Meest recent

    Verschillend fosfordieet helpt planten om samen te leven

    Onderzoek van Vlaamse wetenschappers heeft voor de eerste keer experimenteel bewezen dat wilde plantensoorten een verschillend "fosfordieet" volgen en daardoor gemakkelijker kunnen samenleven. De resultaten zijn van belang om biodiversiteit te verklaren, en het verlies ervan, zeker in het kader van bemesting met fosfor van ecosystemen.

    Een stuk "semi-natuurlijk" grasland met verschillende wilde planten.

    Fosfor is een van de belangrijkste voedingsstoffen die een plant uit de bodem opneemt, en het komt voor in verschillende chemische vormen. Het meeste bodemfosfor is echter niet onmiddellijk bruikbaar omdat het "opgesloten" zit in verschillende complexe chemische verbindingen.

    Om deze fosfor alsnog te gebruiken vertonen planten vaak allerlei ingenieuze aanpassingen, zoals bijvoorbeeld het uitscheiden van zure stoffen via de wortels. Dat maakt dat verschillende plantensoorten vaak verschillende vormen van fosfor gebruiken. Dit verschil in gebruik van bodemfosfor kan ervoor zorgen dat plantensoorten samen kunnen leven zonder elkaar weg te concurreren.

    De onderzoeker vergelijken het met de bekende "Darwinvinken". Elke vinkensoort heeft een unieke bek die aangepast is aan haar eigen dieet: harde zaden vereisen bijvoorbeeld een stevigere bek dan zachte bessen. En meteen is er genoeg voedsel voor de verschillende vinken omdat ze geen concurrentie vormen voor elkaar.

    Wat eet een plant?

    Het verschil in dieet maakt dus het samenleven van verschillende soorten mogelijk. Maar hoe bepaal je wat een plant "eet"?

    Onderzoekers van het departement Biologie en het departement Aard- en Omgevingswetenschappen van de KU Leuven en van ISOFYS van de UGent bundelden hun krachten en bedachten een innovatieve combinatie van een klassiek plantvoedingsexperiment met een radioactief tracerexperiment. Daarbij kunnen verschillende vormen van fosfor gevolgd worden aan de hand van radioactieve isotopen tot in de plant.

    En het radioactief fosfor verraadde inderdaad meteen dat elke plantensoort zich houdt aan een eigen "fosfordieet". De resultaten van het experiment werden vervolgens onder leiding van doctor Tobias Ceulemans, een postdoctoraal onderzoeker bij het FWO, gepubliceerd in het vakblad Nature Plants. Dat is een nieuwe dochter van het gerenomeerde wetenschappelijke vakblad Nature.

    Biodiversiteit

    Het fosfordieet van planten is van belang voor het behoud van de biodiversiteit in een wereld met steeds meer fosformeststoffen.

    De plotse overvloed aan een "snelle fosforhap" na bemesting is waarschijnlijk nefast voor plantensoorten die er een strikt fosfordieet op na houden en zich voeden met één bepaalde vorm. Wereldwijd komen hotspots van plantendiversiteit dan ook voor op plaatsen met moeilijk bruikbaar bodemfosfor, met een arme bodem dus.

    Eerdere studies van dezelfde onderzoekers toonden ook al het verlies van plantendiversiteit door fosforbemesting aan in honderden Europese graslanden. Een karig maar gevarieerd fosfordieet, met verschillende vormen van fosfor in de bodem maar slechts in kleine hoeveelheden, lijkt dus de sleutel tot een hoge plantendiversiteit.