Het gaat slecht met de Democraten, ondanks de goede peilingen

Het gaat niet zo goed met de Democratische partij in de Verenigde Staten. Hoewel de kans groot is dat ze binnenkort de president leveren en ze mogelijk zelfs de meerderheid halen in het Congres, gaat het op het niveau van de deelstaten ronduit slecht met de partij, en daar gaat binnenkort weinig aan veranderen. Bovendien is de partij te verdeeld om de problemen aan te pakken.

Hillary Clinton leidt in alle peilingen op haar rivaal Donald Trump. De kans is dus groot dat ze zich binnenkort president van de Verenigde Staten mag noemen en dat de Democraten zo een opvolger hebben voor de Democraat Barack Obama. De partij gaat volgens veel peilingen bovendien een meerderheid halen in beide kamers van het Congres.

Tot zover het goede nieuws voor de Democraten. Op staatsniveau gaat het ronduit slecht met de Democratische partij. Sinds Obama de eed heeft afgelegd begin 2009 zijn de Democraten er ontzettend op achteruit gegaan. Toen hadden ze de volledige controle in 18 van de 50 staten en in 22 andere staten deelden ze die controle met de Republikeinen. De Democraten hadden in 2009 26 gouverneurs tegenover 24 voor de Republikeinen.

Het evenwicht is nu helemaal in het voordeel van de Republikeinen gekeerd. Nu hebben de Democraten nog de volledige touwtjes in handen in 7 staten (-11). In 20 staten (-2) wordt de macht met de Republikeinen gedeeld en die laatste hebben de volledige controle in 23 staten (+13). De Democraten zijn bovendien in 8 jaar Obama 8 gouverneurs kwijtgespeeld en hebben er nu nog 18, tegenover 31 voor de Republikeinen en een onafhankelijke gouverneur in Alaska.

Bij een tweepartijenstelsel wordt de macht afwisselend uitgeoefend door de twee grootste partijen. De oppositiekuur geeft de partij die aan de macht was, de tijd om -op lokaal niveau- opnieuw te groeien. Het is dus bvb het Amerikaanse medium Vox opmerkt niet abnormaal dat de partij die aan de macht is, tussentijdse verkiezingen verliest. Alleen is het al meer dan een halve eeuw geleden dat de Democraten het op staatsniveau nog zo slecht hebben gedaan.

Nu de Democraten wellicht de nieuwe president leveren, wordt de eerder omschreven cyclus mogelijk doorbroken. Waardoor de partij bij de volgende tussentijdse verkiezingen mogelijk opnieuw staten verliest.

Hopeloos verdeeld

Op 8 november worden er naast de president, een deel van de Senatoren, alle leden van het Huis van Afgevaardigden en 12 gouverneurs ook een hele reeks lokale parlementen herverkozen. In de meeste staten die de Democraten sinds Obama zijn verloren, worden echter pas in 2018 opnieuw lokale verkiezingen gehouden.

Clinton is nu al geen populaire presidentskandidate. Als ze de verkiezingen nu in november wint, is de kans vrij groot dat ze minder populair zal zijn tegen 2018. Republikeinen die zich willen profileren bij de lokale verkiezingen, zullen dus wellicht hard van leer trekken tegen Clinton om zo nog meer zetels af te snoepen van de Democraten. Bovendien zijn Democraten notoir slecht in het enthousiasmeren van hun achterban bij tussentijdse verkiezingen.

Daarnaast is de partij hopeloos verdeeld na de Democratische Conventie afgelopen zomer waarbij Bernie Sanders de nominatie verloor van Hillary Clinton. Zeker nu uit uitgelekte e-mails blijkt dat de partij al op voorhand beslist had dat Clinton zou winnen. Veel aanhangers van Sanders zijn daar nog steeds niet over te spreken en zijn van plan om over te stappen van partij of zullen op zijn minst moeilijk te overtuigen zijn om nog voor de Democraten te stemmen.

De Democraten zullen dus serieus uit hun pijp moeten komen als de na 2018 nog nog een rol van betekenis willen vervullen in de afzonderlijke staten. De vraag is dan ook of dat gaat lukken, want de verdeeldheid kan de Democraten ernstige parten spelen. Als de partij de komende jaren vooral met zichzelf bezig is, kan er geen goede strategie worden uitgekiend voor die tussentijdse verkiezingen.

Waarom deelstaten belangrijk zijn

Het belang van de afzonderlijke staten in de Verenigde Staten valt niet te onderschatten. Hoewel pakweg buitenlands beleid op federaal niveau wordt bepaald, worden veel andere belangrijke zaken wel degelijk op het niveau van de deelstaten beslist.

In de staten die volledig in handen zijn van de Republikeinen wordt een beduidend conservatievere koers gevaren: Gaande van het verstrengen van de abortuswetgeving over het aan banden leggen van vakbonden tot grote besparingen bij de lokale overheden.

Daarnaast hertekenen de Republikeinen de grenzen van de verkiezingsdistricten in hun voordeel via een proces dat gerrymandering* wordt genoemd (red. Democraten doen dat uiteraard ook waar zij aan de macht zijn), wat het in de toekomst nog moeilijker maakt voor Democraten om te worden verkozen. Hoewel de Democraten nu dus de perceptie wel mee hebben, gaat het eigenlijk van onderuit niet zo goed met de partij.

Gerrymandering

Elke tien jaar worden in de Verenigde Staten de grenzen van de kiesdistricten hertekend om er zeker van te zijn dat ze bij blijven met de demografische ontwikkelingen. Ieder district moet ongeveer even veel kiezers bevatten. De partij die aan de macht is, mag echter de grenzen zelf hertekenen, wat de deur open zet voor manipulatie.

De partij die aan de macht is, hertekent immers de grenzen in haar eigen voordeel. Delen van twee districten met elk afzonderlijk veel aanhangers voor de meerderheidspartij, worden deels samengevoegd tot een district. Kiesdistricten met veel aanhangers van de concurrerende partij worden uit elkaar gehaald.

Zo haalden de Democraten in 2012 in het totaal over het hele land bijna een miljoen stemmen meer dan de Republikeinen. Door de hertekening van de districten wonnen de Republikeinen echter 33 zetels meer de Democraten in het Congres.