Meest recent

    5 vragen over het Publipart-dossier dat Tom Balthazar de das om deed

    Het Publipart-dossier haalde pas dit weekend de pers en kostte zaterdagavond al de kop van de Gentse SP.A-schepen en lijsttrekker Tom Balthazar. Waarover gaat Publipart en wat wordt Balthazar verweten? En wat nu met de Gentse SP.A en het kartel met Groen? 5 vragen waarop we een antwoord proberen te geven.

    1. Waar gaat het Publipart-dossier over?

    Publipart is een naamloze vennootschap die gegroeid is uit een intercommunale. Een intercommunale is een overheidsorgaan waarin gemeenten samenwerken rond gedeelde belangen. In het geval van Publipart is dat energie. De bestuurders worden door gemeenten afgevaardigd en zo bestaat Publipart uit verschillende mensen uit de politieke en zakelijke wereld.

    Rond Publipart hangt een waas van onduidelijkheid. Zo is het niet duidelijk waarin de naamloze vennootschap precies belegt. Er gaan wel geruchten dat er (overheids)geld naar fondsen zou gaan die onder andere in chemische wapens beleggen. Publipart zou ook 2 miljoen euro hebben verloren aan de zaak-Optima.

    Net als in het Waalse Publifin-schandaal zijn ook hier de vergoedingen voor de bestuurders erg omstreden. Al ging het bij Publifin in de eerste plaats over vergoedingen voor vergaderingen die niet plaatsvonden. Bij Publipart kregen de 17 bestuurders in 2015 alles samen zo'n 360.000 euro, ongeveer 19.000 euro per bestuurder dus. Nochtans bestaan er in Vlaanderen duidelijke regels over de vergoedingen in intercommunales, maar Publipart viel daar buiten.

    Publipart heeft overigens banden met Publifin. Publipart is voor 65 procent in handen van Publilec, een andere holding van intercommunale oorsprong. Publilec is dan weer voor bijna 60 procent in handen van Publifin.

    2. Welke politici zijn erbij betrokken?

    Bij de 17 bestuurders van Publifin zitten leden van de SP.A, Open VLD en CD&V. Er zijn banden met Oudenburg, Diksmuide en Oud-Heverlee, maar vooral met Gent. De Gentse schepen voor Financiën Christophe Peeters (Open VLD, foto onder) is er bestuurder en tot januari zat ook Tom Balthazar, SP.A-schepen voor Stadsontwikkeling, in het bestuur.

    Het Gentse stadsbestuur heeft naar eigen zeggen in 2014 beslist om uit Publilec en Publipart te stappen. De SP.A duidde drie schepenen aan die de uitstap moesten voorbereiden. Volgens burgemeester Daniël Termont is de stad al voor 10 miljoen euro uitgestapt. "We zijn die belangen aan het verkopen", zei hij in "De afspraak op vrijdag".

    Gent wil in totaal iets meer dan 50 miljoen euro laten terugbetalen aan de stad, om te investeren in infrastructuur, mobiliteit en onderwijs. Die uitstap en de opstart van de onderhandelingen daarover werden overigens ook goedgekeurd door leden van de oppositie.

    (lees verder onder de foto)

    3. Waarom moest Tom Balthazar ontslag nemen?

    Dat neemt niet weg dat de bestuurders, en dus ook de Gentse, stevige vergoedingen opstrijken voor hun zitje en die onderhandelingen. Die hoge bedragen en de schimmige beleggingen van Publipart hebben zaterdagavond de kop gekost van de Gentse schepen Tom Balthazar (SP.A). Balthazar besliste zelf om ontslag te nemen als schepen voor Stadsontwikkeling én meteen ook als lijsttrekker voor het kartel SP.A/Groen voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018.

    Balthazar nam naar eigen zeggen geen ontslag omdat hij fouten zou hebben begaan of schuld zou moeten bekennen, maar omdat hij aanvoelde dat het dossier de partij en het kartel met Groen in het licht van de gemeenteraadsverkiezingen geen goed zou doen. "Ik wil de toekomst van een progressief Gent niet laten verlammen door maanden van schandalen en opgeklopte discussies over vergoedingen."

    De Gentse socialist heeft naar eigen zeggen "heel wat werk besteed aan de onderhandelingen die wij voeren over de uitstap uit Publilec". Hij geeft wel toe dat het misschien beter was geweest om eerder al over de vaste vergoedingen en het "duurzaam beheer van de fondsen" te communiceren.

    Balthazar en Peeters lieten zaterdag verstaan dat ze uit de lucht vielen over de omstreden beleggingen, onder andere in een bedrijf dat fosforbommen maakt. Ook al wisten ze er niet van, de vraag stelt zich wel of ze die beleggingen niet hadden moeten (laten) onderzoeken.

    Balthazar wijst als reden voor zijn ontslag onder meer naar de sfeerschepperij, waarbij "sommige groepen om louter politieke redenen dit schandaal zoveel mogelijk willen opkloppen en uitbuiten". Ook binnen zijn eigen partij én binnen kartelpartner Groen werd zaterdag duidelijk dat Balthazar onmogelijk kon aanblijven. De kandidaat-burgemeester was al te zeer beschadigd. En dat terwijl zijn partij al eerder negatief in het nieuws kwam, want ook de Optima-affaire, waarin ook Termont genoemd wordt, hangt nog altijd als een donkere schaduw boven de Gentse SP.A.

    "In een dergelijke sfeer van schandalen en verdachtmakingen is het niet mogelijk een ploeg aan te voeren", refereerde Balthazar zelf naar zijn lijsttrekkerschap. "Zonder onbetwist gezag kan je geen burgemeester worden", was zijn conclusie.

    4. Wie volgt hem op als lijsttrekker van het kartel SP.A/Groen?

    Tom Balthazar wordt als schepen voor Stadsontwikkeling, Wonen en Ruimtelijke Planning opgevolgd door Sven Taeldeman, 44 jaar en momenteel gemeenteraadslid. Hij werkte tot nu ook bij de provincie Oost-Vlaanderen als projectleider planningsfase fietssnelwegen. Taeldeman was eerder kabinetschef van gouverneur André Denys en hoofd van de beleidscel Stedenbeleid op het kabinet van Freya Van den Bossche (SP.A) toen ze Vlaams minister was.

    Belangrijker voor de toekomst van de partij is het lijsttrekkerschap voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. Die rol ziet de SP.A nu weggelegd voor Rudy Coddens, momenteel schepen voor Seniorenbeleid, Werk en Armoedebestrijding en OCMW-voorzitter.

    Coddens heeft bijna 30 jaar ervaring in de Gentse politiek, maar is van een ander kaliber dan de huidige burgemeester Daniël Termont en zijn voorganger Frank Beke. Beiden figuren met een grote bekendheid in Gent en veel charisma. Coddens heeft de ervaring en is een gedegen schepen, maar is geen tafelspringer en vergeleken met Termont ook geen stemmenkanon.

    Hem wacht nu de taak om het vertrouwen te herstellen na het Publipart-schandaal en de Optima-affaire. Coddens zal er ook voor moeten zorgen dat de socialisten (al dan niet met Groen) aan de macht kunnen blijven in Gent, geen gemakkelijke klus na twee populaire burgemeesters en de schandaalsfeer die nu rond de partij hangt.

    5. Blijft het kartel tussen SP.A en Groen überhaupt bestaan?

    Balthazar was aangeduid als lijsttrekker voor het kartel SP.A/Groen. Dat wordt nu Coddens. De vraag is echter of dat kartel überhaupt nog blijft bestaan. Door de Optima-affaire stond de relatie al enigszins onder druk. Dit Publipart-dossier en het ontslag van Balthazar kunnen het voortbestaan van het kartel mogelijk nog meer in het gevaar brengen.

    Groen vroeg naar verluidt een duidelijk signaal van de SP.A en het ontslag van Balthazar zou niet voldoende zijn geweest. De Gentse groenen maakten er geen geheim van dat dit de laatste keer is dat ze zoiets nemen. Zondag maakten Groen en de SP.A een reeks afspraken over alle publieke en private mandaten, over het publiek maken ervan en de afschaffing van een aantal vergoedingen.

    Maar of dat voldoende is om het kartel boven water te houden? Zondagavond kwam er alvast geen witte rook na de vergadering. Groen liet weten dat het de leden zal laten beslissen over het voortbestaan van het kartel. Volgens analisten een signaal dat de partijtop niet echt bijster enthousiast meer is.

    De onvrede bij Groen is inderdaad groot, maar de partij beseft ook dat een breuk van het kartel ertoe zou kunnen leiden dat beide progressieve partijen in 2018 in de oppositie belanden en er een centrumrechts college gevormd wordt.

    Blijft het kartel bestaan, dan zal er hoe dan ook stevig worden onderhandeld over het lijsttrekkerschap. Het is een publiek geheim dat Groen destijds niet geconsulteerd werd over het lijsttrekkerschap van Balthazar en het uiteindelijk toch aanvaardde. De SP.A schuift nu Coddens naar voren, maar Groen zal daar zeker nog eens over willen discussiëren.

    De partij blaakt tegenwoordig van zelfvertrouwen, ondanks de kritiek op het circulatieplan van schepen Watteeuw, in schril contrast met het schandaaldipje waar de SP.A in zit. Bovendien bleek uit de resultaten van de verkiezingen van 2012 al dat Groen nagenoeg evenwaardig was als de SP.A. Er werd in het verleden dan ook al geopperd dat een kartel Groen/SP.A met een Groene lijsttrekker ook een optie zou kunnen/moeten zijn. Afwachten hoe heet de soep opgediend en uiteindelijk gegeten wordt.

    Foto: De kopstukken van het Gentse kartel SP.A/Groen. Van links naar rechts burgemeester Termont (SP.A), schepen Watteeuw (Groen), schepen Decruynaere (Groen) en ex-schepen Balthazar (SP.A).