Meest recent

    Hier komt Merkel 4! - Jeroen Reygaert

    Bij deze is het officieel: Angela Merkel wil na de verkiezingen van volgend jaar nog eens bondskanselier van Duitsland worden. De laatste weken was iedere Merkel- en Duitslandwatcher er zeker van, de vraag was enkel nog wanneer. Vandaag dus, op een stormachtige zondag, als rots in een steeds woeligere branding.

    Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved.

    Jeroen Reygaert is VRT-buitenlandjournalist en volgt Duitsland.

    Van geen politicus is de val het voorbije jaar zo vaak aangekondigd als van Angela Merkel. Nadat ze eind augustus vorig jaar “Wir Schaffen das” zei, bijna een miljoen vluchtelingen naar Duitsland kwamen en de wilkommenskultur begon af te kalven, werd haar nakende einde zelfs regelmatig op voorpagina’s aangekondigd. Vooral onze Angelsaksische collega’s waren daar het laatste jaar erg bedreven in. Maar Merkel bleef bij wat ze zei, bleef zitten in het Kanzleramt, en hees zichzelf in de pole position voor 2017.

    Er is geen alternatief

    Als ze er in slaagt haar favorietenrol waar te maken, dan zal ze onze oosterburen 16 jaar lang geleid hebben, even lang als haar ontdekker Helmut Kohl. Net als Kohl op het einde van zijn carrière de historische kanselier van de eenheid werd, zo worden Merkel nu ook al - niet zonder enige overdrijving – historische eigenschappen als de “laatste bewaker van de vrije wereld” toegedicht. Zelf is Merkel nuchter genoeg om dat te relativeren, maar het is natuurlijk wel typisch voor haar nieuwe rol: die van stabiele factor in een woelige wereld.

    “Ondanks de deuken die ze de voorbije jaren opgelopen heeft, is er gewoon geen alternatief”, was te horen in de CDU. Want met een Donald Trump aan het roer in het verre westen, Poetin in het oosten, Orban aan de Hongaarse zijdeur, met woelige verkiezingen in buurlanden Frankrijk, Nederland en Oostenrijk nog dit jaar en met de brexit in het vooruitzicht, lijkt Merkels ervaring en stabiele gematigdheid meer welkom dan ooit. En dat beseft Merkel, dat beseft haar partij.

    Het was Barack Obama zelf die Merkel persoonlijk nog eens nadrukkelijk in de nieuwe rol kwam bevestigen. De officieuze start van Merkels campagne voor 2017, een mooi cadeau aan “vriendin Angela”. Niet Parijs, noch Londen of Rome maar wel het Berlijn van Merkel werd de plaats om afscheid te nemen van Europa. Twee dagen een onderonsje met de kanselier, pas de laatste voormiddag mochten de collega’s uit Spanje, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk mee aan tafel schuiven. Niet een van de andere vier, maar Angela Merkel is de “Europese Obama”. “Mocht ik Duitser zijn, ik stemde voor mijn goede vriendin Angela”, liet de Amerikaanse president zich ontvallen.

    Maar zelfs zonder Obama’s uitdrukkelijk steun en vraag om verder te doen, had ze in deze tijden verder gedaan. Zolang Merkel denkt dat ze voor Duitsland en de wereld iets kan betekenen, is ze er de vrouw niet naar om weg te gaan.

    Maar willen de Duitsers haar nog?

    Ja. Al lijkt de perceptie anders. Sinds het uitbreken van de vluchtelingencrisis, duiken er op elke plaats waar Merkel verschijnt, tegendemonstraten op. “Merkel muss weg” is de slogan van verenigd rechts, of het nu onder Pegida-vlag is dan wel op meetings van de AfD, de Alternative für Deutschland.

    Maar ook binnen de eigen christendemocratische familie kreeg haar vluchtelingenbeleid snoeiharde kritiek, in het bijzonder uit Beieren: de CSU was er als de kippen bij om de rechterflank van de Christendemocratisch familie te sussen met sterke taal. En ook de resultaten van de laatste deelstaatverkiezingen wijzen eerder de andere richting uit: deelstaat na deelstaat triomfeert de Afd, terwijl de CDU steevast verliest. Merkel zelf sloeg daarover al herhaaldelijk “mea culpa”, maar bleef wel achter haar waarden staan.

    Maar als we er de cijfers bij halen, is er op dit moment geen enkele reden om te denken dat Merkel uit het Bundeskanzleramt vliegt volgend jaar. Haar eigen populariteit staat intussen op hetzelfde niveau als bij haar eerste verkiezing in 2005. Ze haalt waarderingscijfers rond de 70 procent voor haar werk, een pak hoger dan op haar dieptepunt in 2010. Toen was dat 50 procent, omdat ze een miljardenlening aan de Grieken beloofde. Zelfs tijdens de vluchtelingencrisis zakte ze nooit onder de 60 procent.

    Als we dan naar de recente partijpeilingen kijken, wordt het nog duidelijker: de Christendemocratische Unie van CDU en CSU krijgt een oplawaai in vergelijking met vier jaar geleden, maar ze blijft wel veruit de grootste met een derde van de stemmen. Als je rekening houdt met het feitelijk cordon sanitair rond de AfD, is het momenteel zelfs niet mogelijk een coalitie te vormen zonder de CDU/CSU: een rood-rood-groene coalitie, haalt nipt geen meerderheid. Bovendien is Merkel ook erg populair bij de rode en groene kiezers.

    De kans dat Merkel voor 2021 op zoek moet naar verhuisdozen, lijkt me niet erg groot. Sie schafft es.