Meest recent

    Syrische tandarts enige dokter en chirurg voor 40.000 mensen

    In het Syrische stadje Madaya staat de 26-jarige aspirant tandarts Muhammad Darwish - hij heeft zijn opleiding niet afgemaakt -, samen met een dierenarts in voor de medische verzorging van 40.000 mensen. Die zijn vaak ondervoed, en geregeld wordt het stadje bestookt door het Syrische leger of door sluipschutters. Voor de operaties die Darwish in zijn geïmproviseerde ziekenhuis uitvoert, krijgt hij hulp uit onverwachte hoek: van Amerikaanse dokters via WhatsApp

    In augustus 2016 werd een 10-jarige in het been geschoten door een sluipschutter.

    Madaya is een stadje in het zuidwesten van Syrië, op zo'n 40 kilometer van Damascus en niet ver van de Libanese grens. Het stadje ligt in de bergen en was vroeger een geliefd vakantieoord voor mensen uit Damascus, die er in de zomer konden ontsnappen aan de hitte. Nu wordt Madaya al bijna twee jaar belaagd door de troepen van Bashar al-Assad. De rebellen zijn al lang weg uit het stadje, maar het wordt nog steeds omsingeld door zowat 12.000 landmijnen en 65 wachtposten met sluipschutters van het Syrische leger en de Libanese Hezbollah-militie.

    Bijna niets kan Madaya binnen geraken, en niemand kan er uit. De meeste mensen die probeereden te vluchten, hebben door een mijn hun benen verloren, of de poging zelfs niet overleefd. Af en toe krijgen het Rode Kruis en de Rode Halve Maan toelating van de regering om een hulpkonvooi te sturen, maar er is gebrek aan zowat alles in het stadje. De mensen zijn ondervoed en hebben alleen nog rijst, bonen en humus, aan geneesmiddelen en andere medische hulpmiddelen is er een groot gebrek. En ook aan dokters en ander geschoold medisch personeel...

    In januari 2016 gaf de regering toelating aan het Rode Kruis en de Rode Halve Maan om hulpgoederen naar Madaya te sturen. Twee konvooien met voedsel en andere hulp konden toen de stad bereiken.

    Aspirant-tandarts

    Daardoor staat een 26-jarige aspirant-tandarts nu samen met een dierenarts in voor de medische verzorging van de 40.000 inwoners van Madaya. Verslaggever Arlene Gelderblom van de NOS kwam de man op het spoor via een groep Syrische artsen in de VS die hem bijstaan, en heeft bijna dagelijks contact met Muhammad Darwish. Aan "De Wereld Vandaag" vertelde ze zijn verhaal, dat bevestigd wordt door het Rode Kruis dat af en toe toegang krijgt tot Madaya.

    "Twee jaar geleden waren er nog genoeg artsen en anesthesisten hier in Madaya", zo zei Darwish haar. "Ze leerden ons de basisvaardigheden om zieken te behandelen en te opereren. Daarna gingen ze weg." En toen een verpleegkundige uit Madaya ook nog vluchtte naar Australië, stond Darwish er alleen voor, samen met een dierenarts.

    In een verlaten huis zette hij een geïmproviseerd ziekenhuis op, waar hij soms dag en nacht de patiënten behandelt die hij binnenkrijgt. Met de beperkte middelen die hij heeft, want vaak heeft hij nauwelijks medicijnen, geen verdoving, en soms zelfs geen alcohol om de instrumenten mee te steriliseren.

    En toch moet Darwish veel operaties doen, onder meer amputaties bij mensen die beschoten zijn of die op een van de 12.000 mijnen rond het stadje getrapt hebben, en keizersnedes. Veel vrouwen zijn immers te zwak om op natuurlijke wijze te bevallen en dus is een keizersnede de enige optie. Veel vrouwen verliezen daarbij echter hun kind, ook al omdat ze vaak zwaar ondervoed zijn. 

    Een ondervoede man krijgt in augustus vorig jaar verzorging in het geïmproviseerd ziekenhuis in Madaya.

    WhatsApp-operaties

    Gelukkig krijgen Muhammad Darwish en zijn collega/dierenarts hulp uit Amerika, via WhatsApp.

    In de jaren 80 zijn veel Syriërs naar Amerika gevlucht en daar waren ook artsen bij. Een groep van die artsen binnen de Syrian-American Medical Foundation heeft een appgroep opgericht en helpen daarmee Darmish bij zijn operaties. Hij stuurt hen foto's van de zieken en krijgt dan een diagnose en een mogelijke behandelingsmethode. De Amerikaanse artsen moeten wel vaak hard nadenken om een methode te vinden die Darwish kan uitvoeren met de beperkte middelen die hij heeft, en ze moeten vaak mentaal teruggaan naar de jaren 70 en 80 toen er nog weinig echt goed gereedschap was. 

    Ook tijdens de operaties maakt Darwish foto's, maar om die te versturen moet hij de operatiekamer verlaten want binnen heeft hij geen bereik. Hij moet dan buiten wachten op een antwoord uit Amerika en daardoor duren de operaties soms uren. 

    Zo kon Darwish onlangs een man behandelen met een schotwond in de buik, een zeer gevaarlijke verwonding omdat de kans op infecties erg groot is. Dankzij de hulp van de Amerikaanse dokters is de riskante operatie echter toch gelukt. 

    Madaya ligt in het zuidwesten van Syrië in de bergen, niet ver van de Libanese grens.

    Evacuatie

    Niet alle operaties lukken echter. Een jongen van 12 die eveneens een schotwond in de buik had, heeft Darwish niet kunnen redden, en daarna dacht hij: "Ik geef het op". 's Anderendaags waren er echter nieuwe patiënten, en Darwish is dan toch maar doorgegaan met zijn werk.

    Mentaal is het echter loodzwaar, en omdat hij vaak dag en nacht in de weer is, is hij ook volkomen uitgeput. Bij recente bombardementen is zijn geïmproviseerde ziekenhuis bovendien getroffen en daardoor moet hij nu op een andere plek opereren.

    Dankzij de recente wapenstilstand kijkt hij nu uit naar een evacuatie naar Idlib, gebied dat nog door de rebellen wordt gecontroleerd. Omdat Madaya echter geldt als een opstandige stad, wordt Darwish door het regime gezien als een dokter die terroristen helpt. "Alle mensen die door de overheid gezocht worden, journalisten en dokters als ik, worden als het goed is, snel geëvacueerd", zo zei hij aan de NOS. Helemaal gerust is hij er echter niet in, want ook in rebellengebied zijn artsen niet altijd veilig.

    Hoe het dan verder moet met de mensen die in Madaya achterblijven, is niet duidelijk. Maar voorlopig blijven Darwish en de andere inwoners nog in Madaya en "overleven we. "Maar vraag me niet hoe. Het is een wonder."