Zal lage rente ook bij andere verzekeraars tot banenverlies leiden?

Verzekeraars AXA en P&V schrappen banen en wijzen daarbij naar de lage rentes op de financiële markten. Waarom is de situatie problematisch? Kunnen we nog meer ontslagen verwachten bij banken en verzekeraars? VRT-economiejournalist Steven Rombaut geeft duiding.

1. Waarom schrappen de verzekeraars banen?

Bij AXA zijn er een aantal elementen die specifiek gelden voor het bedrijf. Zo heeft de verzekeraar een hoge kostenstructuur en zijn er investeringen nodig in de IT-infrastructuur. Die investeringen kosten een pak geld. Ook P&V verwijst naar de digitalisering van het verzekeringsvak.

Maar de belangrijkste reden voor de ontslagronde is de aanhoudende lage rente op de financiële markten. Die knibbelt aan de winstmarge. Voor u als consument is de lage rente een goede zaak als u een woonlening wil afsluiten, maar het betekent ook dat uw spaarboekje vrijwel niets meer oplevert.

2. Waarom is de lage rente zo'n probleem?

Waarom is de huidige situatie nu zo'n probleem voor banken en verzekeraars? Door de lage rente wordt de rentemarge kleiner. Dat is het verschil tussen wat de bank betaalt voor het spaargeld en wat ze zelf verdient door dat geld weer uit te lenen.

AXA biedt als verzekeraar schadeverzekeringen aan en pensioenopbouw, maar ook beleggingsverzekeringen, zoals de Tak 21 en Tak 23-contracten. Dat zijn levensverzekeringen die een vast of flexibel rendement opleveren. Vooral die producten leiden zwaar onder de lage rente. Hetzelfde geldt voor P&V, dat ook inzet op langetermijnsparen en pensioensparen, eveneens heel rentegevoelig.

Enkele weken geleden al moest AXA ingrijpen op een populaire spaarverzekering, Crest20. Voor dat product bedroeg de gewaarborgde rente levenslang 4,75 procent. Die belofte bleek de verzekeraar niet waar te kunnen maken.

De ingreep was een teken aan de wand dat het ook voor verzekeraars -niet alleen voor banken- moeilijk is om dezelfde winsten te maken in het huidige klimaat van lage rentes. De meeste instellingen gaan er overigens vanuit dat die de komende jaren zullen aanhouden.

AXA heeft nu beslist om van strategie te veranderen. Voor nieuwe klanten zullen ze geen beleggingsverzekeringen meer aanbieden. De verzekeraar gaat zich focussen op schadeverzekeringen en pensioenopbouw.

3. Kunnen we nog meer ontslagen verwachten?

Bij de grootbanken niet meteen. Die hebben de voorbije jaren al gesaneerd. Ze zijn gaan snijden in hun kantorennetwerk en hebben hun personeelsbestand kleiner gemaakt. Traditioneel gebeurt dat in de financiële sector zonder naakte ontslagen. Omdat het personeelsbestand relatief oud is, kan dat vrij makkelijk door vertrekkers en mensen die met pensioen gaan, maar deels te vervangen.

Ook bij AXA en P&V hopen bonden en directie naakte ontslagen te vermijden. Wellicht wordt gedacht aan het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag, het vroegere brugpensioen.

De banken hebben zich dus al min of meer aangepast aan de nieuwe situatie, een aantal verzekeraars nog niet. Het zou dus kunnen dat er nog een bedrijven het voorbeeld van AXA en P&V zullen volgen. AXA Bank België heeft overigens twee jaar geleden al een herstructurering gehad, de verzekeringstak volgt met enige vertraging.

Een belangrijke kanttekening: banken en verzekeraars ontslaan niet alleen, ze werven ook aan. Door de investeringen in nieuwe technologie hebben ze vooral nood aan jonge IT-profielen.

4. Hoe zoeken banken en verzekeraars andere inkomsten?

Banken en verzekeraars zullen de komende jaren blijven snoeien in personeel en kantoren om voort te besparen. Daarnaast zoeken ze ook andere inkomsten. Zo heeft BNP Paribas Fortis vorige week nog aangekondigd dat ze de dossierkosten op een nieuw woonkrediet duurder gaan maken.

Een andere inkomstenbron waar de banken meer en meer op inzetten zijn de commissie-inkomsten. Die verdient de bank door mensen richting bepaalde beleggingen en fondsen te sturen. Zo zijn ze minder afhankelijk van de rentes.