst zo laag mogelijk te houden op papier, werden miljarden dollars betaald aan Apple Inc. in de VS, voor de kosten voor onderzoek en ontwikkeling. Lagere winst betekent minder belastingen.

Goede deal

Voor alle duidelijkheid: Apple heeft niets illegaals gedaan. Ze hebben een - voor hen - goede deal gesloten met Ierland voor hun belastingvoet en ze hebben hun boekhouding tot in de puntjes "verzorgd". En dat loont. In april, mei en juni van dit jaar boekte Apple 7,8 miljard dollar winst.

Het is duidelijk dat de Ieren plat op de buik zijn gegaan voor de fiscalisten van Apple. Dat allemaal met het zicht op jobs, want meer dan 5.000 mensen werken in Ierland voor Apple. Het is maar de vraag wat deze veroordeling zal betekenen voor de relatie tussen Ierland en Apple. Apple gaat alvast in beroep tegen de beslissing van de Commissie en ook Ierland zelf wil dat doen.

Het gaat de Commissie natuurlijk over de interne, Europese concurrentie. Waarom zou een land zijn hoofdkwartier in Spanje of Italië onderbrengen, als dat zoveel goedkoper kan in Ierland? Apple zag een opportuniteit en het heeft er meesterlijk op ingespeeld. Voor de Commissie is de maat duidelijk vol. De jacht op fiscale gunstmaatregelen spaart de allergrootste niet. Who's next?