Meest recent

    Frustratie in Goma: "Het is hier een hel"

    Al twee dagen zit de Congolese stad Goma in de greep van de ordetroepen. Ze houden het protest tegen het aanblijven van president Joseph Kabila in de gaten en staan zichtbaar opgesteld aan de grote kruispunten. VRT-radiojournaliste Katrien Vanderschoot is in de stad en heeft voor ons een ooggetuigenverslag gemaakt.

    Het lijkt het aards paradijs, hier aan de oever van het Kivumeer. Vogeltjes kwetteren erop los. Afrikaanse stofjes als kerstversiering. In de straat gaat het leven zijn gewone gang. Maar schijn bedriegt. Twee dagen houden de ordetroepen Goma in hun greep.

    Nog steeds staan politie en leger zichtbaar opgesteld op de grote kruispunten. Ze houden je in de gaten wanneer je mensen gaat interviewen. Af en toe zie je agenten een huis binnengaan. De angst voor repressie domineert de onderhuidse woede.

    Toch durven de mensen vrijuit spreken als ik hen subtiel een micro voorhoud. Dan borrelt de frustratie op. Dat het hier een hel is, roept een jonge man. Zijn omstaanders roepen mee. Dat ze het beu zijn, de beloftes dat er welvaart zou komen, elektriciteit, degelijk onderwijs, vrede.

    Hier in Goma is het protest uitgebleven. Maar in Kinshasa, Lubumbashi en Boma bijvoorbeeld, zijn volgens verschillende bronnen al zeker 26 doden gevallen toen de politie met scherp schoot op betogers die toch met een rode kaart in de hand op straat durfden te komen.

    Al nuanceert de Congolese regering natuurlijk die balans. Minister van Informatie Lambert Mende heeft het over 9 doden van wie 1 politieagent, 2 vrouwen die stierven door verdwaalde kogels, en 6 plunderaars. Over de rest van het land weet hij niets. Het kan een groot bloedbad worden zoals in september, toen op twee dagen meer dan 50 doden vielen.

    Olifantenregering

    Intussen draait in Kinshasa de politieke mallemolen door. Een regering met maar liefst 67 ministers, onderministers, ministers van staat,…, en dat net 5 minuten voor president Kabila had moeten aftreden.

    Enkele uren voordien had Luc Nkulula van de burgerbeweging La Lucha me nog verteld over zijn misprijzen voor die oude politieke cultuur: "We hebben geen regering nodig die zichzelf rijkelijk toebedeelt met allerhande postjes, we hebben politici nodig die zich bekommeren om de basisnoden van de bevolking."

    Wie dit soort van uitspraken doet, is deze dagen aangeschoten wild. De mensen van de burgerbewegingen hebben zich in hun huis verschanst, sommigen zijn opgepakt. Het totaal plaatje kennen we niet, maar de Verenigde Naties hebben het al over 113 arrestaties van tegenstanders en oppositieleden. Vanmorgen dook een foto op van het bebloede gezicht van een parlementslid van de oppositie. Hij had stevig slaag gekregen in de cel, en staat nu onder huistoezicht.

    Laatste kans

    Vandaag doet de Congolese bisschoppenconferentie nog maar eens een poging om tot een inclusieve politieke dialoog te komen. De gesprekken van de laatste kans om geweld te vermijden, worden ze genoemd. De gesprekken waren vrijdagavond opgeschort, voorlopig zonder resultaat. Maar hebben ze een kans op slagen?

    Oppositieleider Etienne Tshisekedi van de UDPS zit mee in de onderhandelingen, maar hij blaast warm en koud. Gisteren nog riep hij op om Kabila niet te erkennen en om vreedzaam te protesteren. De grote chef moet maar met de vingers knippen of zijn aanhangers staan op straat, politie of niet.

    Ik herinner het mij van bij de verkiezingen in 2011. Toen vertelde hij me zelf dat hij na een woelige manifestatie zijn aanhangers opnieuw wilde laten betogen. "Vreest u dan geen bloedbad?" "Dan zullen het martelaars zijn", was het antwoord. Ook Lubumbashi was een wespennest. Daar gaat het gerucht dat de populaire verdreven oud-gouverneur van de provincie Katanga Moïse Katumbi zich over de grens met Zambia zou bevinden. Waar of niet, geruchten sturen hier in Congo altijd de gebeurtenissen aan. Dat is bijzonder gevaarlijk.

    De sfinx

    De man om wie het draait, Joseph Kabila, is onzichtbaar als altijd. Hij heeft de sleutel in handen. Hij kan met een paar woorden het vuur aan de lont doven. Hij kan zeggen dat hij de grondwet zal respecteren en zich niet meer kandidaat zal stellen. Hij kan, zoals het een echte president betaamt, oproepen tot kalmte en eensgezindheid. Maar Kabila is in de verste verten niet te bespeuren.