Amerikanen willen verandering langs links of langs rechts

In de rubriek "Vlamingen in de VS" laten we Vlamingen aan het woord die in één van de staten van Amerika wonen. Zij beschrijven hoe ze de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 8 november ervaren. Vandaag: Florida.

Ah, de verkiezingen. Al sinds mijn dochter en ik de grote oversteek maakten iets meer dan 2 jaar geleden nu, worden we geconfronteerd met "billboards" en dagelijkse discussies op het scherm. Als we al denken dat in België het parlement soms op een kleutertuin lijkt, dan is dat niets in vergelijking met hoe mogelijk toekomstige leden van de regering elkaar hier bekampen.

Verwonderd kijk ik toe hoe men elkaar bekladt in smeercampagnes en hoe mensen met een voorbeeldpositie jongeren met een "no bully"-beleid op school leren hoe het er in de "grote-mensen-wereld" blijkbaar aan toe gaat. Als psychologe, met uiteraard interesse in sociale interacties, kijk ik met gemengde gevoelens, maar vooral belangstelling toe.

En ik luister naar mijn omgeving, wil weten hoe dat bij de lokale bevolking hier leeft. En ik probeer mijn vooroordelen opzij te zetten.

"Na een avondje barbecue laaien de discussies op"

Wat me vooral opvalt, is de controverse rond Trump. Ik lees posts van Europese vrienden op Facebook die hem ridiculiseren als presidentskandidaat, met woorden als "dom, clown en onbekwaam". Ik zie filmpjes waarin hij vergeleken wordt met Hitler. Petities om "dat kwaad" te weren.

Nochtans hoor ik in mijn omgeving andere verhalen. Ik luister geduldig en laat me informeren. Menige avonden heb ik rond een kampvuur gezeten waar niet alleen de vlammen tot verhitting leidden.

Telkens hetzelfde scenario: na een avondje barbecue en, of course, een paar cocktails laaien discussies op tussen de "Democraten", met hun socialistische agenda en de "Republikeinen", met hun conservatief programma.

Allereerst is er natuurlijk de verwarring rond Trumps immigratiebeleid. De Democraten reageren verbolgen dat het onmenselijk is om alle immigranten terug te sturen naar hun land van herkomst. Mensen die hier soms al meer dan 20 jaar wonen en kinderen hebben die hier zijn opgegroeid.

Uitspraken als deze blijken echter het gevolg te zijn van onwetendheid, gebaseerd op een ongeschoolde visie op nationaal niveau van de Hispanics dat hij alle Latino’s buiten wil.

"Want…", reageren de Trump-fans direct, "Trump wil immigratie niet beëindigen. Hij wil ILLEGALEN terugsturen. Hij wil criminelen een halt toe roepen. Iedereen moet de ‘"voordeur" gebruiken, de legale weg. Als je niks te verbergen hebt, sluip je niet stiekem bij iemand binnen langs de achterdeur!" Dit wordt bewezen door het feit dat een groot percentage van de Hispanics, namelijk de Cubanen, Trump wel ondersteunen. Zij kwamen binnen via de voordeur, via de "Cuban Adjustment Act" en het "wet foot, dry foot"-beleid en vrezen bijgevolg geen repercussies.

"ObamaCare brengt meer pijn dan verlossing"

Het volgende discussiepunt dat meestal aan de orde is, is de ziekenzorg. Democraten pleiten voor meer solidariteit in het systeem. "Nochtans", weten de Republikeinen te zeggen, "zijn de beleidsmaatregelen een farce. Ze zijn niet echt. ObamaCare was verondersteld de mensen te zullen helpen, maar in tegenstelling, het is een gigantische mislukking en brengt meer pijn dan verlossing."

Op lokaal niveau is het quasi onbruikbaar, omdat men werkt met hoge "deductibles" (=franchises of eigen risico-bedragen) en "co-pays". Vooral de middenklasse is de dupe. Voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis werd men verplicht tot het aanschaffen van een privaat product: meestal zeer dure verzekeringen (>$600/maand voor een gezin met 1 kind), waar je als gezonde mens geen voordeel mee doet en waarmee de regering de verzekeringsmaatschappijen een monopoly gaf. Een macht die voor velen aanvoelt als corruptie en niets te maken heeft met de ideologische visie "mensen te helpen".

Dat er een bepaald systeem is om de allerarmsten en -zwaksten in de maatschappij te helpen, is alleen maar vanzelfsprekend. Maar diegenen die willen en kunnen werken, belasten met de grote groep die gebrek aan inzet vertoont, kan niet de bedoeling zijn van een land dat "Vrijheid" hoog in het vaandel draagt.

"Geen wapens meer is de deur openzetten voor machtsmisbruik"

En dan is er natuurlijk nog de "gunpolicy". Ook hierin staan de Democraten en de Republikeinen lijnrecht tegenover elkaar. Democraten willen meer regulering, ze willen veiligheid en ze willen wapens bannen. Maar wat blijkt? Net in de wapenvrije zones hebben zich de massale schietpartijen voorgedaan.

"Niet alleen gaat het bannen van wapens regelrecht in tegen de Second Amendement: "the right to bear arms", maar word je vooral een gemakkelijk doelwit voor organisaties die erop uit zijn nét díe zwakheid te misbruiken en dáár slachtoffers te maken", zeggen de Republikeinen.

"Nog belangrijker: Amerika is gefundeerd op het feit dat de macht eigenlijk bij het volk ligt. Wanneer de mensen geen wapens meer dragen, zet je een deur open voor machtsmisbruik. Het zwakke volk dat zich niet kan verdedigen tegen macht van binnenin: een regering met een gewapend leger… Goede bedoelingen of niet met wapenwetgeving, het is een risico dat tot fundamentele gevolgen zou kunnen leiden en dus best vermeden wordt", aldus de Republikeinen.

"Zou "the South" langzamer zijn om veranderingen te aanvaarden?"

Ik probeer mijn weg te vinden in al die tegenstellingen en er zin aan te geven. Af en toe vraag ik me af of "the South" gewoon wat langzamer is om veranderingen te aanvaarden, zoals dat het ook langer duurde voor ze de slavenarbeid opgaven.

Het Zuiden of de Sun Belt, zoals ze het hier noemen, is armer en leeft vooral van de Snowbirds, de mensen die in de winter vanuit het koudere Noorden van de USA en Canada komen. De andere maanden van het jaar worstelen velen om het hoofd boven water te houden.

Dure verzekeringen (waarbij je niet eens je eigen arts kan kiezen) zijn dan moeilijk op te hoesten, wanneer je er alles aan doet om de huur te kunnen betalen en je gezin eten te geven. De meeste mensen vrezen vooral dat er aan meer socialisme een prijskaartje hangt en dat er hogere belastingen zullen komen.

"Zullen beide kandidaten hun beloften kunnen waarmaken?

Wat het ook wordt, het is een feit dat de Amerikanen verandering willen. Welke weg het zal uitgaan, zullen we binnenkort weten. Wordt het meer sociaal, waarbij men een meer gebalanceerd systeem weet te ontwikkelen waarin IEDEREEN een redelijke bijdrage geeft, zodat niet ook de middenklasse gewoon armer wordt en de kloof nog groter wordt tussen rijk en arm?

Waar er nog meer jobs gecreëerd worden, vooral voor de ongeschoolden? En waar er meer geld zal worden ingezet voor betaalbaar voortgezet onderwijs?

Of zal Amerika weer groot worden gemaakt door het boosten van de economie met veranderingen in FATCA (the Foreign Account Tax Compliance Act), met het vasthouden aan conservatieve waarden en zelfs de terugkeer naar het fundament zoals de "Founding Fathers" het bedoeld hadden?

Zijn beide kandidaten in de mogelijkheid om hun beloften waar te maken? Hoe realistisch is de kans dat Clinton een gelijkwaardig, solidair systeem kan realiseren in een land zo groot als de USA? En hoeveel kunnen we verwachten van Trumps overmoedige uitspraken? Vooruitstrevend of conservatief? Links of Rechts? De beslissing ligt bij het volk.