Obama verdwijnt, wat blijft over van zijn beleid?

De politieke loopbaan van de Amerikaanse president Obama loopt op zijn einde. Terwijl hij zijn laatste bezoek aan Europa afrondt, timmert zijn opvolger Donald Trump verder aan de beleidsploeg die vanaf volgend jaar het roer overneemt. Het ziet er naar uit dat het schip een hele andere richting zal uitvaren en dat er van de erfenis van Obama niet veel zal overblijven.

Obamacare

Het eerst voor de bijl gaat waarschijnlijk de grootste verwezenlijking van Obama tijdens zijn regeerperiode: de verplichte algemene ziekteverzekering, de zogenaamde Obamacare. Obama heeft heel hard moeten vechten voor de invoering ervan, maar stuitte daarbij op principieel verzet van de Republikeinen. Die pikken het niet dat de overheid een verplichte verzekering oplegt.

Nu Trump naar het Witte Huis verhuist en de Republikeinen de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat in handen hebben, zullen zij snel werk maken van de afbraak van het systeem. Enig lichtpuntje voor Obama is dat Trump heeft laten verstaan dat hij sommige onderdelen van het systeem wil overeind houden.

Klimaat

De Verenigde Staten zijn traditioneel geen grote voorstanders van het opleggen van normen om het milieu te beschermen. Obama had daar langzamerhand verandering in gebracht door het aan banden leggen van de meest vervuilende industrieën, het stimuleren van hernieuwbare energie en het goedkeuren van het Klimaatakkoord van Parijs.

Ook hier zullen Trump en zijn ploeg waarschijnlijk een heel andere richting inslaan. Trump wil weer meer inzetten op fossiele brandstoffen, onder meer door het goedkeuren van de omstreden Keystone-pijpleiding. De rol van het ministerie van milieu zal fors teruggedraaid worden om de economie zo weinig mogelijk te hinderen. Een uittrede uit het Klimaatakkoord van Parijs zal wellicht enkele jaren in beslag nemen, maar het ziet er niet naar uit dat Trump zich veel aan de afgesproken beperkingen in de uitstoot van CO2 zal gelegen laten.

Iran

Ook het buitenlands beleid van Obama, alhoewel niet altijd even succesvol, zal waarschijnlijk de volgende jaren een andere richting uitgaan. Obama wilde niet de politieman voor de hele wereld spelen en Trump wil dat al helemaal niet. Maar wat betreft de relaties met een aantal landen, staan hun meningen lijnrecht tegenover elkaar.

Een van de grootste successen van Obama was het akkoord over het nucleaire programma met Iran. De nieuwe nationale veiligheidsadviseur die Trump in gedachten zou hebben, Michael Flynn, is een felle tegenstander van dat akkoord en zou dat willen heronderhandelen.

De Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden zijn daar al druk mee bezig. Gisteren hebben ze nog een wet goedgekeurd die de verkoop van Boeing- en Airubusvliegtuigen aan Iran verbiedt, ook al kan dat duizenden banen in de Amerikaanse Boeingfabrieken kosten. De wet moet nog door de Senaat en Obama kan er zijn veto tegen stellen, maar dat kan snel ongedaan worden door Trump.

Rusland en Cuba

Waar Obama de afgelopen jaren de druk op Rusland hoog hield met kritiek op de interventie in Oekraïne en economische sancties, lijkt Trump een veel vriendelijkere houding tegenover Moskou te willen aannemen. In zijn verkiezingscampagne stak hij zijn bewondering voor de Russische president Poetin niet onder stoelen of banken en in Rusland werd de overwinning van Trump enthousiast onthaald.

Ook de dooi tussen de VS en Cuba die onder het Obama-bewind  plaatsvond, zou onder Trump opnieuw in gevaar kunnen komen. Tijdens zijn campagne beloofde hij de "eenzijdige overeenkomst met Cuba" die Obama had gesloten terug te draaien. Al blijf het ook hier wachten of de soep zo heet zal worden gegeten als ze opgediend wordt.

Meest gelezen