"Nobelcomité durfde vredesprijs niet aan Syrische organisaties te geven"

“Een gemiste kans om het uitzichtloze conflict in Syrië in het voetlicht te zetten en daar een bemoediging te geven.” Dat vindt Inge Vrancken, hoofdredacteur van "Het Journaal en Midden-Oostenkenner, over de “veilige keuze” om de Nobelprijs voor de Vrede niet te geven aan iemand die iets positiefs doet in de oorlog in Syrië.

Is José Manuel Santos dan geen terechte winnaar?
“Santos is voor mij een onverwachte winnaar, ondanks dat hij op de shortlist stond. Hij werd niet meteen tot de grootste kanshebbers gerekend, ook gezien de actualiteit. Het is onmiskenbaar dat hij een cruciale rol heeft gespeeld in het beëindigen van de burgeroorlog in zijn land, maar hij zou ook niet geheel onbesproken zijn”.

Waarom heeft men dan toch voor hem gekozen, denk je?
“De geschiedenis leert ons dat het Nobelcomité altijd redelijk veilige keuzes maakt. Behalve toen de Amerikaanse president Barack Obama de prijs kreeg. Dat was een veelbesproken keuze, waar het Comité kritiek voor heeft gekregen.”

Vind je het niet gek dat de FARC niet deelt in de prijs? Ondanks het feit natuurlijk dat het jarenlang een terreurorganisatie is geweest.
“Bij een vredesakkoord is het inderdaad gek dat je voor één kant kiest. Na het sluiten van de Oslo-akkoorden wonnen alle betrokken partijen de prijs: de Amerikanen, de Palestijnen en de Israëli’s. De keuze voor Santos is dus toch wel een voorzichtige keuze. Weer een keuze waar veel kritiek op te geven is en een gemiste kans om het uitzichtloze conflict in Syrië in het voetlicht te zetten en daar een bemoediging te geven. Want als er één conflict is dat dat heel erg nodig heeft, is het wel de oorlog in Syrië.”

Had je dan een betere winnaar in gedachten?
“Nadia Murad had ik toch wel een mooie keuze gevonden, een mooi symbool. De jezidisch Iraakse vrouw heeft als seksslavin bij IS vastgezeten en is nu goodwill-ambassadeur voor de VN. Zij heeft de hele taboesfeer rond seksslavernij en mensenhandel door IS en alle gruwelijkheden die daarbij komen kijken, doorbroken. Sinds zij gesproken heeft, hebben er meer slachtoffers gesproken.

“Daarnaast zijn er heel veel ngo’s, waaronder de White Helmets in Syrië (foto boven). Die groep werd heel vaak vermeld, in de aanloop naar de bekendmaking van vandaag omdat zij immense inspanningen doen en hun eigen levens riskeren. Maar nu had ik niet gedacht dat zij de prijs ook zouden winnen.”

Waarom heeft geen van hen dan gewonnen?
“Ik denk dat alles wat met Syrië te maken heeft veel te politiek geladen is en dat de angst bestond om diplomatieke gesprekken onder druk te zetten. De White Helmets wordt door velen gezien als een groep die meer aanleunt bij de oppositie tegen het Assad-regime en dus ook tegen Rusland, dat het Syrische regime steunt in de strijd tegen IS en de rebellengroepen die vechten tegen het Syrische leger. Ik denk dat daar de angel zat om voor hen te kiezen.”

“De oorlog in Syrië is natuurlijk wel het grootste, belangrijkste, meest invloedrijke en bloedige conflict in lange tijd. Enerzijds kan je je afvragen of het nu het moment is om dat conflict een Nobelprijs voor Vrede uit te reiken, want er is totaal geen sprake van vrede of uitzicht op vrede. Anderzijds zijn er wel veel mensen die daarvoor inspanningen doen.”

Had je ten slotte, buiten Syrië, nog gedacht dat iemand anders zou winnen?
“Ik dacht dat de Congolese mensenrechtenactivist Denis Mukwege ook wel een kans maakte. Ik weet dat zijn naam al jaren wordt genoemd, maar zeker gezien de chaotische toestand nu in Congo op dit moment leek hij me toch ook een mogelijke winnaar.”