Meest recent

    Verontwaardiging over deportatie werkloze arbeiders

    In deze rubriek geven we een overzicht van grote en kleine gebeurtenissen tijdens de Eerste Wereldoorlog deze week honderd jaar geleden. De deportatie van werkloze arbeiders uit bezet België door de Duitsers veroorzaakt internationaal verontwaardiging, de Duitse kanselier spreekt ongewoon vredelievende taal, Britten veroveren het dorp Beaumont-Hamel aan de Somme, ....

    In de hele wereld wordt gesproken over de deportaties van werklozen uit België naar Duitsland.

    Vooral de “Alarmkreet van de Belgische bisschoppen aan de publieke opinie”, opgesteld door kardinaal Mercier, heeft daarbij indruk gemaakt.

    Dit document is over de hele wereld verspreid. In de Geallieerde en neutrale landen besteden de kranten er ruim aandacht aan, ook in de Verenigde Staten.

    Opmerkelijk is dat Mercier in de tekst de Duitse dwangmaatregel gelijkstelt aan slavernij. De kardinaal roept iedereen op om zich te verenigen “voor de afschaffing van de Europese slavernij”. Hij verwijst daarbij naar de campagne van kardinaal Lavigerie tegen de slavenhandel in Afrika, een kwarteeuw geleden.

    Intussen komen er steeds meer reacties op de deportaties.

    Het neutrale Spanje, dat de diplomatieke belangen van België in Berlijn behartigt, heeft een protest ingediend bij de Duitse regering. Ook Nederland is dat van plan te doen.

    Kardinaal Mercier als "beschermer van de Belgen", Franse oorlogsaffiche

    Begin-illustratie: voorpagina van de 'The Chicago Daily Tribune' van 14 november 1916

    Spectaculaire redding aan het Belgische front

    Twee inzittenden van een Belgische observatieballon, die door een Duits vliegtuig in de buurt van Alveringem is neergeschoten, konden zich redden met een parachute.

    Een fotograaf, die toevallig in de buurt was, kon het gebeuren op 14 november vastleggen.

    Op de eerste foto's is het Duitse vliegtuig te zien boven de ballon, de stipjes zijn de inzittenden die naar beneden springen en even later hun parachute konden openen.

    De tweede reeks toont de ballon die onmiddellijk daarna in brand vliegt en neerstort.

    De derde foto-collage laat de twee neerkomende parachutes zien en de twee geredde observatoren, Jean De Mot en Léon Deflandres, na hun landing. 

    (foto's Albums Valois, BDIC)

    Verovering van Beaumont-Hamel

    Britse troepen zijn er na zware gevechten in geslaagd het dorp Beaumont-Hamel, aan het uiterste noorden van het Sommefront te veroveren.
    Beaumont-Hamel was door de Duitsers tot een vesting omgebouwd. Het werd al de eerste dag van het Somme-offensief (1 juli 1916) aangevallen, maar hield stand.
    De aanval maakt deel uit van een nieuwe Britse aanval over de Ancre, een bijrivier van de Somme, die langs Beaumont-Hamel en Thiepval loopt. Daarbij zijn liefst twaalf divisies ingezet.
     

    Op de voorgrond de Duitse begraafplaats in het heroverde Beaumont-Hamel. Net daarachter links stond de nu volledig verwoeste dorpskerk.

    De Duitsers weerden zich zwaar. Ze voeren nog steeds hevige tegenaanvallen uit. Het heeft fel geregend in de streek en intussen zijn de temperaturen sterk gedaald.

    De Britse aanval lijkt vooral bedoeld om het de Duitsers extra moeilijk te maken, nu ze nabij Verdun moeten wijken voor de Fransen.
     

    Een Britse soldaat voert op zijn paard een partij loopgraaflaarzen aan in de omgeving van Beaumont-Hamel (Albums Valois, BDIC)

    Vredelievende taal van Duitse kanselier

    De Duitse rijkskanselier Theobald von Bethmann Hollweg heeft een opvallende rede gehouden in de Duitse Rijksdag.

    Bethmann verzekerde de Britten dat Duitsland niet van plan is om België te annexeren.

    Bovendien zei hij: “Duitsland is klaar om toe te treden tot een Volkenbond, zelfs om zich aan het hoofd een Volkenbond te stellen, die de vredesverstoorders in toom houdt”.

    Het idee van een Volkenbond (of ‚League of Nations‘), een organisatie die de landen zou verenigen, leeft al een tijd onder de pacifisten.

    Kanselier von Bethmann Hollweg naast keizer Willem II in een wagen

    Met zijn redevoering lijkt de kanselier de Duitsers warm te willen maken voor een compromisvrede.

    Hij gaat daarmee in tegen de huidige Duitse legerleiding onder veldmaarschalk von Hindenburg en generaal Ludendorff. Die zijn voorstander van een strijd tot het uiterste. Ook de meerderheid in het parlement is Bethmann Hollwegs plannen niet genegen.

    Onlangs keurde de Rijksdag een resolutie goed die aandrong op een onbeperkte duikbotenoorlog als een middel om de overwinning te behalen. Een dergelijke daad zou tot oorlog met Amerika kunnen leiden.

    Britse luchtaanval in Palestina

    Britse vliegtuigen hebben voor het eerst een bombardement uitgevoerd in de Ottomaanse provincie Palestina.

    Op 11 november verlieten een tiental Britse vliegtuigen, met Australische piloten, de vliegvelden nabij het Suezkanaal en landden bij Bir El-Mazar, aan de noordkust van het Sinai-schiereiland. Dat is de verste stelling die de Britten in de Sinai bezetten.

    De dag daarop vertrokken vijf daarvan – vier BE 2’s en één zwaardere Martinsyde - richting Palestina.

    Ze wierpen bommen uit boven de stad Beersheba. Zowel het vliegveld als de spoorweg waren doelwitten.

    De feestelijke aankomst van de eerste trein in Beersheba (Library of Congress)

    Ondanks luchtafweergeschut raakten de vliegtuigen veilig thuis. Twee Duitse vliegtuigen stegen op in Beersheba maar werden neergeschoten door de BE 2’s.

    De spoorweg naar Beersheba was nog geen maand eerder geopend en is essentieel voor de Turkse transporten.

    Twee dagen later liet een Duits vliegtuig enkele bommen boven Cairo vallen, kennelijk als represaille.

    Door voortdurende Britse acties hebben de Turks-Duitse troepen zich teruggetrokken in het oosten van de Sinai.

    De Britten voeren nu hun aanvallen in het gebied op. Het Brits-Egyptisch arbeiderskorps heeft de voorbije weken spoorwegen en waterleidingen aangelegd om een opmars door de Sinai te vergemakkelijken.

    Een Duits vliegtuig boven de pyramides nabij Cairo, de foto is zeer waarschijnlijk een vervalsing (Australian War memorial, A03994)

    Duitsers straffen Amerikaans schip

    Een Duitse onderzeeër heeft een koopvaardijschip van het neutrale Amerika laten zinken, en dit om een nogal ongewone reden.

    Het vrachtschip ‘Columbian’ voer ten westen van Spanje toen het werd tegengehouden door een U-boot.

    Na onderzoek van de lading mocht het schip doorvaren, maar enkele uren later verscheen een andere Duitse duikboot aan de oppervlakte, de U-47, die het schip opnieuw deed stoppen.

    De Duitsers verweten de ‘Columbian’ dat het schip een radiobericht had gestuurd naar de Britse vloot om de positie van de eerste U-boot te melden. Dat beschouwden ze als ongepast voor een neutraal schip.

    De Amerikaanse kapitein ontkende dat, maar na ondervraging bekende de radiotelegrafist, een geboren Brit, dat hij dat bericht verzonden had.

    De bemanning van de ‘Columbian’ kreeg daarop van de Duitsers bevel in de reddingsloepen te gaan, waarna de ze het schip deden ontploffen.

    De bemanning is ongedeerd. Kapitein Curtis werd met de U-47 meegenomen en enkele dagen later op een Spaanse vissersboot gezet.

    Sinds het begin van de oorlog zijn zeven Amerikaanse schepen door de Duitsers tot zinken gebracht. Op één geval na vielen er daarbij nooit slachtoffers.