Vredesinstituut: "Moeilijk om af te dwingen dat wapens niet doorverkocht worden"

Het Vlaams Vredesinstituut stelt zich vragen bij de Vlaamse vergunning voor wapenonderdelen aan Saudi-Arabië. Voorkomen dat die in de verkeerde handen terechtkomen, zal namelijk niet gemakkelijk zijn. "Daarom is het belangrijk dat er transparantie is over de bestemmeling."

Vlaams minister-president Geert Bourgeois heeft een vergunning goedgekeurd voor de uitvoer van wapenonderdelen naar Saudi-Arabië. Het gaat om vizieren die voor civiel gebruik bestemd zouden zijn.

Hoewel er geen Europees wapenembargo tegen Saudi-Arabië bestaat, is het Vlaams Vredesinstituut toch enigszins verrast door de vergunning. "Het is zeer opvallend, want vanuit Vlaanderen wordt er over het algemeen niet geëxporteerd naar Saudi-Arabië, omdat onze Vlaamse defensiebedrijven eigenlijk geen rechtstreekse klanten hebben in Saudi-Arabië. Zij leveren meestal aan Europese en Amerikaanse klanten", zegt Nils Duquet in "De wereld vandaag".

Nood aan transparantie

De vizieren waarvoor Bourgeois nu een vergunning heeft goedgekeurd, zijn echter bestemd voor een handelaar in Saudi-Arabië. "Wat dat precies betekent, dat weten we niet. De vergunningsprocedure heeft dus eigenlijk geen rekening kunnen houden met de eindgebruiker van die producten."

De regering hoeft in haar rapportage aan het parlement niet per se te vermelden wie die handelaar is. Bourgeois maakt zich ook sterk dat er duidelijke verbintenissen zijn gemaakt dat die producten niet mogen worden doorverkocht zonder toestemming van de Vlaamse regering.

Duquet heeft daar toch zijn twijfels over. "Het is natuurlijk heel moeilijk om af te dwingen dat ze niet doorverkocht worden eenmaal die producten Vlaanderen hebben verlaten. Daarom is het belangrijk om te weten hoe betrouwbaar die handelaar is, wie zijn klanten zijn." Die informatie is nodig om een oordeel te vellen over de beslissing om een vergunning toe te kennen, geeft Duquet aan.

Hij wijst er op dat het heel belangrijk is "dat er transparantie is en er voldoende klaarheid wordt gesteld in het dossier". "Zelfs met vizieren die zes maal vergroten, kun je wel wat schade berokkenen als die wapens in de verkeerde handen terechtkomen."

Wapenverbod voor Saudi-Arabië?

Volgens de oppositie in het Vlaams Parlement is het moeilijk om een onderscheid te maken tussen goede en slechte leveringen aan Saudi-Arabië en dus zouden alle leveringen gewoon verboden moeten worden.

"Saudi-Arabië is geen evident exportland", beaamt Duquet. "Er zijn meer en meer vragen die daarbij naar voren komen. Niet alleen in Vlaanderen, maar in heel Europa. Het Europees Parlement heeft een aantal maanden geleden nog een resolutie goedgekeurd waarin het de Europese Raad oproept om een wapenembargo op te leggen."

Dat wapenembargo is er vooralsnog niet. Het Vlaams Parlement werkt wel aan een lijst van landen waaraan men niet mag exporteren. Hoe dat juridisch verankerd kan worden. Welke producten van toepassing zijn. En uiteraard de bepaling van de landen zelf. "Dat wordt een belangrijk parlementair debat."