"Fidel Castro is voor vriend en vijand een historisch figuur"

Een man die onontwijkbaar is in de geschiedenis van Cuba en bij uitbreiding van de wereld. Zo omschrijft Herman Portocarero, ambassadeur van de Europese Unie in Cuba, de overleden Fidel Castro. "Voor vriend en vijand is hij een historisch figuur."

"We wisten dat Castro erg zwak was", zegt Portocarero in "Bonus" op Radio 1. Zo werd de 90-jarige oud-leider niet ingeschakeld bij het bezoek van de Canadese president Justin Trudeau, eerder deze maand. "Dat was vreemd, aangezien ze wel nauw verbonden zijn. Van collega's die aanwezig waren bij andere bezoeken hoorde ik dat hij fysiek erg zwak was, maar mentaal was hij wel nog helder."

Volgens Portocarero is de erfenis die Castro achterlaat niet te onderschatten. "Hij heeft de persoonlijkheid van dit land bepaald voor meer dan een halve eeuw. Niet iedereen is daar altijd even gelukkig mee geweest, maar respect is hem wel verschuldigd. Hij was een man met sterke overtuigingen en een duidelijke visie. Voor vriend en vijand is hij een historisch figuur. Zelfs de Cubanen die niet met hun hart bij dit systeem liggen, hebben wel een soort respect voor hem."

"De invloed van Castro was nog steeds groot, hoewel hij al een tijdje niet meer actief was in de politiek", zegt de ambassadeur, die denkt dat de volgende generatie zichzelf wat meer bewegingsvrijheid zal geven. "Maar dat zal samenvallen met de veranderingen in de Verenigde Staten. Het is onzeker hoe het systeem dat hij op dit land heeft gedrukt zal overleven."

"Nu al structurele veranderingen"

Volgens oud-VRT-journalist Marc Van Glabbeek is de erfenis van Castro zelfs al deels aangepakt. "Zijn broer Raul Castro liet vrij snel na de overname van de macht in 2006 weten dat Cuba een andere weg zou ingaan", zegt hij in "Bonus". "Er kwamen structurele hervormingen die een beetje in de richting van het kapitalisme gingen. Zo mogen mensen nu restaurantjes oprichten, worden er belastingen betaald en kunnen mensen met een zaak anderen in dienst nemen."

Opvallend was dat Fidel in zijn columns het nooit had over die bewuste hervormingen. "Hij schreef wel over de wereldpolitiek, maar nooit over de veranderingen in zijn land. Dat zou kunnen betekenen dat het toch niet met enthousiasme was dat hij die zaken zag gebeuren."

"Niet enkel linkse theoreticus"

Minister van Staat Mark Eyskens (CD&V) noemt Castro een "intellectueel". "Het was een man die gestudeerd had. Het was niet enkel een linkse theoreticus die toespraken hield over een betere en ideale wereld, maar hij probeerde het ook te realiseren. Al heeft hij daar ook veel geweld voor gebruikt. Hij heeft veel bloed laten vloeien, dat erkende hij zelf."

Meest gelezen