Meest recent

    Yahyah Jammeh: couppleger, heerser en gek

    Iets meer dan 22 jaar geleden greep Yahjah Jammeh de macht in Gambia, een piepkleine strook land aan de oevers van de Gambia-rivier, helemaal omringd door Senegal. Aanvankelijk was de jonge juntaleider met een clean imago vrij populair, maar gaandeweg heeft hij zich ontpopt tot een meedogenloze dictator. Hij heeft zich ook meer dan eens doen opmerken door bizarre uitspraken.

    Tien jaar nadat hij officier was geworden in het Gambiaanse leger zetten Yahya Jammeh en een groep jonge officieren Dawda Jawara op 22 juli 1984 aan de dijk, de eerste president van het onafhankelijke Gambia, een voormalige Britse kolonie. Een einde maken aan de corruptie en de democratie herstellen: dat was het doel dat de militairen voor ogen hadden.

    In 1996 al organiseert Jammeh verkiezingen, die hij overigens moeiteloos wint. De juntaleider vervelt tot democratisch verkozen president. In 2001, 2006 en 2011 laat de president zich herverkiezen, maar van echte democratie in Gambia is dan al lang geen sprake meer.

    Jammeh is genadeloos voor al wie kritiek heeft voor zijn bewind. Oppositie wordt monddood gemaakt en politieke tegenstanders en kritische journalisten verdwijnen achter de tralies. In 2004 wordt Deyda Hydara vermoord; hij groeit later uit tot symbool van persvrijheid in Gambia. Zelf ontkent Jammeh in alle toonaarden iets met de dood van Hydara te maken te hebben, maar de ngo. Reporters without Borders klaagt het absolute verbod op kritiek in Gambia aan. De klachten over doodsbedreigingen en willekeurige arrestaties van kritische journalisten blijven.

    Gevangenen die de doodstraf hebben gekregen, komen vanaf 2013 voor het vuurpeloton. "Mijn regering zal niet toestaan dat 99 procent van de bevolking door deze criminelen wordt gegijzeld", vindt de president.

    "Mijn lot ligt in de handen van Allah", zegt Jammeh in 2011 aan de BBC. "Ik leg verantwoording af tegenover het Gambiaanse volk en als ik dit land gedurende één miljard jaar moet leiden, dan zal ik dat doen, als Allah het wil."

    Waanzinnig of gewoon excentriek?

    Als staatshoofd is Yahyah Jammeh een wat bizarre verschijning: helemaal in het wit gekleed, met een houten staf en gebedskralen. De president stelt zichzelf graag voor als devote moslim. In 2015 roept hij zijn land zelfs uit tot Islamitische Republiek, wat enigszins bizar klinkt voor een land dat tot voor kort vooral bij oudere blanke dames een toeristische topbestemming was: niet alleen voor zijn hagelwitte stranden, maar ook voor zijn jonge en aantrekkelijke zwarte jongemannen.

    (Lees verder onder de foto)

    Als moslim keert Jammeh zich ook tegen homo's. "Als je het in Gambia doet, zal ik je keel oversnijden. Als je als man met een andere man trouwt en we betrappen je, zal niemand je ooit nog zien. Geen enkele blanke die daaraan ook maar iets zal kunnen veranderen." Homoseksualiteit is volgens hem tegen de mens en tegen Allah.

    Die islam van Jammeh is naar goede West-Afrikaanse gewoonte trouwens gemengd met een flinke portie animistische traditie. Als zijn tante in 2009 overlijdt aan kanker, laat hij duizenden mensen oppakken. Ze worden verplicht een hallucinogeen drankje te drinken tijdens een soort zuiveringsceremonie waar ook dieren ritueel worden geofferd. Degenen die waren opgepakt, waren volgens Jammeh heksen.

    Maar Jammeh brengt zijn volk ook goed nieuws. Zo kondigt hij in 2007 aan dat hij aids, astma en hoge bloeddruk met een kruidendrankje kan genezen dat hij de patiënten in hoogst eigen persoon toedient.

    In 2015 kent de president zichzelf een bijkomende eretitel toe. "Babili mansa" betekent "chef-bruggenbouwer" of "veroveraar der rivieren" in de lokale Mandinka-taal. Een bruggenbouwer die zich aan de macht vastklampt: het klinkt enigszins ironisch, maar ook een beetje gek.