Een naschok vijf jaar na datum: kan dat?

De aardschok die Japan gisteren trof, blijkt een gevolg van de beving in 2011. Die leidde toen tot de ramp in de kerncentrale van Fukushima. Geoloog Koen Van Noten, verbonden aan de Koninklijke Sterrenwacht, legt uit hoe dat mogelijk is.

Een naschok vijf jaar later, kan dat?

"Naschok of niet, dat is eigenlijk een punt van discussie", begint Koen Van Noten. "Het is niet zo dat er vijf jaar niets gebeurd is. De voorbije jaren zijn er tussen het stuk waar de aarde beefde in 2011 en het stuk waar de aardschok nu plaatsvond, honderden tot duizenden bevingen geweest."

Volgens Van Noten was de beving geen echte "naschok", al is het wel een gevolg van die in 2011. "Naschokken zijn bevingen die gebeuren in de weken of maanden na de beving", legt hij uit. "Die in 2011 gebeurde op het contact tussen de Okhotsk-plaat en de onderduikende Pacifische plaat. De aardbeving van gisteren gebeurde in de Okhotskplaat zelf."

"Aardbevingen die worden veroorzaakt door het onder elkaar duiken van platen zorgen voor zo'n verandering in de bovenliggende aardkorst, dat er ook daar bevingen langs andere breuken zullen voorkomen."

De beving in 2011 had een kracht van 9.1. Die van gisteren één van 6.9. Hoewel die twee cijfers niet ver uit elkaar lijken te liggen, is het een wereld van verschil. "De schaal die bevingen meet, stijgt exponentieel. Dat betekent dat de beving in 2011 zo'n 2.000 keer sterker was dan die van gisteren."

Komen er nog schokken?

"Er zullen nog naschokken volgen", gaat Van Noten verder. "In de directe omgeving zijn er nu al zo'n acht naschokken geweest met een kracht van vier à vijf. Ook die kunnen nog kleine tsunami's veroorzaken."

Ook voor de toekomst verwacht Van Noten dat de aarde nog zal beven in Japan. "Het land ligt aan de vulkanische "ring of fire": een gebied langs de rand van de Pacifische plaat dat tektonisch zeer actief is. Aardbevingen en vulkanische activiteit zijn er al miljoenen jaren bezig en dat zal ook in de toekomst zo blijven."

Onderstaande tweet toont een kaartje met de aardbevingen rond Japan het afgelopen jaar. De oranje bolletjes gaan over gisteren. De witte bolletjes dateren van langer geleden.