Meest recent

    "Je sporen nalaten in kunst, mode, design en architectuur, dan ben je een grootmeester"

    De kunstenaar Piet Mondriaan wordt dit jaar in de bloemen gezet in het kader van 100 jaar De Stijl en dat is volgens kunstkenner Philippe Van Cauteren meer dan terecht. Mondriaan (1872-1944) is volgens de directeur van het S.M.A.K. een grootmeester omdat hij zo een invloedrijk kunstenaar is. "Er wordt veel gezegd: dat kan ik ook. Maar dat klopt niet, integendeel", zegt hij in "Van Gils & Gasten" op Eén.

    De Nederlandse kunstenaar Piet Mondriaan is een van de bekendste abstracte kunstenaars van de vorige eeuw. Tot op de dag van vandaag is zijn invloed op de wereld van de kunsten, maar ook in de alledaagse vormgeving te zien.

    In Nederland wordt dit jaar honderd jaar De Stijl gevierd met verschillende tentoonstellingen en evenementen. Piet Mondriaan was een van de belangrijkste namen in die kunststroming. Het Gemeentemuseum in Den Haag heeft de expo "Mondriaan & De Stijl" opgezet met 300 kunstwerken van Piet Mondriaan.

    "Als je een kunstenaar bent die sporen nalaat in de mode, in het design, in de architectuur, in hoe steden er vandaag uitzien in Nederland en in de Amerikaanse kunst, dan kan je niet anders dan zeggen dat het gaat om een van de grootste meesters die we gekend hebben", steekt Philippe Van Cauteren van het S.M.A.K. van wal in "Van Gils & Gasten".

    "Je vindt de invloed van Mondriaan vandaag overal, bijvoorbeeld in een jurk van Yves Saint-Laurent uit de jaren zestig. De jurk is bijna letterlijk een kopie van een van de werken van Piet Mondriaan. Het vocabularium en de sleutelelementen van Mondriaan worden letterlijk overgezet in een stuk stof."

    "Het is een helderheid en eenvoud die Mondriaan heeft bereikt in de kunst. Hij is ertoe gekomen door alles te reduceren naar vorm kleur en lijn. Dat is uitzonderlijk."

    Grondlegger van de abstracte kunst

    Mondriaan begon zijn carrière aan het einde van de 19e eeuw als figuratieve schilder. "Hij is begonnen zoals alle kunstenaars op het einde van 19e eeuw. Je ging toen met uw ezel en uw doek in de natuur staan om de natuur te schilderen.", aldus Van Cauteren.

    "Langzaamaan dachten kunstenaars dat er ook een andere werkelijkheid is. Mondriaan wou niet alleen de visuele werkelijkheid weergeven, maar ging kleur als iets zelfstandig beschouwen. De kleuren kunnen iets uitdrukken over een gemoedstoestand."

    "Mondriaan is nog een stap verder gegaan en hij is helemaal geëvolueerd naar abstracte kunst. Samen met de Russische kunstenaar Kazimir Malevitsj is hij de grondlegger van de abstracte kunst."

    "Hij vertrekt bij een schilderij van een boom en dan evolueert hij heel langzaam naar de structuur van de boom die we zien. De kleur is weggelaten. Het is een soort van vlug geschilderd spel in grijze kleuren waarin je takken ziet en de centrale boom."

    "Mondriaan heeft een tijd in Parijs gewoond en had contacten met onder anderen Picasso en Fernand Leger, de grondleggers van het kubisme. Onder hun invloed is Mondriaan ertoe gekomen een schilderij te maken, waarbij hij zegt dat de emotie van de schoonheid niet in de weergave van iets zit, maar in het komaf maken van de afbeelding van iets."

    Uiteindelijk evolueert het werk van Mondriaan tot de bekende composities met enkel zwarte lijnen en de kleuren rood, geel een blauw. "Mondriaan laat een schilderij het schilderij zijn. Het is een opeenstapeling van vormen, lijnen en kleuren. Het gaat om het picturale en het schilderkunstige."

    "Volgens Mondriaan moet de kunst niet een mooi schilderij zijn. Hij wil net als zijn vrienden van De Stijl de wereld vormgeven met zijn kunst. Mondriaan heeft heel grondig nagedacht over zijn werk. Niet op een wiskundige manier, maar als intinutief kunstenaar. Hij zocht naar de essentie van wat een kunstwerk kan zijn", besluit Van Cauteren in "Van Gils & Gasten".