"Ze knuffelde de panda alsof hij haar huisdier was"

Een knuffelgehalte van hier tot in Tokio, en dus woedt de pandagekte ook al jaren in ons land. Dat begreep 80 jaar geleden ook al de Amerikaanse high society-dame Ruth Harkness. Ze slaagde er als eerste in om een levende pandabeer uit China weg te smokkelen, als hond, en die midden december 1936 als pronkstuk te tonen aan haar rijke vrienden en vriendinnen. Panda Su Lin werd na een leven in luxe in het appartement van Harkness verkocht aan de zoo van Chicago, waar ze niet veel later stierf. De pandagekte zou daarna nooit meer verdwijnen.

Aanvankelijk was het nochtans de droom van de echtgenoot van Ruth, William Harkness, om een levende panda naar het Westen te brengen. Maar toen die aan keelkanker stierf in China en Ruth, die zelfs niet wist dat haar man ziek was, naar daar overgevlogen was om hem te begraven, besloot ze om zijn droom verder te zetten. "Ik erfde een expeditie, dus wat kon ik anders doen dan ze te voltooien?", reageerde Ruth in The New York Times.

Haar echtgenoots droom leverde Ruth als designer alvast de nodige reclame op, want de Amerikaanse media berichtten uitgebreid over de zoektocht. Bovendien zouden dierentuinen veel willen betalen voor een panda, toen een nog erg mysterieus dier. Geld dat Ruth met haar luxueuze levensstijl wel kon gebruiken, zeker toen er erfenisproblemen opdoken.

De berichtgeving in vooral Amerikaanse media ging niet alleen over de zoektocht, maar ook over de interesse van Ruth voor haar 22-jarige begeleider of over de rivaliteit met een andere pandajager die beweerde dat Ruth de jonge panda van stropers zou gekocht hebben. Wat er ook van zij, ze slaagde er uiteindelijk in om de panda die ze Su Lin noemde -Ruth was ervan overtuigd dat het een meisjespanda was-, en die 9 weken oud was, te vinden en weg te smokkelen uit Tibet, door hem dan nog als hond te laten registreren. Daarvoor moest 20 dollar betaald worden.

Toen Ruth met de panda arriveerde in New York City, na een tussenstop op 18 december 1936 in San Francisco, stond iedereen met naam en faam haar op te wachten. Ruth voedde intussen de panda met een fles melk en knuffelde hem alsof ze haar huisdier was. Eens op haar appartement, liet ze de ramen open staan, "om een Tibetaans klimaat na te bootsen".

"Wat Harkness deed, was in die tijd totaal nieuw. Ze bracht de beer niet mee aan de leiband en niet in een kooi, maar in haar armen. Ze vertelde de wereld dat het geen ding was, maar een individu met een uniek karakter. Het belang van de manier waarop zij de mensen naar deze dieren deed kijken is onnoemelijk groot", besloot Vicki Croke in haar boek "The lady and the panda".

Panda Su Lin werd enkele maanden na haar aankomst, in april 1937, voor bijna 9.000 dollar -veel minder dan Harkness gehoopt had- aan de Brookfield Zoo in Chicago verkocht en dat veroorzaakte een stormloop van toeristen. Er is sprake van meer dan 300.000 bezoekers die voor de panda naar Chicago afzakten. Nooit was een dier zo populair in die tijd als Su Lin. "The nation fell in love with the rare beast", besloot Smitsonian Magazine in september 2015.

Maar lang konden de bezoekers niet genieten van Su Lin. Tijdens het eten van eikenbladeren, kwam er in februari 1938 immers een twijgje in haar keel vast te zitten. Ook al werd dat zo snel mogelijk verwijderd, toch stierf de panda uiteindelijk ten gevolge van een infectie door die wonde.

Opvallend was alleszins dat Su Lin, na diens dood, een mannetje bleek te zijn. Ruth Harkness zelf overleed in 1947, nauwelijks 46 jaar oud, volgens sommige bronnen door overmatig alcoholgebruik. Su Lin zelf werd opgezet en zijn lijf is nu nog te bewonderen in een museum in Chicago.