Grondwettelijk Hof geeft indexsprong groen licht

Het Grondwettelijk Hof heeft de beroepen verworpen tegen de indexsprong, die de regering-Michel begin 2015 doorvoerde. Een karrevracht klagers, waaronder de vakbonden, was naar het Grondwettelijk Hof gestapt om de wet van april vorig jaar gedeeltelijk te laten vernietigen, maar het Hof weerlegt hun argumenten.
Jonas Hamers / ImageGlobe

De indexsprong is een van de controversiële maatregelen uit het regeerakkoord van de huidige regering. Het gaat om een indexsprong van 2 procent op alle lonen en uitkeringen. Met die ingreep wil de regering-Michel de loonkosthandicap met onze buurlanden terugdringen. Hij hoopt om op die manier de concurrentiepositie van de Belgische bedrijven op te krikken en jobcreatie in de hand te werken. Bovendien zouden daardoor de overheidsuitgaven dalen.

De maatregel, die ondertussen al doorgevoerd is, weekte een storm van protest los. De drie vakbonden trokken samen met enkele honderden klagers naar het Grondwettelijk Hof. Ze voeren onder meer aan dat de indexsprong het recht op een rechtmatige verloning en op sociale zekerheid fnuikt en dat zo een collectief loonoverleg gedwarsboomd wordt. Ook zou het een discriminerende maatregel zijn omdat hij de levensstandaard van zelfstandigen, renteniers en aandeelhouders niet aantast.
Het Grondwettelijk Hof argumenteert nu dat de vermindering van de koopkracht kan verantwoord worden door de ambitie van de regering om de loonkosthandicap terug te schroeven. Bovendien heeft de koopkrachtdaling "geen onevenredige gevolgen" voor de betrokkenen, omdat ze "een beperkte omvang" heeft en omdat de regering compenserende maatregelen nam. Die maatregelen waren onder meer de verhoging van de forfaitaire beroepsonkosten en ingrepen via de welvaartsenveloppe voor de lagere inkomens.

Dat de regering enkel lonen en uitkeringen viseert, is volgens het Grondwettelijk Hof een "objectief" en "pertinent" criterium. Een identieke maatregel voor de honoraria van beoefenaars van vrije beroepen, de inkomsten van zelfstandigen en inkomens uit kapitaal was immers niet mogelijk, omdat daarbij geen koppeling aan de index geldt. Voorts merkt het Grondwettelijk Hof op dat de maatregel betrekking heeft op maar een "beperkt aspect" van het vastleggen van lonen en wedden. Daardoor doet de indexsprong geen afbreuk aan het recht om collectieve loononderhandelingen te voeren en cao's te sluiten.