Meest recent

    Eén lijn en veel geld: waarom Bart De Wever liever geen dissonante noten hoort

    Hoe uitzonderlijk is het dat een partij de neuzen in dezelfde richting probeert te krijgen via interne directieven? In tijden van verkiezingscampagne is dit een gebruikelijke tactiek, maar dat een partij dit nu ook buiten campagnetijd doet, is op het eerste gezicht minder voor de hand liggend. Navraag bij enkele politicologen leert ons dat dit heus niet voor de eerste keer gebeurt.

    In een mail legt de N-VA parlementsleden op hoe ze moeten reageren als het gaat over de Amerikaanse president Trump. "Eigenlijk is het al de tweede keer dat dit gebeurt", weet Bart Maddens (KULeuven). "De vorige keer was eind september vorig jaar, na de crisis met Hendrik Vuye en Veerle Wouters. Toen wilde de partij de communicatie stroomlijnen over reacties op vragen over de communautaire stilstand. Nu, met Trump, gaat het over iets gelijkaardigs. Op zich is het vrij normaal dat zoiets gebeurt."

    "Ik vind het wel opmerkelijk dat dit uitlekt. Vanuit N-VA-perspectief zou ik dat verontrustend vinden." Of dat dan wijst op een vorm van dissidentie binnen de N-VA-rangen weet Maddens niet. "Ik zou het niet overdrijven. Vergeet niet dat ook parlementaire medewerkers de mail te zien krijgen, en dat zijn er heel veel."

    Waarom?

    "Het fenomeen Trump is iets nieuws", verklaart Bart Maddens. "Iedereen moet eraan wennen op allerlei niveaus en men reageert onwennig. Bij de N-VA kan men niet terugvallen op de communicatieroutine, zoals bij vragen over het communautaire of het sociaaleconomische."

    "De N-VA moet voortdurend een moeilijke evenwichtsoefening maken", weet hij. "In verband met migratie of terrorisme moet de vleugel van voormalige VB-kiezers worden afgedekt door af en toe een stoere uitspraak van Theo Francken, terwijl de N-VA zich ook graag profileert als een verantwoordelijke beleidspartij. Je voelt dat ze voortdurend op twee kanalen moeten uitzenden. Het probleem-Trump is daar een concrete toepassing van."

    "Hier zit de N-VA zowat in een CD&V-positie van enerzijds-anderzijds", heet dat bij Nicolas Bouteca (UGent). "Enerzijds mogen ze Trump niet te veel afschieten voor een deel van hun electoraat, anderzijds staan ze onder druk van de coalitiepartners en de oppositie."

    Hoe uniek is de N-VA?

    Alle neuzen in dezelfde richting: dat komt altijd goed over bij potentiële kiezers. "Ik heb geen concrete aanwijzingen dat het bij andere partijen anders is", zegt Bouteca.

    Maar bij de N-VA zijn ze volgens hem extra gevoelig voor dissonante noten in de communicatie. "Dat heeft te maken met het Volksunie-verleden, toen er vooral op sociaaleconomisch vlak geen duidelijke lijn was." Volgens Bouteca heeft die historische frustratie bij mensen als Bart De Wever geleid tot extra aandacht voor een strakke communicatie.

    Toch wil hij dat niet overdrijven. "Andere partijen zien dit natuurlijk graag uitvergroot. Zo kunnen ze de N-VA framen als autoritaire partij."

    Met één stem spreken loont

    "Ik denk dat dit vooral courant is tijdens verkiezingscampagnes", weet Bart Maddens. Hij heeft het over een war room bij politieke partijen die onmiddellijk reageert bij belangrijke onderwerpen en kandidaten argumenten pro en contra toespeelt.

    "Zo wordt voorkomen dat een lokale kandidaat aan bijvoorbeeld een regionale krant iets anders zou zeggen dan een nationaal politicus van dezelfde partij tijdens een tv-debat. Zoiets is essentieel voor een campagne, want zo kan de tegenpartij geen onderlinge contradicties uitbuiten."

    "Elke partij gebruikt debatfiches tijdens verkiezingscampagnes", beaamt Nicalas Bouteca.

    Investeren in communicatie

    "De N-VA trekt de lijn door", zegt Maddens. "Dit past in een strategie van permanente campagne. Denk bijvoorbeeld maar aan de helfie-campagne van 2015."

    Maar koken kost ook geld. "De N-VA heeft vreselijk veel geld", weet Maddens. "Ze krijgt 14 miljoen per jaar van de overheid. De verkiezingsuitgaven zijn beperkt, dus lijkt het mij niet onlogisch dat ze die middelen buiten de campagne inzet. Dat is de sterkte van de N-VA: constant investeren in communicatie."