Meest recent

    Le Canard Enchainé, de krant die François Fillon aan het wankelen brengt

    Penelopegate, het nieuwste schandaal in de Franse politiek, is uitgebracht door het weekblad Le Canard Enchainé. "Le Canard" is op heel wat vlakken een vreemde eend in de bijt van de Franse pers: gevreesd omwille van zijn onderzoeksjournalistiek, satirisch én onafhankelijk. Het blad heeft al tal van affaires in de openbaarheid gebracht die erg vervelend voor toppolitici waren.

    "Een eiland in een cyberzee, maar ook maar één", luidt de baseline van Le Canard Enchainé: een perfecte omschrijving van waarvoor het weekblad staat: tegendraads, in het volle besef dat het daardoor de wereld niet verandert. Op het eerste gezicht lijkt de titel van het blad bizar, maar "de geketende eend" kan ook "onwaar verhaal" of "valse noot" betekenen, en "eend" kan ook staan voor "krant".

    Mocht u nu denken dat Le Canard staat voor fake news, dan hebt u het mis. Het blad werd al opgericht in 1915 en is een verwijzing naar L'Homme Libre, een krant die tijdens de Eerste Wereldoorlog werd gecensureerd en zichzelf dan maar omdoopte tot L'Homme Enchainé. Het tijdschrift oogt niet echt modern en telt traditioneel acht pagina's, gevuld met nieuws, satire, strips en besprekingen van boeken, theater, opera en films.

    Het meest in de kijker loopt Le Canard met allerlei onthullingen over misbruiken in de politiek en het bedrijfsleven. Dat leidt telkens weer tot sappige artikels vol bijtende humor. Het blad heeft de reputatie betrouwbaar te zijn en zijn informatie te checken. Eventuele fouten worden onmiddellijk rechtgezet.

    Bovendien is Le Canard niet gebonden aan een of andere politieke strekking, wat voor het merendeel van de Franse pers niet zo is. Antiklerikaal is het blad wel: vaak steekt het de draak met de katholieke clerus, en sinds enige tijd ook met de islam. De onafhankelijkheid van Le Canard blijkt ook al uit de totale afwezigheid van advertenties.

    Luis in de pels van links en rechts

    Door kritisch tegenover de macht te staan, is Le Canard Enchainé in de ogen van velen veeleer links dan rechts. Maar als het erop aankomt toppolitici aan te klagen, ontziet de krant noch links noch rechts. Dat blijkt uit de lange lijst wanpraktijken die de krant aan het licht bracht. Hieronder een beknopt overzicht.

    • In 1972 onthulde de krant de belastingaangifte van toenmalig premier Jacques Chaban-Delmas, waaruit bleek dat hij gedurende vier jaar geen belastingen had betaald. Daardoor belandde Chaban-Delmas uiteindelijk op een politiek zijspoor.
    • In 1979 kwam president Valéry Giscard d'Estaing in het nauw na de onthulling dat hij diamanten zou hebben gekregen van de Centraal-Afrikaanse keizer Jean-Bedel Bokassa. Twee jaar later verloor Giscard de presidentsverkiezingen van François Mitterrand.
    • Nog in 1979 bracht Le Canard Marcel Dassault in een lastig parket door zijn belastingaangifte te publiceren. De topman van vliegtuigbouwer Dassault werd tot dan zowat als onaantastbaar beschouwd.
    • Ook al in 1979 pleegde minister Robert Boulin zelfmoord. Toppolitici wezen met een beschuldigende vinger naar Le Canard, die had onthuld dat Boulin zijn positie had misbruikt bij vastgoeddeals aan de Franse Rivièra.
    • In 1993 pleegde oud-premier Pierre Bérégovoy zelfmoord. President Mitterrand klaagde "bepaalde journalisten" aan die 's mans reputatie te grabbel hadden gegooid.
    • In 2013 verloor oud-minister van Begroting Eric Woerth het proces wegens laster dat hij had aangespannen tegen Le Canard. Die zaak sloeg op een affaire van belangenvermenging bij de verkoop van de hippodroom van Compiègne.

    De lijst affaires waarover Le Canard heeft bericht, is nog veel langer, maar de krant heeft er zich altijd voor gehoed niet over het privéleven van politici te schrijven. En bovendien staat het weekblad ook garant voor een dosis amusement.