"We zijn goed op weg om tegen 2020 twee derde van wilde dieren te verliezen"

Als er niets wordt gedaan aan de impact van de mens op de biodiversiteit van onze planeet, dan zullen de populaties van wilde dieren in 2020 met 67 procent zijn afgenomen ten opzichte van 1970. Daarvoor waarschuwt de Living Planet Index van het Wereldnatuurfonds. Zo'n afname van de biodiversiteit is ook voor de mens zelf bijzonder nefast.

"Het bewijs is nooit sterker geweest", lezen we in het rapport over de biodiversiteit op onze aarde, geschreven door de Zoological Society of London en het United Nations Environment Programme in opdracht van het Wereld Natuur Fonds."Er is een exponentiële toename van de menselijke druk op de natuurlijke systemen, en de degradatie van die systemen is daarvan het gevolg."

Tussen 1970 en 2012 verloor de aarde al 58 procent van de wilde dieren. Binnen vier jaar dreigt dat cijfer op 67 procent komen te staan, als er niets verandert. Oorzaak: vernieling van de natuurlijke habitat van de wilde dieren door land- en bosbouw, jacht en vervuiling.

De impact van de mens op de aarde valt volgens onderzoekers van het Wereldnatuurfonds (WWF) en de Zoological Society of London niet te ontkennen. "We zijn niet langer een kleine wereld op een grote planeet. We zijn een grote wereld op een kleine planeet. En we hebben het verzadigingspunt bereikt", zegt professor Johan Rockström.

Wetenschappers stellen dan ook voor om de huidige geologische periode de naam "Antropoceen" mee te geven, naar analogie met het huidige Holoceen. (In het Oud-Grieks is "mens" ἄνϑρωπος / ánthrōpos).

"Mensheid compleet afhankelijk van biodiversiteit"

Olifanten, gorilla's, maar ook aasgieren en salamanders. Het zijn maar een paar van de slachtoffers van de impact van de mens op de aarde. Vooral de rivieren en meren worden bijzonder hard getroffen: daar is de dierenpopulatie wereldwijd al met 81 procent achteruitgegaan sinds 1970. Oorzaken: waterontginning, vervuiling en indamming.

Het verlies aan biodiversiteit is ook bijzonder nefast voor de mens zelf. "De mensheid is compleet afhankelijk van propere lucht en water, voedsel en natuurlijke materialen", aldus Marco Lambertini, algemeen directeur van het WWF. "Dat is niet alleen noodzakelijk voor onze economie, maar ook voor onze gezondheid, inspiratie en geluk."

"Drastische verandering nodig"

Toch zijn er ook lichtpuntjes. In Europa is de Euraziatische lynx er weer helemaal bovenop aan het komen dankzij de bescherming van de natuurlijke habitat van het dier. En de reuzenpanda is onlangs van de lijst van bedreigde diersoorten gehaald.

Maar dat compenseert niet het algemene verlies aan biodiversiteit, waarschuwen wetenschappers met de Living Planet Index. "Het rapport toont choquerend aan op welk punt we zijn aanbeland", klinkt het. "Er moet een drastische systeemverandering komen in hoe de mensheid omgaat met de natuurlijke bronnen."

In het rapport is ook een rangschikking opgemaakt van hoe het in de verschillende landen gesteld is met de biodiversiteit. Later vandaag weten we waar België staat. Onze Nederlandse collega's van de NOS konden al achterhalen dat onze noorderburen achteraan het peloton bengelen: in Nederland is nog maar 15 procent van de biodiversiteit over.