Meest recent

    "Anonimiseer schriftelijke examens om objectiviteit te garanderen"

    De naam van de student zou niet boven een schriftelijk examen mogen prijken. Dat stellen drie academici van de KU Leuven in een opiniestuk in De Standaard. Ze pleiten dan ook voor een anonimisering van de examens om de beoordeling objectief te houden. "Iedereen heeft bewust of onbewust vooronderstellingen over de realiteit. Maar ze kleuren de examenresultaten en zorgen ervoor dat het resultaat niet objectief is", vertelt Johan Lievens aan VRT Nieuws.

    "Onderzoek toont aan dat er bepaalde vooronderstellingen of biases verbonden zijn aan hoe we de realiteit, en in dit geval de studenten, benaderen. Iedereen heeft onbewust of bewust die biases", zegt Johan Lievens, onderwijsassistent aan de KU Leuven en mede-auteur van het stuk in De Standaard, aan VRT Nieuws.

    Gekleurde examenresultaten

    Die vooronderstellingen kleuren volgens Lievens de examenresultaten en zorgen ervoor dat een resultaat niet objectief is. "En geslacht, afkomst of reputatie zou geen rol mogen spelen bij de beoordeling."

    "Zo kan het zijn dat een docent onbewust een vrouwelijk naam associeert met het idee dat vrouwen minder sterk zijn in techniek en hen als gevolg onbewust een slechtere quotatie geeft op technische vakken. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor de onbewuste associatie tussen een Vlaamse naam en studie-ijver, waardoor een minder Vlaamse naam slechter beoordeeld wordt. En ook de reputatie van een student kan meespelen in de beoordeling."

    Die biases werken volgens Lievens in alle richtingen. "Zo kan een prof die bewust ijvert voor meer vrouwenemancipatie onbewust een vrouwelijke student betere punten geven."

    Om de objectiviteit van de examens te garanderen, moeten de verbeteringen volgens Lievens en zijn mede-auteurs dan ook zoveel mogelijk anoniem worden gemaakt. Dat kan volgens hem vrij gemakkelijk: "Studenten moeten nu al vaak naast hun naam hun studentennummer invullen. De naam moet dus gewoon geschrapt worden."

    "Verder gaan dan enkel naam"

    Maar het gaat nog verder. Zo zorgt ook het handschrift bijvoorbeeld voor bepaalde vooronderstellingen." Daarom is het volgens Lievens niet slecht om na te denken over elektronische examens.

    Ook over meerdere correctoren of een volgorde van verbeteren moet worden nagedacht. "Docenten krijgen een bepaald beeld na het verbeteren van de eerste vraag. Dat kan dan mogelijk de tweede vraag beïnvloeden. Zelfs als we de naam wegnemen, blijven er biases bestaan."

    Lievens beseft dat niet alle evaluaties onderworpen kunnen worden aan anonimiteit. "Mondelinge examen moeten niet mee op de schop. Schriftelijke examens zijn ook niet per se de beste evaluatie, maar waar we die doen, moeten we objectief zijn."

    Geen beschuldigende vinger

    Rector van de KU Leuven Rik Torfs lijkt de anonimisering van de examens allesbehalve een goed idee te vinden. Op Twitter reageert hij stellig: "Dat gaan we nooit opleggen. Studenten zijn trouwens geen anonieme mensen."

    Met dat laatste gaat Lievens helemaal akkoord. "Ook wij vinden niet dat studenten robots zijn en we zijn absoluut geen voorstander van gerobotiseerd onderwijs. Maar in grote groepen mensen moeten examens perfect anoniem kunnen worden afgenomen."

    "Met het pleidooi willen we trouwens absoluut geen beschuldigende vinger naar de docent opsteken. We willen alleen kijken hoe de examens voor ons allemaal eerlijker kunnen verlopen. We moeten ons vooral bewust zijn dat vooronderstellingen bestaan en die uitsluiten waar nodig."