Tom Van Grieken: hardliner, reclame­man, "Balthazar Boma van de Wetstraat"

Wie is die jonge voorzitter die Vlaams Belangkopstuk Dewinter op zijn plaats heeft gezet? "Baby-Dewinter" werd Van Grieken wel eens genoemd in de beginjaren van zijn politieke loopbaan. Maar vandaag lijkt hij die bijnaam helemaal van zich te hebben afgeschud. Een portret.
Jasper Jacobs

Baby-Dewinter is een bijnaam die Tom Van Grieken al in zijn studententijd krijgt. Net als het boegbeeld van het toenmalige Vlaams Blok staat hij als scholier al bekend om zijn assertieve debatstijl en zijn provocerende uitspraken en acties.

Van Grieken is ook nog maar een tiener als hij in 2003 lid wordt van het Vlaams Blok. Tegelijk is hij als scholier en student een drijvende kracht achter de Nationalistische Studentenvereniging en de Nationalistische Studentenvereniging. In 2006 wordt hij op zijn 20e verkozen tot gemeenteraadslid van de stad Mortsel, waar hij sinds zijn tiende woont.

"Balthazar Boma van de Wetstraat"

Onder het motto "De winter is voorbij" wordt Van Grieken in 2012 verkozen tot jongerenvoorzitter van Vlaams Belang. In datzelfde jaar haalt hij de nationale pers met een controversiële actie. Met twee partijgenoten wandelt hij een middelbare school in Schoten binnen om daar tijdens een barbecue met halalvlees Zwanworstjes aan de leerlingen uit te delen. Het levert hem een nieuwe bijnaam op: de Balthazar Boma van de Wetstraat.

Wanneer hij twee jaar later, in 2014, verkozen wordt tot voorzitter van het zieltogende Vlaams Belang, lijkt hij dat beeld van "worstendealer" en "mini-Dewinter" van zich te hebben afgeschud.

Reclameman

Van Grieken, met zijn 28 de jongste partijvoorzitter ooit (Verhofstadt was 29 toen hij aantrad) verschijnt altijd strak in het pak. Als reclameman (hij studeerde communicatiemanagement) verzorgt hij nauwgezet zijn pr. Zijn kandidatuur voor het partijvoorzitterschap stelt hij, als kind van zijn tijd, trouwens met een YouTube-filmpje.

"Hij heeft de radicaliteit in zich die we als partij nodig hebben en tegelijk de charme van de perfecte schoonzoon", zegt partijgenoot Chris Janssens over hem. Binnen de partij staat Van Grieken bekend als een hardliner, maar in een interview met Dag Allemaal omschrijft hij zichzelf als een "zachtgekookt eitje".

Maar ambitie heeft hij. Wanneer hij Gerolf Annemans opvolgt als voorzitter van Vlaams Belang, is de partij zo goed als van de kaart geveegd. Hij moet ze weer op de rails krijgen, en hij wil het extreemrechtse en racistische etiket kwijt. Alleen zo maakt hij met Vlaams Belang kans om mee te surfen op de golf van populisme die Europa en de VS in zijn greep heeft.