Slotdebat: "Nederland is van ons allemaal" verhit de gemoederen

    In het laatste verkiezingsdebat, slechts enkele uren voordat onze noorderburen naar de stembus trekken, is het tot een stevige clash gekomen tussen de linkse partij de PvdA en de rechts-populistische partij de PVV van Geert Wilders. Huidig minister-president Mark Rutte moest zijn Turkijedeal over de vluchtelingen dan weer hard verdedigen.

    Aan de vooravond van de verkiezingen in Nederland stond traditiegetrouw het NOS-lijsttrekkersdebat op het programma. Het slotdebat was voor de partijen een uitgelezen kans om de laatste kiezers over de streep te trekken.

    Alle lijsttrekkers gingen per twee met elkaar in debat. Wie met wie in debat moest, werd anderhalve maand geleden al bepaald door middel van loting. Iedereen had ook de gelegenheid gekregen een stelling in te dienen over een zelfgekozen onderwerp.

    Geert Wilders (PVV) vs. Lodewijk Asscher (PvdA)

    Het ging er het hardst aan toe tussen de PVV-leider Geert Wilders en de PvdA-leider Lodewijk Asscher. Asscher had de stelling "Nederland is van ons allemaal" naar voren geschoven. "Uw boodschap is minder, minder en minder", ging Asscher verder. "Minder Marokkaanse kinderen in de klas, minder hoop, minder vertrouwen en daarmee minder Nederland. Dat zal ik nooit accepteren."

    Wilders vroeg op zijn beurt om op te houden met de stelling "Nederland is van ons allemaal". "Dat is onzin. Dat zijn Woodstock-teksten uit de jaren 60 voor mensen die urenlang aan een waterpijp hebben gehangen. Ik zal u zeggen: Nederland is niet van ons allemaal, Nederland is van de Nederlanders. Van mensen die honderd procent voor ons land gekozen hebben." Waarop Wilders de PvdA verweet dat "Nederlanders zich vreemden en tweederangsburgers in eigen land voelen". "Dat is waarom vele mensen van uw partij afhaken. De stelling "Nederland is van ons allemaal" betekent dat de PvdA morgen een partij van niemand wordt."

    Asscher wees Wilders vervolgens op diens slogan "Nederland is weer van ons". "Als we daarmee kijken naar wie daarmee bedoeld wordt, dan weten we dat het niet de rechters die onafhankelijk zijn, niet de journalisten die te kritisch zijn, niet de Nederlanders die moslims zijn, niet de Turkse en Marokkaanse Nederlanders en niet uw fractiegenoten die kritiek hebben zijn. Uiteindelijk is dat Nederland van u een piepklein Nederland. Wat er overblijft is alleen op de wereld met Geert. En dat is niet mijn Nederland. Nederland is van iedereen en van iedereen die zijn best doet, iedereen die meedoet. Iedereen die door u beschimpt wordt, heeft meer fatsoen in zijn pink dan u in uw hele fractie."

    Wilders verweet de PvdA vervolgens de uitvinder van de "totale massa-immigratie" te zijn. "De partij heeft jarenlang mensen binnengelaten en gezegd dat ze vooral zichzelf moesten blijven. We zitten nu nog met de gebakken peren. We zien elke dag de puinhoop, zelfs afgelopen weekend nog met de Turken die op straat kwamen in Rotterdam nadat Erdogan had gezegd dat we nazi's en fascisten waren." Waarop Asscher zich verdedigde: "Het enige wat u heeft gedaan in twintig jaar Kamerlid zijn is tienduizend boze tweets versturen en nul oplossingen brengen."

    Asscher ging het uiteindelijk wat persoonlijker spelen en wees op het RTL-interview met de broer van Wilders (die zich erg kritisch uitliet over de PVV-leider nvdr.). "Toen ze uw broer erbij haalden vond ik dat dat niet kon. Ik vond niet dat u moest worden aangesproken op de mening van uw broer. Maar ik vraag u hetzelfde te doen: als mensen zich misdragen dan spreek je die aan. Hou op met al die hardwerkende verpleegkundigen, al die voetbaltrainers en leraren lastig te vallen omdat u problemen heeft met een kleine groep. Al die mensen tellen mee."

    In het slotwoord vroeg Wilders ten slotte om "de Marokkanen die een misdrijf plegen, die vrouwen lastigvallen, die mensen verkrachten en in elkaar slaan en de Turken die zaterdag in Rotterdam stenen gooiden naar de politie" de dubbele nationaliteit af te nemen en het land "uit te knikkeren". 

    Mark Rutte (VVD) vs. Jesse Klaver (GroenLinks)

    VVD-leider en huidig minister-president Mark Rutte kreeg het dan weer het hardst te verduren in het debat met Jesse Klaver van GroenLinks. Rutte had daar de stelling "Het is goed dat er door de Turkijedeal minder migranten naar Nederland komen" naar voren geschoven. Rutte herhaalde, net zoals gisteren in het debat met Wilders, dat hij achter die deal blijft staan, een deal waar hij destijds mee over aan tafel zat.

    Klaver vond het feit dat Rutte trots is op de Turkijedeal "van een enorm cynisme getuigen". "Voor 3 miljard euro hebben we onze verantwoordelijkheid afgeschoven. Voor 3 miljard euro heeft Erdogan de grens tussen Turkije en Syrië gesloten. Voor 3 miljard euro is het gelukt om mensen niet meer te laten omkomen in Europese wateren waar we het kunnen zien, maar zitten mensen nu vast in Syrië waar ze nu nog steeds de dood vinden. De Turkijedeal is geen oplossing geweest, maar alleen een excuus om opzij te kijken."

    Rutte benadrukte dat Nederland in de regio zelf helpt om de vluchtelingen "fatsoenlijke hulp" te bieden. "Wat GroenLinks doet is zeggen: iedereen waar maar enig probleem is, die haal ik naar Nederland en Europa. U zegt: ik wil asiel laten aanvragen in de landen, ik wil hervestigen, ik wil het kinderpardon en ik wil ervoor zorgen dat mensen die uitgeprocedeerd zijn en weg moeten en niet weggaan, alsnog een verblijfsvergunning krijgen. Met het beleid van uw partij zullen we in Nederland met tienduizenden asielzoekers zitten."

    "Het risico van een linkse politiek op dit onderwerp is dat het misschien wel goed bedoeld is, maar heel veel goede bedoelingen kunnen verkeerd uitpakken en leiden tot zo'n grote spanningen in de samenleving dat het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen wegvalt."

    Uiteindelijk vroeg de moderator van het debat aan de Nederlandse minister-president of de Turkijedeal na dit weekend niet wankel is. "Dat denk ik niet, want die deal is ook voor Turkije belangrijk. Ze hadden last van mensen die uit Irak en Afghanistan door Turkije op weg waren naar het westen", besloot Rutte.