Raad van Europa aan Francken: "Stop met gesloten units voor gezinnen met kinderen"

In een brief aan staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) laat de Raad van Europa zich kritisch uit over diens plannen om het opnieuw mogelijk te maken gezinnen met kinderen onder te brengen in in gesloten wooneenheden. "Ik vraag u met aandrang om deze beslissing te heroverwegen", schrijft mensenrechtencommissaris Nils Muiznieks. In zijn antwoord benadrukt Francken dat het om een "laatste redmiddel" gaat, wanneer alle andere opties uitgeput zijn.

In zijn beleidsnota stelt Francken dat gesloten woonunits voor illegale gezinnen in 2017 opnieuw mogelijk zullen worden gemaakt, bij wijze van laatste redmiddel.

Zijn beslissing stuit op heel wat kritiek in de Kamer. Unicef, de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties, had het eerder al over "een schending van de rechten van het kind".

Nu laat ook de Raad van Europa zich in dezelfde zin uit. "De schade die (door kinderen) opgelopen wordt door opsluiting is uitgebreid gedocumenteerd en onder de aandacht gebracht door verschillende internationale mensenrechteninstellingen, onder meer bij de Verenigde Naties", schrijft Nils Muiznieks, de commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa. In zijn brief stelt hij dat zelfs een instroom van migranten zo'n detentie niet verantwoorden.

Muiznieks wijst erop dat ons land sinds 2008 "waardige alternatieven" heeft ontwikkeld voor de opsluiting van minderjarigen en dat België zo een "bron van inspiratie voor andere landen" is geworden. Terugkeren naar de situatie van voor 2008 zou die verwezenlijkingen in gevaar brengen. België werd destijds meermaals veroordeeld voor het schenden van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

"Daarom", schrijft Muiznieks aan Francken, "vraag ik u met aandrang de beslissing om deze praktijk opnieuw in te voeren te heroverwegen. Ik moedig u aan de opsluiting van kinderen van migranten helemaal stop te zetten."

Francken heeft intussen al antwoord gestuurd

De brief van Muiznieks dateert van vorige week. Francken stuurde intussen al een antwoord. Daarin legt hij uit hoe het zeker niet de bedoeling is het systeem met open units te vervangen. Sinds 2014 kunnen gezinnen die niet wettig in België verblijven of zijn uitgeprocedeerd "coaching" en informatie over hun terugkeer krijgen.

Levert dat geen resultaat op, dan kunnen de gezinnen in kwestie naar een open unit worden overgebracht. "De ervaring toont de limieten van dit alternatief want het aantal gezinnen dat meewerkt aan een terugkeer is eerder beperkt", zegt Francken. Alles samen verdwijnt een derde van de gezinnen van de radar van de Dienst Vreemdelingenzaken en dus in de illegaliteit.

Francken: "Rekening houdend met deze vastgestelde limieten, zie ik me verplicht een toevlucht te zoeken tot een meer dwingende vorm van detentie voor gezinnen met kinderen". De gesloten wooneenheden komen in het gesloten centrum 127bis in Steenokkerzeel.

De staatssecretaris wijst er nog op dat het systeem van gesloten units gezinnen moet doen meewerken aan hun terugkeer, dat de units afgescheiden worden van elkaar en dat er gepaste begeleiding voor de kinderen zal zijn. "Het is natuurlijk de bedoeling dat ze er zo kort mogelijk verblijven."