Crevits: "Opvoeden is in eerste plaats taak van gezinnen, niet van scholen"

Negen op de tien peuters gaan bij ons naar de instapklasjes, een zeer hoog cijfer in vergelijking met andere landen, maar ze lijken daar niet altijd klaar voor. Ze zijn vaak nog niet zindelijk en ze zijn ook snel moe. In het reportagemagazine "Pano" vanavond benadrukt minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) dat "opvoeding in de eerste plaats de taak van de gezinnen thuis is en dat onderwijs bepaalde zaken niet doet."
Jasper Jacobs

De tijden zijn veranderd. Vroeger kwam een kind er niet in als het er niet klaar voor was en werd een latere instapdatum afgesproken. Volgens de Antwerpse schooldirecteur Piet Bellens kan dat nu niet meer. En dan heb je verzorgsters te kort. “Eigenlijk zou er een fulltime kinderverzorgster moeten zijn. Dan zouden we over een echte hulp kunnen spreken. Maar goed, we zijn blij met alles wat we krijgen.” Besparingen overal, nietwaar?

De maatschappij van tweeverdieners verplicht ouders om hun kinderen al vroeg helemaal af te geven. Katryn Nys, pedagogisch directeur in Antwerpen, verklaart: “Vroeger konden kinderen thuis blijven, kon er intensief getraind worden. Was het niet door de mama, dan was het wel door de grootouders. Maar de dag van vandaag gaan de kinderen meestal naar de crèche. En daar zit er een capaciteitsprobleem, zoals er ook in de kleuterscholen een capaciteitsprobleem is. Dus zodra een kleuter of een peuter de leeftijd bereikt om naar school te gaan, moet die plaats vrijgegeven worden voor de zoveelste op de wachtlijst.” Volgens een kinderverzorgster is er ook een andere verklaring: “Een crèche is betalend en een school is gratis, dus ja…”

Trouwens, kinderen zijn nu gemiddeld 6 tot 15 maanden later zindelijk dan vroeger, bevestigt de Antwerpse professor en urologe Alexandra Vermandel. "In de jaren 60 was 90 procent van de kinderen droog op 2,5 jaar", zegt ze in "Hautekiet" op Radio 1. "Het is duidelijk dat het kind niet is veranderd, maar dat de omgeving dat wel is." Zij verwijst onder meer naar de ouders die beiden gaan werken, een minder strenge opvoeding en het gebruik van wegwerpluiers. "Voor kinderen zijn zulke luiers makkelijk. Ze zijn aan het spelen, ze plassen en ze hebben er geen discomfort van. Waarom zouden ze dan zelf zeggen dat ze willen plassen? Ik ben niet tegen zulke luiers, maar je moet ze op tijd uitlaten."

Minister Crevits: "Onderwijs doet bepaalde zaken niet"

Maar dat alles creëert natuurlijk werk, veel werk. Kleuterleiders en -leidsters moeten meer dan hen lief is bezig zijn met natte broekjes, luiers en billetjes verversen. Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) heeft zo haar bedenkingen: “Ik vind dat we ook grenzen mogen trekken en zeggen: onderwijs doet bepaalde zaken niet. Als ik zie dat nu sommige ouders het een evidentie vinden dat het zindelijk worden op school aangeleerd wordt, dat alles over gezondheid aangeleerd wordt op school, dan vind ik dat toch wat de grenzen voorbij. Ouders die een kind op de wereld zetten, hebben ook een taak. Opvoeding is in de eerste plaats de taak van de gezinnen thuis.”

Bijkomend probleem: veel van de kinderen tot 4 jaar hebben hun middagrust nodig. En dat is niet in alle scholen mogelijk. En dan krijg je problemen. Schooldirecteur Piet Bellens: “Soms zie ik ze ’s middags in slaap vallen, helemaal uitgeput, dat is echt zielig om te zien.”

Professor Michel Vandenbroeck, pedagoog aan de Universiteit Gent, spreekt over constructiefouten in het systeem: “Kind en Gezin zegt –terecht- dat je kinderen niet kan aanporren om zindelijk te zijn. Maar dan zouden ze wel allemaal al op 2,5 jaar op het potje moeten gaan vooraleer ze in een instapklasje binnen mogen? Kan niet. Bovendien verwacht de maatschappij dat we langer en meer werken. Dan is het toch ook onmogelijk om je kind ’s middags van school te halen om te slapen?”

Kortom, het is een moeilijke oefening in een maatschappij waar de prestatiedruk hoog ligt en waar de nood aan kinderopvang en begeleiding van kleintjes bijgevolg groot is. “Ik doe het heel graag en ik wil het goed doen, maar ik kan je verzekeren dat het een loodzware job is, dat je ’s avonds pompaf bent”, zo klinkt het bij een kleuterleidster.

De "Pano"-uitzending over instapklasjes is vanavond om 21.30 uur te zien op Eén.