Meest recent

    Waarom heeft een reuzenpanda zo'n opvallende zwart-witte vacht?

    De opvallende zwart-wit tekening van de reuzenpanda maakt er een van de meest herkenbare dieren op de planeet van. Maar waarom heeft de panda deze unieke tekening? Dat is een vraag waarover biologen zich al lang het hoofd breken, en een Amerikaans team zegt nu het antwoord gevonden te hebben: om zich te verbergen voor vijanden, zowel in de sneeuw als in de schaduwen in tropische wouden. De zwarte oortjes en de zwarte cirkels rond de ogen hebben een andere functie, zo zegt het team nog.
    2005 China Photos
    De jonge Huamei II speelt in de sneeuw in het Wolong Research Center.

    "Waarom de reuzenpanda zo'n opvallend kleurenpatroon heeft, is een probleem waarover biologen zich al lang het hoofd breken, en dat moeilijk aan te pakken was, omdat nagenoeg geen enkel ander zoogdier er zo uitziet, wat het moeilijk maakt om analogieën te maken", zo zei professor Tim Caro in een verklaring. Caro is professor bij het Departement of Wildlife, Fish & Conservation Biology aan de University of California, Davis, en de belangrijkste auteur van de studie over de kleur van de panda's. 

    Voor hun onderzoek bekeken Caro en zijn collega's foto's van panda's en van 195 andere soorten vleeseters, waaronder ook 39 ondersoorten van beren. De panda behoort immers tot de carnivoren, de vleeseters, maar is in de loop van zijn evolutie overgeschakeld op planten en eet nu bijna uitsluitend bamboe.

    Vervolgens verdeelden ze het lichaam van de dieren in verschillende gebieden, noteerden de kleur van elk van die gebieden, en vergeleken die met dezelfde gebieden van het lichaam van de panda. "De doorbraak in de studie kwam er door elk stuk van het lichaam als een apart gebied te behandelen", zei professor Caro.

    Het team probeerde ook de donker gekleurde behaarde gebieden te koppelen aan verschillende ecologische en gedragsvariabelen, om zo hun doel te achterhalen. 

    Na vele vergelijkingen te hebben gemaakt, kwamen de onderzoekers tot de conclusie dat de witte delen van de reuzenpanda -zijn gezicht, nek, buik en romp - helpen om zich te verbergen in de sneeuw. De zwarte voor- en achterpoten daarentegen, helpen om zich te verbergen in de schaduw.

    De zwart-witte kleur van de panda lijkt geen rol te spelen bij het regelen van de lichaamstemperatuur, dus dat kon men al uitsluiten, en het gaat ook niet om vormvervaging of disruptieve camouflage, een vorm van camouflage waarbij het kleurenpatroon van de dieren maakt dat hun contouren moeilijk herkend kunnen worden.

    De onderzoekers verdeelden de lichamen van de panda's en van een aantal andere vleeseters in verschillende gebieden en vergeleken de kleuren ervan. (Illustratie: Caro et alii in Behavioral Ecology)

    Dieet

    Het is mogelijk dat het kleurenpatroon van de panda's een gevolg is van hun beperkte dieet. Panda's eten bijna uitsluitend bamboe, maar ze missen de bacteriën in hun ingewanden om die taaie plant ook efficiënt te verteren. Hun ingewandsbacteriën en hun hele spijsverteringssysteem lijkt meer op dat van hun vleesetende voorouders.

    Omdat panda's zo weinig voeding en calorieën uit de bamboe halen, kunnen ze niet genoeg vet opslaan om een winterslaap te houden, zeggen Caro en zijn team. En dus moeten ze het hele jaar door actief blijven, en lange afstanden afleggen doorheen verschillende soorten leefgebieden, gaande van besneeuwde bergen tot tropische bossen, om genoeg bamboe te vinden.

    "Wij poneren de stelling dat aangezien de reuzenpanda niet in staat is om voldoende snel te verharen om te passen bij elke achtergrond, hij als compromis geëvolueerd is naar een zwart-witte vacht", zo schrijven de onderzoekers in hun studie.

    Het opvallende kleurenpatroon van de panda in kaart gebracht (Illustratie:  Ricky Patel).

    Zwarte oortjes en ogen

    De zwarte plekken op de kop van de panda zijn een geval apart, zeggen de onderzoekers. Ze worden niet gebruikt om zich te verbergen voor roofdieren, maar om te communiceren.

    De zwarte oren van de panda kunnen hem helpen om agressie uit te drukken tegenover roofdieren, zo zei Caro.

    De onderzoekers vonden geen aanwijzingen dat de zwarte vlekken rond de ogen zouden dienen om verblinding door fel zonlicht tegen te gaan of te verminderen, maar de zwarte vlekken kunnen helpen om elkaar te herkennen, of om vijandigheid uit te drukken naar rivaliserende panda's, aldus professor Caro.

    "Dit was een herculische prestatie van ons team, duizenden beelden vinden en scores geven, en vervolgens per foto een kleur toekennen aan meer dan 10 gebieden uit meer dan 20 mogelijke kleuren", zo zei mede-auteur Ted Stankowich, een assistent-professor biologie aan de California State University in Long Beach. "Soms vraagt het honderden uren hard werk om een antwoord te vinden op wat een doodeenvoudige vraag lijkt: waarom is een panda zwart en wit?"

    De studie over het kleurenpatroon van de reuzenpanda is verschenen in het tijdschrift "Behavorial Ecology".

    Voor hun vergelijking tussen verschillende carnivoren en andere beren met de panda's, kenden de onderzoekers aan elk van de verschillende gebieden die ze op het lichaam afgebakend hadden, een kleurenscore toe.

    2017 Anadolu Agency

    Panda's eten bijna uitsluitend bamboe, maar ze kunnen daar slechts weinig calorieën uit halen (Foto: Bing Xing in de zoo van Madrid).

    B582793694Z.1

    Panda's zijn nagenoeg de enige zoogdieren die een vacht met zo'n opvallende zwart-wit tekening hebben (Foto: een van de tweelingen uit de zoo van Toronto).