Extreemrechtse presidentskandidaat Oostenrijk belooft kiezers EU-referendum

Gaat ook Oostenrijk zich beraden over een uitstap uit de Europese Unie? Als de extreemrechtse Oostenrijkse presidentskandidaat Norbert Hofer op 4 december de presidentsverkiezingen in zijn land wint, zou de kwestie wel eens sneller op tafel komen te liggen dan gedacht. In een gesprek met de BBC stelt Hofer dat hij op zich geen voorstander van zo'n Oexit is, maar dat een verdere centralisering van de Europa na de brexit hem wel in die richting zou kunnen duwen.

Hofer, kandidaat voor de FPÖ (Freiheitliche Partei Österreichs), verloor in mei van dit jaar de presidentsverkiezingen van de onafhankelijke kandidaat Alexander Van der Bellen. De voormalige groene politicus haalde het met een minieme marge van zowat 30.000 stemmen.

Maar de FPÖ vocht de uitslag aan bij het Oostenrijkse hooggerechtshof omdat er volgens haar onregelmatigheden waren gebeurd bij de verwerking van de schriftelijk uitgebrachte stemmen. De rechter gaf de partij gelijk en oordeelde dat de presidentsverkiezingen moesten worden overgedaan.

De peilingen voorspellen een nek-aan-nekrace op 4 december, maar als Hofer zou winnen dan wordt hij wel de eerste extreemrechtse politicus die in Europa aan de macht komt. Hoewel de functie van president in Oostenrijk louter ceremonieel is, kan die wel beslissen om het parlement te ontbinden of nieuwe verkiezingen te organiseren.

"Geen voorstander van Oexit an sich"

In het interview met de Britse openbare omroep BBC beklemtoonde Hofer dat hij niet per se een Oexit wil doorduwen. "Maar er zijn wel twee zaken die me van mening zouden kunnen doen veranderen. Eén ervan is een eventuele toekomstige beslissing om Turkije toe te laten tot de Europese Unie. De andere is het antwoord van Europa op de brexit."

"Als dat antwoord een meer gecentraliseerd Europa is, met minder macht voor de nationale parlementen en Europa als één staat wordt geregeerd, dan zouden we een Oostenrijk een referendum moeten organiseren want dat zou leiden tot een grondwettelijke verandering."

Doos van Pandora

Oostenrijk zou niet het eerste land zijn dat zich laat inspireren door de brexit. Ook in Nederland en Frankrijk beloven extreemrechtse partijen als de PVV en het Front National een uitstap uit de Europese Unie als zij aan de macht zouden komen.

In Finland is een referendum over de uitstap uit de eurozone aangekondigd. Finland is als enige in de regio lid van de eurozone. Terwijl de buurlanden het economisch goed doen, is de Finse economie al vier jaar aan het krimpen. De economische malaise in buurland Rusland - een belangrijke handelspartner- doet daar evenmin goed aan. Eerder pleitte de jongerenafdeling van de rechts-populistische partij voor een referendum over een volledige uitstap uit de Unie, maar de huidige regering is daar geen voorstander van.

In Hongarije, waar de exitstem aan momentum wint, werd de uitslag van een referendum begin vorige maand over de opname van nieuwe vluchtelingen ongeldig verklaard wegens de lage opkomst.