Wat een hitsigheid over een kerststal! - Luk Vanmaercke

Het ergert de hoofdredacteur van Kerk&Leven dat onmiddellijk in forse taal wordt gesproken over een kerststal in een gemeentehuis. Waarom wijst men meteen met de vinger naar moslims? Kerstmis staat toch – voor gelovigen en ongelovigen – voor vrede en verdraagzaamheid?
labels
Opinie
Aansturen van de 'opinie' teaser o.a. op de home pagina en 'opinie' weergave op een detail artikel. Deze tag zorgt er ook voor het automatisch aanvullen van de 'opinie' overzichtspagina

Luk Vanmaercke is hoofdredacteur van Kerk&Leven.

Holsbeek, een fijne landelijke gemeente waar het goed toeven is, wordt plots opgeschrikt door een kerststal die onverwacht de nationale media haalde. Zo gaat dat tegenwoordig in onze dramademocratie, een dag zonder rel is een dag niet geleefd. Opinies razen over de snelweg van de sociale media, de ene al verbazingwekkender dan de andere.

Wat zijn de feiten? De voorbije jaren stonden er twee kerststallen in het gemeentehuis en dit jaar niet. Enkele inwoners hadden blijkbaar aanstoot genomen aan die "religieuze symbolen" en de gemeente heeft daarom beslist er dit jaar geen te plaatsen. Op zich is dat allemaal weinig wereldschokkend, maar toch worden de grote woorden bovengehaald. Laten we die even onder het fileermes leggen.

Waarom moeten de kerststallen wijken? "We zijn een overheid en mensen hameren nu eenmaal op de neutraliteit van een overheid", zegt schepen Annelies Vander Bracht (Groen). Blijkbaar gaat mevrouw Vander Bracht ervan uit dat kerststallen door de bevolking worden ervaren als een opdringerige poging om hen tot het christendom te bekeren.

Het meest verbazingwekkende is dat sommige inwoners dat blijkbaar echt zo ervaren, want zij maakten bezwaar. De burger protesteert en de politica buigt deemoedig het hoofd. Hoe talrijk die burgers waren, is niet bekend. En hoe talrijk zijn zij die juist wel een kerststal willen? Ook dat weten we niet.

Mogelijk zullen de ijverigste kranten zich nu wagen aan een kerststaltelling in alle gemeentehuizen in Vlaanderen, van Antwerpen tot Lubbeek. Vlaanderen heeft er een nieuwe breuklijn bij: pro en contra kerststalletjes. De scheiding tussen Kerk en staat ging vroeger over belangrijke staatszaken, nu over een romantisch bijbeltafereeltje.

Alweer de moslims?

In Vlaanderen kan je er natuurlijk vergif op innemen dat dit soort debatten binnen de kortste keren over islam en moslims gaan. En jawel hoor, onmiddellijk regende het op de sociale media boze oprispingen over moslims die onze gebruiken moeten respecteren.

Nu is Holsbeek niet meteen een gemeente waar je over de moslims struikelt. "Het waren geen klachten van moslims. Het waren niet-gelovigen die aanstoot namen aan de stal", bevestigde burgemeester Hans Eyssen (CD&V). Ontkerkelijkte stamboek-Vlamingen dus. Dat mag de pret niet drukken: op Twitter en Facebook krijgt de islam de volle laag. Toch één traditie die we in ere houden.

Folkklore?

In zo'n situatie kan de politieke recuperatie natuurlijk niet achterwege blijven. Staatssecretaris Theo Francken (N-VA), die zelf in buurgemeente Lubbeek woont, ondersteunt een oproep om massaal kerststallen naar de gemeenteraad mee te brengen. Ja, dat zal de gemoederen zeker bedaren. Oplossingsgericht handelen siert de verantwoordelijke politicus.

De plaatselijke N-VA-afdeling schuwt daarom de grote woorden niet: "Een kerstboom en een kerststal behoren tot onze folklore en tradities. Het is tijd om onze normen en waarden te verdedigen."

De kerststal als folklore? Daar word ik als gelovige niet vrolijk van. Voor mij staat dat stalletje symbool voor de geboorte van Christus en van een religie die wereldwijd meer dan twee miljard aanhangers telt.

Nu zal u zeggen: dat is juist het punt, dat het een religieus symbool is. Dat is waar, maar ik zou kunnen antwoorden: et alors? Waarom zou een religieus symbool niet-gelovigen of anders-gelovigen moeten ergeren? Kunnen we niet gewoon aanvaarden dat er verschillende religies en levensbeschouwelijke overtuigingen bestaan en dat daar symbolen bij horen?

Moeten die symbolen in overheidsgebouwen staan? Daarover kunnen we discussiëren, maar liefst wat minder hitsig. Want als Kerstmis voor één ding staat – voor gelovigen en ongelovigen – dan toch wel voor vrede?

Ironie

Een stevige portie vrede en verdraagzaamheid zou onze samenleving zoveel deugd doen. Niet elk religieus symbool is een aanslag op de neutrale staat, niet elke beperkende beslissing van die staat is een aanslag op religie. Als we dit soort discussies wat relaxter zouden voeren, kwamen we beslist een heel eind verder.

Tot slot nog dit. Wie echt van Kerstmis houdt, en van de bijhorende waarden, kan misschien even stilstaan bij de fijne waarde van de gastvrijheid. Een staatssecretaris die geregeld worstelt met de grenzen van onze gastvrijheid voor oorlogsvluchtelingen, zou toch de ironie moeten zien van een symbolenstrijd rond een kerststal, waarin Jozef en Maria onderdak zochten omdat ze nergens welkom waren?