Wereldpolitiek in het landelijke Wyoming

In de rubriek "Vlamingen in de VS" laten we Vlamingen aan het woord die in één van de staten van Amerika wonen. Zij beschrijven hoe ze de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 8 november ervaren. Vandaag: Wyoming.

Met een oppervlakte van 253.000 vierkante kilometer (8 keer België) en zo’n 500.000 inwoners is Wyoming met 2 inwoners per km² de dunstbevolkte staat in de USA (met uitzondering van Alaska). Met een bevolking van overwegend blanke ranchers, olieboeren en jagers is het ook de meest conservatief stemmende staat.

Dat is ooit anders geweest! Toen Wyoming nog een "territory" was en nog niet officieel was toegetreden tot de USA (pas in 1890 als 44e staat), voerde het als allereerste land ter wereld in 1869 het vrouwenstemrecht in en werden vrouwen toegelaten in jury's en openbare ambten. Vandaar de officiële bijnaam "Equality State".

Zo werd Nellie Tayloe Ross reeds in 1925 de eerste verkozen vrouwelijke gouverneur in de States. Ter info: in het "beschaafde" België kregen vrouwen pas in 1948 stemrecht. Eerlijkheidshalve dient gezegd dat het een van de redenen was om vrouwen naar het "overbemande" (10 tegen 1) Wyoming te lokken…

Even voorstellen

We (mijn vrouw Marijn en ikzelf) wonen sinds 10 jaar in Shell (83 inwoners) in een van de meest afgelegen en mooiste streken (tussen het Yellowstone National Park en de Bighorn Mountains) in deze "cowboy state" bij uitstek (op de nummerplaten staat dan ook een rodeocowboy).

Zelfs voor de meeste Amerikanen -die toch wat gewend zijn als het gaat om "grootse landschappen"- is dit een Amerika dat ver van hun wereld staat. Wyoming is ook een van de minst cultureel diverse staten. Als Europeaan word je sowieso als een "liberal" (progressief) aanzien (hier een scheldwoord) en de meeste mensen denken dat Europa een levensgevaarlijke bestemming is vanwege de terroristische aanslagen en de toestroom van immigranten.

Marijn en ik baten een eigen bedrijf uit: "The Hideout Lodge & Guest Ranch" met een team van een 30-tal medewerkers, een 100-tal paarden en ruim 1.000 koeien. De klanten, die een uitzonderlijke ruitervakantie "western style" willen beleven, komen uit de hele wereld, maar voornamelijk uit de VS en Europa. We zijn dus een vreemde multiculturele eend in de bijt van Wyoming.

Al onze gasten komen zondagmiddag aan (de meesten via de regionale luchthaven van Cody), blijven in principe 6 nachten, eten samen, rijden samen te paard en verlaten de ranch op zaterdagmorgen. Omdat we maximaal 25 gasten per week aanvaarden, ontstaat er al snel een groepsgevoel met uitwisseling van heel wat opinies. Soms uit zich dat in hevige tafeldiscussies, zeker in een politiek jaar als dit. De politieke meningen zijn in The Hideout meestal totaal anders dan bij onze buren in Wyoming. Toch zijn er veel gelijkenissen.

Tussen wal en schip (al valt hier geen zee te bekennen)

De inwoners van Wyoming waarmee we samenleven en -werken staan -zoals in vele rurale en afgelegen gebieden waar er weinig contact is met de buitenwereld- erg kritisch tegenover de overheid, het grootkapitaal en (te veel) verandering. Omdat Wyoming een van de meest vrije staten is op het vlak van wapendracht, heeft bijna iedereen hier wapens in zijn bezit. Inwoners van Wyoming zijn dan ook erg gevoelig over wat kandidaten zeggen over wapenbezit en -dracht.

In de grote Westelijke staten zoals Wyoming is het meeste land eigendom van de federale overheid. Onze county (een soort arrondissement binnen de staat) "Big Horn" is qua oppervlakte de 13e grootste van de Verenigde Staten (8.125 km²) maar telt amper 12.000 inwoners. 82 procent van het land is in handen van de federale staat of de staat Wyoming en word gemanaged door de BLM (Bureau of Land Management) of The Forest Service. Deze entiteiten regelen het reilen en zeilen voor de gebruikers van deze terreinen. Wij handelen er jaar in en jaar uit mee en hebben er niet echt problemen mee. Integendeel, ze beschouwen ons als goede partners.

De overheid is de vijand

Voor conservatief Wyoming ligt dit anders en voor hen zijn al deze "governement owned entities" de grote vijand die hun vrijheid wil afnemen of inperken. Dus de meeste mensen waar wij lokaal mee omgaan, zijn erg kritisch over alles wat te veel ruikt naar overheidsbemoeienis zoals de wetgeving, de controle op de naleving daarvan, de pers en inmenging in de belangen van de staat.

In de meest conservatief stemmende staat in de USA is er weinig ruimte voor Democraten, Obama- of Clinton-aanhangers. Dit is de thuisstaat van Dick Cheney, de vicepresident onder George Bush en senator Mike Enzi, de meest conservatief stemmende Republikein in het huidige Amerikaanse parlement. Kortom: politiek ligt hier erg gevoelig en we luisteren naar de meest diverse meningen, maar gaan zelden of nooit zelf in discussie. Erg zwart-wit. Vorige week liet ik mijn haar knippen bij een zeer extreme Tea Party-kapper en de rolletjes wc-papier in het kapsalon hadden op ieder velletje een foto van Obama.

Progressieve lichtjes in de conservatieve duisternis

Anderzijds is het ook de staat van de 94-jarige gepensioneerde senator Alan Simpson uit het naburige Cody die als Republikein altijd het middenveld zocht en zeer geliefd is in Wyoming. Dat is ook hoe mensen in Wyoming zijn. Erg zwart-wit bij het eerste contact, maar als ze het nieuwe of iemand beter leren kennen, zijn ze meer genuanceerd. Ze hebben het dikwijls over “those foreigners, those immigrants, the socialistic Europeans,...” Maar als je ze er dan op aanspreekt, zeggen ze steevast: “Hey, not you, you are one of us. It’s about the other guys. We need people like you in this country.” Soms zeggen ze: "We need good white people like you."

Of zoals een hoteleigenaar me bij pot en pint vertelde: “Ik heb jaren in Californië gewoond en ik heb niks tegen al die buitenlanders en "non-whites", but I’m really happy to live in a state where I only see white people walk in the street. This is the kind of place where I want to get old.”

Niettegenstaande dat de staat 77 procent Republikeins stemt, is niet iedereen akkoord met Donald Trump als kandidaat van de Republikeinse Partij. We kennen verschillende locals die hun lidmaatschap als Republikein opzegden en Libertarians zijn geworden, of onafhankelijken. Hillary Clinton en Obama blijven zelfs bij die mensen erg gevoelig liggen. Ze zijn symbolen van een Amerika dat ze niet echt (of eerder: echt niet) lusten.

GOP-country

Er is in het algemeen een groot wantrouwen tegenover de politiek. Wyoming heeft de grootste voorraden steenkool, uranium, olie en gas en leeft als staat voor een groot deel van de belastingen op de mineral rights. Dus alles wat met milieu, EPA, enzomeer te maken heeft, wordt met argusogen bekeken. De "progressieve" Democraat Clinton als president zien de meesten niet echt zitten. Trump als persoon en het imago dat rond hem hangt, wordt als niet erg cowboyish beschouwd in de "Cowboy State". Qua taalgebruik spreekt Trump wel een groot deel mensen uit Wyoming aan omdat hij een rauwdouwer is, maar zijn opzichtige levensstijl en showmanship is net het tegenovergestelde van hoe mensen hier zijn. In de voorverkiezingen won Ted Cruz met 93% van de stemmen. Maar in Wyoming bepaalt de GOP (Grand Old Party, de bijnaam van de Republikeinse partij) wie de kandidaat is waarop ze stemmen en de meeste Republikeinen volgen dit advies.

Als je in Wyoming een andere dan een GOP-opinie hebt, hou je beter je mond. Zeker als buitenlander. Vorige week haalde ik de post op in ons dorpje en opende The New York Times in het postkantoor. Op de voorpagina stond een grote foto van Trump. De omstaanders becommentarieerden spontaan: “Het is toch ongelooflijk hoe ze die man niet met rust laten en hem nu weeral het leven zuur maken met dingen die hij tien jaar geleden met vrouwen deed. We hebben echt met hem te doen want hij is zo’n goede kandidaat die verstaat hoe wij ons voelen en die de dingen gaat veranderen."

Hideout-gasten: van elk wat wils…

Tussen onze gasten zien we andere meningen bij de mensen die wonen aan de East Coast en West Coast, in steden of in suburban regio’s. Dit verschil is ook erg groot bij jonge mensen en goed opgeleide vrouwen, immigranten en mensen die veel reizen of internationaal werken. East en West Coast-bewoners en mensen die in steden leven, zijn erg zenuwachtig over Trump. Ze zijn niet noodzakelijk liefhebbers van Clinton, maar ze zijn het er over het algemeen wel over eens dat ze een betere kandidaat is. Ook hier zien we een deel Republikeinen die hun GOP-lidmaatschap hebben ingetrokken.

Heel interessant is om vast te stellen dat de media – en vooral de Europese en dus ook de Belgische media – heel anders over Clinton en Trump berichten dan de Amerikaanse pers in de USA. In Europa is de berichtgeving erg pro-Clinton en sommige mensen gaan er al vanuit dat Trump niet kàn winnen of dat het alleen maar ongeschoolde, extreme, arme blanke mensen (meestal mannen) zijn die voor hem zullen stemmen. Niettemin stellen wij wekelijks vast dat er erg veel Amerikaanse blanke mannen en vrouwen zijn met een college degree (universiteitsdiploma) en een hoog inkomen die pro-Trump zijn. Dat alleen een specifieke groep van mindergeschoolde mensen op Trump zal stemmen, is dus een fabeltje.

Zelf kom ik sinds ik elf jaar oud ben naar de USA en werkte ik tot we naar Wyoming verhuisden voor corporate Amerika. Ik dacht dat ik de USA kende en verstond. Maar je moet echt een aantal jaren in een staat zoals Wyoming wonen om te kunnen begrijpen hoe een Amerikaan denkt. Wat hem of haar motiveert om keuzes te maken die wij in Europa niet begrijpen. Ik zeg niet dat we ermee akkoord gaan. Maar “walk a mile in the other man’s shoes and try to understand, not necessarily agree” brengt je al heel wat verder.

Kiezen voor het minste kwaad

Wat geen enkele Amerikaan zomaar pikt, zijn opmerkingen over de militairen en de oorlogsveteranen. Die uitspraken kosten stemmen in conservatieve staten zoals Wyoming.

Wekelijks valt ons ook op dat ondanks het feit dat de economie het eigenlijk erg goed doet onder Obama – en veel beter dan andere wereldeconomieën – de meeste Amerikanen denken dat we het slecht doen. Ze vertrouwen de cijfers van de overheid niet. Een andere trend die we vaststellen onder mensen uit andere conservatieve anti-Obama-staten is dat ze meer en meer positief staan tegenover Obama en vinden dat hij het als president helemaal niet slecht deed. Wel zijn dit meestal goed opgeleide en goed geïnformeerde Amerikanen die bij het zien van feiten hun mening willen en kunnen herzien.

Sommige van onze klanten die in Washington DC werken en leven, vrezen dat als Trump verkozen mocht worden er spoedig een oorlog komt of nog erger: een wereldoorlog, omdat hij zo impulsief is en niet nadenkt bij zijn beslissingen. Anderen denken dat ook bij Hillary dat risico bestaat. Onder de Democraten is ze wel meer pro-oorlog dan anderen. Maar de vrees zit erin dat ze net zoals Obama tot elke prijs oorlog gaat willen vermijden, maar dat het op een zeker moment tot een onvermijdelijke grote oorlog komt.

Er zijn heel wat Hillary-supporters, maar dikwijls zeggen zelfs die mensen tijdens de gesprekken dat ze het een slechte keuze vinden en dat het spijtig is dat van alle slimme mensen in de USA er slechts keuze is uit deze twee kandidaten. Het is bijna alsof ze zich excuseren dat ze op Clinton stemmen. Ze stellen het voor als kiezen voor het minste kwaad.

Buitenlanders

De observaties van 99% van onze buitenlandse klanten zijn hetzelfde. Ze kunnen gewoon niet geloven dat een kandidaat zoals Trump president kan worden. Enerzijds vinden ze het wel grappig, maar anderzijds zit de vrees er toch in mocht dit "per ongeluk" toch gebeuren. Veel Amerikanen zijn ook beschaamd tegenover buitenlanders dat zoiets kan gebeuren omdat Trump het imago bevestigt dat veel buitenlanders hebben van Amerikanen als ongelikte boeren zonder een greintje cultuur. Verschillende mensen vergelijken Trump met Berlusconi. In tegenstelling tot de meeste mensen in Wyoming vinden de meeste buitenlandse bezoekers Obama een uitstekende president die het goed doet als je de economie bekijkt.

In deze regio wonen er erg veel Mexicanen die in landbouw, ranching of hospitality werken. Vele van onze beste medewerkers zijn Mexicanen. De meeste van die mensen zijn erg op hun hoede om hun opinie te uiten omdat ze vrezen teruggestuurd te worden als Trump zou winnen. Ze zijn meestal niet te spreken over Trump en zijn bezoek aan Mexico werkte averechts. De Mexicanen weten ook maar al te goed hoe de locals denken en ze moeten je al erg goed kennen en vertrouwen om je te vertellen wat ze écht denken.

Tot slot en verder...

Iedereen die goed geïnformeerd is, weet dat dit de laatste verkiezingen zijn die door babyboomers gedreven worden. De GOP heeft heel wat structurele en interne uitdagingen voor zich. De Democraten waren met Obama een generatie vooruit omdat het een jonge president was die een beetje onervaren was maar die wel de steun had van de jongere mensen. Hilary heeft niet de steun van de jongere kiezers maar is het laatste Baby Boomer Democratic Momument. Hopelijk gaan deze kandidaten als ze president worden zich focussen op hun job en tezelfdertijd op de grote taak voor de toekomst die er in bestaat om een nieuwe jongere generatie op de rails te zetten.

Dat is iets wat we bij alle groepen van mensen jong en oud toch horen. Time for change and time to set up the next generation for success in a changing world.

Meest gelezen