Clinton verliest terwijl ze meer stemmen kreeg

Hillary Clinton heeft de Amerikaanse presidentsverkiezingen verloren terwijl ze toch de meeste stemmen heeft gekregen. Clinton kreeg ruim 230.000 stemmen meer dan Trump. Daarmee is ze de vijfde Amerikaanse presidentskandidaat die niet naar het Witte Huis mag verhuizen, terwijl ze de meeste stemmen heeft gekregen. En dat heeft ze te danken hebben aan het getrapte kiessysteem.
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved.

Maar liefst 129,1 miljoen Amerikanen hebben hun stem uitgebracht bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Volgens recente tellingen hebben 59.923.027 daarvan op Hillary Clinton gestemd en 59.692.974 op Donald Trump. Dat is een verschil van ruim 230.053 stemmen.

Toch heeft Clinton de verkiezingen al verloren. Dat komt dus door het getrapte kiesstelsel van de VS. Via verkiezingen in de 50 staten worden kiesmannen aangeduid. In het kiescollege dat uiteindelijk de president verkiest, zitten 538 van die kiesmannen. Wie een meerderheid wil behalen en de verkiezingen wil winnen moet een meerderheid van 270 kiesmannen verzamelen.

Nu werkt het systeem zo, dat elke staat een bepaald aantal kiesmannen krijgt, afhankelijk van het aantal inwoners. Tegelijk telt het principe van the winner takes it all: wie in een staat de meerderheid van de stemmen krijgt, krijgt meteen alle kiesmannen van die staat. En zo kan het dus gebeuren dat er veel stemmen verloren gaan.

Niet de eerste keer

Het is de vijfde keer in de Amerikaanse geschiedenis dat de kandidaat met de meeste stemmen toch de verkiezingen verliest. De laatste keer dat het gebeurde was in het jaar 2000. Toen verloor de Democratische kandidaat Al Gore de verkiezingen van George W. Bush, hoewel hij meer stemmen had gekregen.

Gore kreeg meer dan een half miljoen stemmen meer dan Bush, maar moest nipt de duimen leggen. Bush kreeg na een zenuwslopende hertelling in de staat Florida een heel nipte meerderheid van 271 kiesmannen, terwijl Gore op 266 kiesmannen strandde. Dat een kandidaat de meeste stemmen kreeg, maar toch geen president werd, gebeurde voor Gore slechts drie keer en dat was allemaal in de 19e eeuw: in 1824, 1876 en 1888.

Na het nipte verlies van Gore gingen er bij de Democraten veel stemmen op om het systeem eerlijker te maken. Maar omdat George W. Bush en Barack Obama de verkiezingen wonnen terwijl ze ook duidelijk de meeste stemmen kregen, is de roep om een hervorming weggedeemsterd. Mogelijk zal er na het verlies van Clinton opnieuw gevraagd worden om de onrechtvaardigheden uit het systeem te halen.

Het kan tot slot een heel schrale troost zijn voor Clinton, maar als na telling van alle stemmen blijkt dat ze de “popular vote” heeft gewonnen, is dat een primeur voor een vrouwelijke presidentskandidaat in de VS.

Saillant detail is dat Trump vier jaar geleden zelf nog tweette dat het kiescollege een ramp is voor de democratie. 

Meest gelezen