Meest recent

    Dood van Etienne Tshisekedi komt president Kabila goed uit

    De dood van oppositieleider Etienne Tshisekedi komt de Congolese president Joseph Kabila goed uit. Dat zegt Nadia Nsayi, beleidsmedewerkster voor Centraal-Afrika voor Broederlijk Delen en Pax Christi. Door zijn kracht om mensen te mobiliseren was Tshisekedi zowat de belangrijkste tegenstander van Kabila. Nsayi ziet bij de oppositie niet meteen een figuur met dezelfde autoriteit als Tshisekedi.

    "Als beleidsmedewerker, maar ook als jonge Belgisch-Congolese herinner ik mij Etienne Tshisekedi vooral door de moed die hij heeft gehad om in de jaren 80 en 90 tegen het regime van dictator Mobutu op te komen", zegt Nadia Nsayi. Ze legt een verband met de toestand in het Congo van vandaag: "Ook nu weer dreigen we met Kabila in een nieuwe dictatuur terecht te komen."

    Nochtans was Tshisekedi in de jaren 60 minister van Binnenlandse Zaken onder Mobutu en heeft hij indertijd mee de dictatuur opgebouwd. "Dat klopt, hoewel veel Congolezen dat vandaag niet weten", geeft Nsayi toe. "Anderzijds heeft hij daarna 30 jaar in de oppositie gestreden, en daarbij heeft hij niet altijd voor de macht gekozen. Zo wilde hij geen vicepresident zijn tijdens de transitie vóór de verkiezingen van 2006, en aan die verkiezingen heeft hij trouwens ook niet deelgenomen."

    "Kabila heeft hij altijd als een kleintje beschouwd", weet Nadia Nsayi. "Dat hij eind vorig jaar toch een akkoord met de president heeft gesloten, wijst erop dat zijn invloed binnen zijn eigen partij al niet meer zo groot was." Door het akkoord kreeg Tshisekedi het voorzitterschap van de Nationale Raad in de schoot geworpen. "Ik weet niet zeker of hij het daarmee helemaal eens was", zegt Nsayi. "Hij heeft nooit in het openbaar gezegd dat hij het hiermee eens was."

    Wat betekent dit voor het vredesproces?

    Tshisekedi als vader van de natie in een gerespecteerde functie: allicht een mooie functie voor iemand aan het eind van zijn carrière, hoewel de man in kwestie allicht een duw in die richting heeft gekregen.

    "Dat is een goede vraag", luidt het antwoord van Nadia Nsayi. "Laten we zeggen dat dit Kabila redelijk goed uitkomt. Door zijn mobilisatiekracht was Tshisekedi diens belangrijkste tegenstander. Zijn dood is een echt verlies voor de Congolese oppositie. Nu ligt de weg open voor Kabila om de vredesonderhandelingen te laten verrotten."

    Buiten Tshisekedi ziet Nsayi geen andere oppositiefiguren die het kunnen overnemen. "Moïse Katumbi (oud-gouverneur van Katanga, nvdr.) zit in het buitenland en kan voorlopig niet terugkomen, Vital Kamerhe (oud-parlementsvoorzitter, nvdr.) wordt door veel Congolezen gepercipieerd als opportunistisch en Felix Tshisekedi (zoon van, nvdr.) moet wellicht eerst nog een machtsstrijd binnen oppositiepartij UDPS beslechten."

    "Etienne Tshisekedi heeft geen werk gemaakt van zijn opvolging", stelt Nsayi vast. "Eigenlijk laat hij weinig achter. Hij is vooral een sterk symbool. Veel mensen houden over dat hij een belangrijke opposant was, maar zijn geschriften hebben de meeste Congolezen niet gelezen."

    De vader van de oppositie valt nu weg. Wie kan nu overnemen? Wie kan de oppositie verenigen en eventuele volkswoede kanaliseren mocht dat nodig blijken? Stuk voor stuk pertinente vragen waarop Nadia Nsayi geen antwoorden ziet. "Het akkoord tussen het regime en de oppositie is wel ondertekend, maar er is nog veel vaagheid. Over wie premier wordt. Over de ministerposten. Ook dat zal nu allemaal weer vertraging oplopen."

    Eind dit jaar zijn er normaal (uitgestelde) presidents- en parlementsverkiezingen. "Dit klinkt vandaag wel erg ambitieus", aldus Nadia Nsayi.

    Lusangu: "Congolezen hopen op transparante democratische verkiezingen"

    Een neef van de overleden Tshisekedi hoopt dat de ondertekende akkoorden in Congo uitgevoerd worden. "Er moet vooral druk komen op de uittredende president zodat het land kan uitkijken naar transparante democratische verkiezingen." zegt Patrick Lusangu.