Vandaag wordt Donald Trump écht verkozen tot president

Vandaag wordt Donald Trump officieel verkozen tot president van de Verenigde Staten. Het Amerikaanse volk heeft hem zo'n anderhalve maand geleden daarvoor de nodige kiesmannen toegewezen. Intussen woedt in de VS de discussie of zo'n kiescollege wel nog van deze tijd is.
2016 Getty Images

Het Amerikaanse kiessysteem werkt een pak ingewikkelder dan dat bij ons. Niet de kandidaat met de meeste stemmen wint de verkiezingen, maar de presidentskandidaat die als eerste 270 kiesmannen binnenhaalt. Iedere Amerikaanse staat is goed voor een aantal kiesmannen. Wint een kandidaat een staat dan krijgt hij (of zij) -in de meeste gevallen- alle kiesmannen van die staat.

De Republikeinse presidentskandidaat -en intussen president-elect Donald Trump- heeft zo ruim 300 kiesmannen verzameld. Meer dan genoeg dus om de president te worden. Het zijn die kiesmannen -die samen het kiescollege vormen- die vandaag Trump ook effectief zullen verkiezen als president. De kiesmannen van sommige staten zijn overigens niet verplicht om de keuze van de kiezer te volgen, maar de kans wordt heel klein geacht dat veel kiesmannen zich tegen de keuze van de kiezer zullen verzetten. Bovendien riskeren ze dan een boete.

Kiescollege kiest president: hoe gaat het in zijn werk?

Voer voor discussie en humor

Het Amerikaanse systeem heeft als neveneffect dat de kandidaat die de meeste kiesmannen verzamelt, niet noodzakelijk de kandidaat is met de meeste stemmen. Zo heeft Trumps rivaal Hillary Clinton ruim 3 miljoen stemmen meer gehaald, maar wordt zij toch geen president. Het is niet de eerste keer in de recente geschiedenis dat dit gebeurt. Hetzelfde gebeurde in 2000 toen de Democratische kandidaat Al Gore meer stemmen haalde dan de Republikein George W. Bush die uiteindelijk president werd doordat hij meer kiesmannen had.

Net zoals toen gaan er opnieuw stemmen op om het systeem aan te passen. In een moderne democratie is het immers vreemd dat niet de bevolking, maar wel een anonieme groep "superkiezers" uiteindelijk beslist wie er president wordt. De kans lijkt echter klein dat het systeem snel wordt aangepast. Het is niet in het voordeel van de Republikeinen en de Democraten om het kiescollege af te schaffen of te hervormen, want het helpt mee om het tweepartijenstelsel in stand te houden.

AFP or licensors

Het kiescollege is naast voer voor discussie ook een ideale voedingsbron voor humor. De Amerikaanse televisieshow "Saturday night live" bracht afgelopen weekend onderstaande sketch waarin Hillary Clinton (gespeeld door actrice Kate McKinnon) in heuse "Love actually"-stijl langsgaat bij leden van het kiescollege om te voorkomen dat die alsnog Donald Trump president maken.

Documentairemaker en activist Michael Moore laat intussen op zijn Facebookpagina weten dat hij bereid is om de boete te betalen van kiesmannen die bereid zijn om niet op Trump te stemmen. "Als je stemt met je geweten en daarvoor gestraft wordt, zal ik met plezier de boete van 1.000 dollar betalen", schrijft hij onder meer.